Μέχρι πότε θα βρίσκονται σε ισχύ οι παλιές ταυτότητες για όλους

 

Σε Γολγοθά συνεχίζει να εξελίσσεται για χιλιάδες πολίτες της Αττικής η προσπάθεια προγραμματισμού ραντεβού για την απόκτηση της νέας αστυνομικής ταυτότητας. Η εικόνα που παρουσιάζει η ηλεκτρονική πλατφόρμα id.gov.gr αποτυπώνει ένα πλήρως επιβαρυμένο σύστημα, καθώς μέχρι και τα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου στην καλύτερη περίπτωση δεν εμφανίζεται καμία διαθέσιμη ημερομηνία σε αστυνομικά τμήματα της Αθήνας, είτε πρόκειται για το κέντρο είτε για τα προάστια σε βόρεια, νότια, ανατολική ή δυτική κατεύθυνση.

Ενδεικτικά, μπαίνοντας σήμερα στην πλατφόρμα διαπιστώσαμε, για παράδειγμα, ότι το πρώτο διαθέσιμο ραντεβού στο Αστυνομικό Τμήμα Γαλατσίου ήταν στις 28 Μαΐου και μόνο. Δηλαδή δεν υπάρχουν άλλα ανοιχτά ραντεβού ούτε πριν αλλά ούτε και τις επόμενες εβδομάδες. Στο Αστυνομικό Τμήμα Ακροπόλεως το πρώτο διαθέσιμο ραντεβού είναι επίσης στις 28 Μαΐου, όπως και στο Αιγάλεω, στον Πειραιά (Α.Τ. Δημοτικού Θεάτρου), στον Κορυδαλλό, στον Άλιμο, στο Καματερό, στην Κηφισιά, στην Αγία Παρασκευή, στην Κερατέα ή στο Ελληνικό.

Η έλλειψη διαθέσιμων ραντεβού έχει οδηγήσει πολλούς πολίτες να αναζητούν λύσεις εκτός λεκανοπεδίου, ακόμη και σε νησιωτικές περιοχές, προκειμένου να επισπεύσουν τη διαδικασία. Η πίεση μάλιστα εντείνεται ενόψει της προθεσμίας που είχε τεθεί για τον Αύγουστο του 2026, η οποία αφορά τη χρήση της νέας ταυτότητας για ταξίδια στο εξωτερικό. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι η έκδοση των νέων δελτίων θα συνεχιστεί και μετά τον συγκεκριμένο μήνα, χωρίς να διακόπτεται η δυνατότητα αντικατάστασης των παλαιών εγγράφων. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί περισσότερες από 3,5 εκατ. νέες ταυτότητες πανελλαδικά, γεγονός που δείχνει τη σταδιακή αλλά αργή πρόοδο της μετάβασης.

Επειδή όμως εξακολουθεί να υπάρχει μια σύγχυση, μέχρι πότε τελικά θα βρίσκονται σε ισχύ οι παλαιές ταυτότητες; Αυτό που ισχύει είναι η ρύθμιση στην οποία έχει προχωρήσει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Πρόκειται για την υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5441/30.09.2024, μέσω της οποίας παρατείνεται η αποδοχή των παλαιών αστυνομικών ταυτοτήτων για συγκεκριμένες διαδικασίες ηλεκτρονικής ταυτοποίησης. Στόχος της παρέμβασης είναι να διασφαλιστεί ότι οι συναλλαγές με το Δημόσιο αλλά και με ιδιωτικούς φορείς θα συνεχίζονται χωρίς εμπόδια, παρά τις δυσχέρειες στην αντικατάσταση των εγγράφων.

Η ρύθμιση εστιάζει κυρίως στις περιπτώσεις εξ αποστάσεως επιβεβαίωσης ταυτότητας, οι οποίες έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια λόγω της διεύρυνσης των ψηφιακών υπηρεσιών. Εάν η χρήση των νέων ταυτοτήτων καθίστατο υποχρεωτική σε αυτό το στάδιο, θα προέκυπταν σοβαρά προβλήματα για μεγάλο αριθμό πολιτών, δεδομένου ότι η διαθεσιμότητα ραντεβού παραμένει.

