Νέα χαρτονομίσματα ευρώ έως το 2026: η σύσταση για μετρητά στο σπίτι και τι θα μπουν στο πορτοφόλι μας

 

Οι επιλεγμένοι συμμετέχοντες έχουν προθεσμία μέχρι το τέλος Μαρτίου 2026 για να υποβάλουν τις προτάσεις τους για τον επανασχεδιασμό των χαρτονομισμάτων του ευρώ. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, παρότι διαπιστώνει ότι η χρήση μετρητών μειώνεται στην ΕΕ, έχει απευθύνει σαφή σύσταση στους πολίτες να διατηρούν στο σπίτι χαρτονομίσματα – και μάλιστα αρκετά ώστε να μπορούν να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους για τουλάχιστον 72 ώρες.

Πέρα από τη σύσταση αυτή, η ΕΚΤ δρομολογεί τον πλήρη επανασχεδιασμό των χαρτονομισμάτων, με στόχο μια πιο σύγχρονη αισθητική και την ενίσχυση της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Στόχος είναι τα νέα τραπεζογραμμάτια να παραμείνουν όσο το δυνατόν πιο ασφαλή, αποδοτικά και βιώσιμα. Η διαδικασία, που θα κορυφωθεί με την κυκλοφορία των νέων σειρών έως το 2026, περιλαμβάνει διαγωνισμό σχεδίου αποκλειστικά για επαγγελματίες γραφίστες από τα κράτη-μέλη και βασίζεται σε δύο θεματικούς πυλώνες.

Η πρώτη θεματική, «Ευρωπαϊκός Πολιτισμός: κοινοί πολιτιστικοί χώροι», εστιάζει στις προσωπικότητες που σημάδεψαν την πολιτιστική πορεία της ηπείρου. Στα νέα χαρτονομίσματα προτείνεται να αποτυπώνονται μορφές όπως η Μαρία Κάλλας στο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν στα 10 ευρώ, η Μαρί Κιουρί στα 20 ευρώ, ο Θερβάντες στα 50 ευρώ, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι στα 100 ευρώ και η Μπέρτα φον Ζουτνέρ στα 200 ευρώ.

Η δεύτερη θεματική, «Ποτάμια και Πουλιά: ανθεκτικότητα στην πολυμορφία», στρέφει το βλέμμα στο φυσικό περιβάλλον της Ευρώπης. Κάθε χαρτονόμισμα θα απεικονίζει χαρακτηριστικά τοπία και είδη πανίδας, ενώ στο φόντο θα δεσπόζουν τοπόσημα των ευρωπαϊκών θεσμών, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΚΤ, το Δικαστήριο της ΕΕ και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Η οριστική απόφαση για τα νέα σχέδια αναμένεται στα τέλη του 2026, με τα νέα χαρτονομίσματα να τίθενται αμέσως σε κυκλοφορία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξακολουθεί να συγκεντρώνει το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ. Η έκδοσή του διεκόπη το 2016, καθώς είχε διαπιστωθεί ότι χρησιμοποιούνταν σε εγκληματικές δραστηριότητες, όπως η χρηματοδότηση τρομοκρατικών οργανώσεων, η φοροδιαφυγή και η αδήλωτη εργασία. Η αποθήκευσή του είναι ιδιαίτερα εύκολη, αφού υπολογίζεται ότι 1 εκατ. ευρώ σε χαρτονομίσματα των 500 ζυγίζει λίγο πάνω από 2 κιλά.

Παρότι η χρήση του 500ευρου παραμένει νόμιμη και στις συναλλαγές, εδώ και χρόνια είναι πρακτικά άφαντο από την καθημερινότητα. Παρά την οδηγία της Φρανκφούρτης, δυσκολίες καταγράφονται και στις συναλλαγές με τις τράπεζες. Τα χαρτονομίσματα των 100, 200 και 500 ευρώ παραμένουν σε κυκλοφορία και θεωρούνται νόμιμο χρήμα στην Ευρωζώνη, ωστόσο καταθέσεις, πληρωμές κάτω των 2.000 ευρώ και εσωτερικές μεταφορές χρημάτων γίνονται πλέον αποκλειστικά ηλεκτρονικά.

Οι συστημικές τράπεζες εφαρμόζουν όλο και πιο αυστηρά αυτή την πολιτική, μειώνοντας ακόμη και το ωράριο των γκισέ. Σε αρκετά καταστήματα οι συναλλαγές με μετρητά σταματούν ήδη από τις 11 το πρωί, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ακόμη και από τις 10 π.μ., επιβεβαιώνοντας την σταδιακή μετατόπιση προς το ψηφιακό χρήμα, την ώρα που η ΕΚΤ ετοιμάζει τη νέα «γενιά» των χαρτονομισμάτων του ευρώ.