Με βάση λοιπόν το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, τα παλαιού τύπου δελτία ταυτότητας που φέρουν αναγραφή ονοματεπωνύμου τόσο στα ελληνικά όσο και με λατινικούς χαρακτήρες (με στυλό ή πληκτρολογημένα) θα εξακολουθήσουν να γίνονται αποδεκτά για σκοπούς απομακρυσμένης ταυτοποίησης έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2027. Η πρόβλεψη αυτή καλύπτει διαδικασίες που απαιτούν υψηλό επίπεδο αξιοπιστίας, όπως η έκδοση πιστοποιητικών που σχετίζονται με υπηρεσίες εμπιστοσύνης, επιτρέποντας τη συνέχιση πλήθους καθημερινών ψηφιακών πράξεων χωρίς προσκόμματα. Σημειωτέον ότι στο ίδιο καθεστώς εντάσσονται και τα δελτία ταυτότητας των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, εκείνα των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και οι άδειες διαμονής πολιτών τρίτων χωρών, εφόσον έχουν εκδοθεί και παραμένουν σε ισχύ σύμφωνα με τον νόμο 4251/2014 και το προεδρικό διάταγμα 106/2007. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται διακρίσεις ή λειτουργικά κενά που θα μπορούσαν να επηρεάσουν διαφορετικές κατηγορίες πολιτών και εργαζομένων ως προς την πρόσβασή τους σε ψηφιακές υπηρεσίες.

Η υπουργική απόφαση εδράζεται, μεταξύ άλλων, στον ευρωπαϊκό Κανονισμό 910/2014 για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης, γνωστό ως eIDAS, καθώς και στο θεσμικό πλαίσιο του νόμου 4727/2020 για την Ψηφιακή Διακυβέρνηση. Στο κείμενο επισημαίνεται ρητά ότι η εφαρμογή της ρύθμισης δεν επιφέρει επιπλέον δημοσιονομική επιβάρυνση, στοιχείο που κρίθηκε απαραίτητο ενόψει της γενικότερης οικονομικής συγκυρίας.

Τα δικαιολογητικά

Υπενθυμίζουμε ότι για την έκδοση δελτίου ταυτότητας, θα πρέπει να υποβάλλετε αυτοπροσώπως στην Αρχή έκδοσης που επιθυμείτε, ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας σας, τα κάτωθι δικαιολογητικά:

α) Φωτογραφία, σε ψηφιακή μορφή.

Η φωτογραφία δύναται να λαμβάνεται είτε απευθείας στις Αρχές έκδοσης, είτε μπορείτε να απευθυνθείτε σε έναν πιστοποιημένο επαγγελματία φωτογράφο, ο οποίος θα αναρτήσει τη φωτογραφία σας στην εφαρμογή myPhoto του gov.gr.

Σε αυτήν την περίπτωση, ο φωτογράφος θα σας δώσει έναν κωδικό αριθμό, τον οποίο μέσω της εφαρμογής myPhoto θα πρέπει να συσχετίσετε με το ΑΦΜ σας και στη συνέχεια να εξουσιοδοτήσετε την εφαρμογή «Έκδοση/Αντικατάσταση Δελτίων Ταυτότητας Ελλήνων Πολιτών» να την αντλήσει. Αυτή η διαδικασία είναι απαραίτητη προκειμένου ο υπάλληλος της αρμόδιας Αρχής έκδοσης, να αναζητήσει και να ανακτήσει τη φωτογραφία σας.

β) Αίτηση – υπεύθυνη δήλωση, η οποία θα σας χορηγηθεί από την Αρχή έκδοσης.

Βάσει της αιτήσεώς σας, θα πραγματοποιηθεί αυτεπάγγελτη αναζήτηση, μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος «Μητρώο Πολιτών» του υπουργείου Εσωτερικών, των απαραίτητων, για την έκδοση του δελτίου, στοιχείων δημοτολογίου. Η αίτηση θα εκτυπωθεί και θα σας ζητηθεί να υπογράψετε.

γ) Αίτηση έκδοσης δελτίου ταυτότητας, η οποία θα σας χορηγηθεί από την Αρχή έκδοσης.

Η αίτηση συμπληρώνεται από την αρμόδια Αρχή έκδοσης, με βάση τα στοιχεία σας, όπως αυτά προκύπτουν από το Πληροφοριακό Σύστημα «Μητρώο Πολιτών» του υπουργείου Εσωτερικών ή από το πιστοποιητικό του Δήμου, στο δημοτολόγιο του οποίου είστε εγγεγραμμένος.

Αφού την υπογράψετε ηλεκτρονικά (με ψηφιακή υπογραφή επί ειδικού εξοπλισμού), θα εκτυπωθεί και θα σας ζητηθεί να επιβεβαιώσετε το ακριβές των στοιχείων που περιέχει και να την υπογράψετε και χειρόγραφα.

δ) Ηλεκτρονικό παράβολο ύψους 10 €.

Για την έκδοση κάθε δελτίου απαιτείται ηλεκτρονικό παράβολο υπέρ του Δημοσίου, ύψους 10,00€ (Τύπος Παραβόλου: [4485] – «Έκδοση δελτίου ταυτότητας Έλληνα πολίτη»), το οποίο αντιστοιχεί στο αντίτιμο του σώματος του δελτίου, τα έξοδα εκτύπωσης – προσωποποίησής του, καθώς και τη δαπάνη ασφαλούς μεταφοράς του.

Εάν είστε πολύτεκνος (ιδιότητα η οποία πρέπει να προκύπτει από σχετικό αποδεικτικό, π.χ. βιβλιάριο πολυτέκνων), το παράβολο που θα πρέπει να πληρώσετε είναι το μισό, 5 € (Τύπος Παραβόλου: [4486] – «Έκδοση δελτίου ταυτότητας Έλληνα πολίτη (πολυτέκνων)»).

Επιπλέον, στην αίτηση έκδοσης επικολλάται το προβλεπόμενο ένσημο της Ελληνικής Αστυνομίας, ύψους 0,50 € (Τύπος Παραβόλου: [2043] – «Η αίτηση (καρτέλα) για την έκδοση δελτίου ταυτότητας Έλληνος υπηκόου (Ένσημο ΕΛ.ΑΣ.)»).

Κατά την προσέλευσή σας στην Αρχή έκδοσης για έκδοση δελτίου ταυτότητας θα πρέπει να έχετε εκδώσει ήδη τα απαιτούμενα παράβολα. Για να χρησιμοποιηθεί/κατατεθεί ένα e-παράβολο στο φορέα, είναι απαραίτητο να έχει ολοκληρωθεί η πληρωμή του.

newsbeast.gr

Continue Reading

Social media: Τι κάνουν στον εγκέφαλο των παιδιών και τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

 Εναλλακτικούς τρόπους, προκειμένου να επιβεβαιώνουν ψευδώς την ενηλικότητά τους στα social media έχουν ήδη ανακαλύψει και εφαρμόζουν τα παιδιά, ηλικίας έως 16 ετών, στην Αυστραλία.

Υπενθυμίζεται πως η χώρα έχει απαγορεύσει θεσμικά και οργανωτικά την χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους, ηλικίας κάτω των 16 ετών, ωστόσο οι ίδιοι βρίσκουν τρόπους για να παρακάμψουν το σύστημα ελέγχου.

Το γεγονός αυτό δείχνει ότι η επικείμενη απαγόρευση, η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα, δεν είναι η πανάκεια. Απαιτεί συμπληρωματικά μέτρα, τα οποία, σε μεγάλο βαθμό, ίσως χρειάζεται να εμπλέκουν την οικογένεια και το ίδιο το σχολείο.

Χρήση και κατάχρηση των social media

Αυτά δηλώνει στο iefimerida η συμβουλευτική ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια, Γλυκερία Αποστολοπούλου, η οποία μας εξηγεί συγκεκριμένα ποια είναι η σχέση των βιωματικών αναγκών των ιδίων των ανηλίκων, όπως αυτές εκφράζονται μέσα από την χρήση και την κατάχρηση των social media:

«Η πιο ισχυρή ανάγκη για όλους τους ανθρώπους και ειδικά για τους εφήβους είναι να αισθάνονται ότι ανήκουν σε μια ομάδα. Οι διαδικτυακές πλατφόρμες τους προσφέρουν αυτή την επιβεβαίωση με σχόλια, likes, κοινοποιήσεις και την αμεσότητα στη σύνδεση, ανεξαρτήτως ώρας ή ημέρας. Ταυτόχρονα, ενισχύεται το κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου τους μέσα από αυτή την αλληλεπίδραση, καθώς οι ειδοποιήσεις λειτουργούν ως μικρές, επαναλαμβανόμενες δόσεις επιβράβευσης. Επιπλέον, ήδη από την προεφηβεία προκύπτει η ανάγκη διαμόρφωσης κοινωνικής και προσωπικής ταυτότητας. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν τον πειραματισμό με τους ρόλους, την εικόνα, τη σύγκριση και την ευκαιρία να συνδεθούν με άτομα που μοιράζονται κοινά ενδιαφέροντα και απόψεις χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς. Παράλληλα, οι έφηβοι θέλουν να αισθάνονται ότι έχουν τον χώρο τους, έξω από τη σφαίρα ελέγχου των γονέων. Αυτή η ανάγκη για ανεξαρτησία και αυτονομία πολύ συχνά καλύπτεται μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα. Αυτό βέβαια ενέχει και πολλούς κινδύνους, καθώς ούτε οι γονείς ούτε τα παιδιά μπορούν να γνωρίζουν με ασφάλεια ποιος κρύβεται πίσω από μία οθόνη».

Η συμβουλευτική ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια, Γλυκερία Αποστολοπούλου

Οι σημαντικές μεταβολές στη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου στην ηλικία 10-12 ετών

Σύμφωνα με την ίδια, στην ηλικία περίπου των 10-12 ετών παρατηρούνται σημαντικές μεταβολές στη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου, οι οποίες συνδέονται με αυξημένη επιθυμία για κοινωνική επιβράβευση. Στο πλαίσιο αυτό, τα παιδιά έχουν έντονη ανάγκη για προσοχή και αποδοχή από τους συνομηλίκους τους.

Σε αυτό το αναπτυξιακό ορόσημο, συνήθως τα παιδιά αποκτούν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι μικρότεροι ηλικιακά χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι πιο πιθανό να παρουσιάζουν ζητήματα με την εικόνα σώματος, καθώς και να αντιμετωπίζουν διαδικτυακό εκφοβισμό.

Τι δείχνουν τα δεδομένα από τις ΗΠΑ

Ταυτόχρονα, τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα από την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία δείχνουν, όπως μας τα μεταφέρει η Γλυκερία Αποστολοπούλου, ότι το 41% των εφήβων που χρησιμοποιούν τα social media από 5 ώρες και πάνω ημερησίως, περιγράφουν την ψυχική τους υγεία πολύ επιβαρυμένη, ενώ στον αντίποδα μόνο το 21% των εφήβων που τα χρησιμοποιούν λιγότερο από 2 ώρες περιγράφουν με τον ίδιο τρόπο την ψυχική τους υγεία. Τα ποσοστά αυτά παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές και σε άλλες παραμέτρους. Οι έφηβοι που χρησιμοποιούν περισσότερες ώρες τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχαν αυτοτραματισμούς ή αυτοκτονικές τάσεις σε ποσοστό 10% το τελευταίο έτος, ενώ οι έφηβοι που τα χρησιμοποιούν λιγότερο σε ποσοστό 5%.

Από τους εφήβους που χρησιμοποιούν αλόγιστα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, φάνηκε ότι σε ποσοστό 60% είχαν απόμακρη σχέση με τους γονείς τους και ελλιπή επίβλεψη από τους ίδιους. Αυτό μας δείχνει το πόσο σημαντική είναι η σχέση γονέα- παιδιού, καθώς και η επίβλεψη και το ενδιαφέρον των γονέων για το πώς χρησιμοποιεί τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης το παιδί τους.

«Δεν είναι όλα μαύρα ή άσπρα, δεν υπάρχει μανιχαϊσμός»

Η Γλυκερία Αποστολοπούλου είναι σαφής: «Στόχος μας δεν είναι να εξιδανικεύσουμε ή να δαιμονοποιήσουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά να βρούμε τρόπους με τους οποίους θα μπορέσουμε να κρατήσουμε κάποια θετικά αποτελέσματα περιορίζοντας τα αρνητικά. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για τη σωστή χρήση των social media περιλαμβάνουν κάποιες προτάσεις ιδιαίτερα βοηθητικές για να βρεθεί αυτή η ισορροπία. Με τη σωστή χρήση τους δημιουργούν ευκαιρίες για την ενίσχυση της κοινωνικής και συναισθηματικής τους υποστήριξη, κάτι αναγκαίο για την υγιή κοινωνικοποίηση των παιδιών. Ωστόσο, είναι απαραίτητη η επιτήρηση των γονέων μέσω της συζήτησης και της ενημέρωσης για την ασφαλή χρήση, καθώς και η παρέμβασή τους εάν αντιληφθούν ότι το παιδί τους εκφοβίζεται/ εκφοβίζει διαδικτυακά ή είναι εκτεθειμένο σε ακατάλληλες εικόνες και περιεχόμενο. Επίσης, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρειάζεται να είναι συμπληρωματικά στη δια ζώσης επαφή και τη σωματική τους δραστηριότητα και όχι υποκατάστατα. Εάν υπάρχουν σημάδια εθισμού στο διαδίκτυο οι γονείς χρειάζεται να λάβουν δράση ζητώντας τη βοήθεια ειδικών ψυχικής υγείας. Κάποιες από αυτές τις ενδείξεις είναι η αδυναμία τους να βάλουν όρια στον χρόνο που περνάνε στις πλατφόρμες, η επίδραση της χρήσης των social media σε καθημερινές ρουτίνες όπως ο ύπνος, προβλήματα στη σχολική επίδοση ή στο σχολείο λόγω της ενασχόλησης με τα social media».

iefimerida.gr

Continue Reading

Τα τρία πιθανά σενάρια για την αύξηση του κατώτατου μισθού

 Τρία βασικά σενάρια βρίσκονται στο τραπέζι για το ύψος του κατώτατου μισθού από την 1η Απριλίου 2026, με κοινή αφετηρία ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να απορροφήσει μία ακόμα αύξηση, αλλά με διαφορετικές αναγνώσεις ως προς τα όρια αντοχής της αγοράς εργασίας. Το πρώτο σενάριο προβλέπει μια ήπια αναπροσαρμογή κοντά στο 3%, το δεύτερο –και επικρατέστερο– κινείται πέριξ του 4%, ενώ το τρίτο ανεβάζει τον πήχη στο 5%, φέρνοντας τον κατώτατο μισθό αισθητά υψηλότερα από τα σημερινά επίπεδα.

Με βάση τα δεδομένα που έχουν τεθεί υπόψη του οικονομικού επιτελείου, μια αύξηση γύρω στο 4% μεταφράζεται σε περίπου 35 ευρώ επιπλέον μεικτά τον μήνα και διαμορφώνει τον κατώτατο μισθό κοντά στα 915-930 ευρώ. Πρόκειται για το σενάριο στο οποίο συγκλίνουν οι περισσότερες εισηγήσεις κοινωνικών εταίρων και επιστημονικών ινστιτούτων, καθώς θεωρείται ότι επιτυγχάνει ισορροπία ανάμεσα στην ενίσχυση του εισοδήματος και στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

Το πολιτικό πλαίσιο έδωσε χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος επανέλαβε ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού αποτελεί βασικό εργαλείο στήριξης των χαμηλόμισθων, χωρίς όμως να τίθεται σε κίνδυνο η σταθερότητα της οικονομίας. Από την κυβέρνηση επισημαίνεται ότι ο στόχος για κατώτατο μισθό 950 ευρώ το 2027 παραμένει ενεργός, ενώ δεν λείπουν και οι φωνές που εκτιμούν πως, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να προσεγγίσει ακόμη και τα 1.000 ευρώ.

Σε διαδικαστικό επίπεδο, οι προτάσεις των κοινωνικών φορέων και των ινστιτούτων κατατίθενται στο υπουργείο Εργασίας, με την υπουργό, Νίκη Κεραμέως, να εισηγείται το τελικό ποσοστό αύξησης στο υπουργικό συμβούλιο στα τέλη Μαρτίου. Υπενθυμίζεται ότι το 2027 θα είναι η τελευταία χρονιά που η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού θα αποφασιστεί με τη σημερινή διαδικασία, καθώς από το 2028 προβλέπεται αυτόματος μηχανισμός υπολογισμού με βάση την πορεία της οικονομίας και του πληθωρισμού.

Στο μέτωπο των εισηγήσεων, το ΙΟΒΕ τάσσεται υπέρ μιας «συνετής» αύξησης 2,5%-3,5%, υπογραμμίζοντας ότι ο κατώτατος μισθός δεν μπορεί να υποκαθιστά τη συνολική μισθολογική πολιτική της οικονομίας. Αντίστοιχα, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι υπάρχει περιθώριο αύξησης έως 4%, εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, προειδοποιώντας πάντως για τον κίνδυνο δευτερογενών πληθωριστικών πιέσεων.

Λίγο υψηλότερα τοποθετεί τον πήχη το ΚΕΠΕ, το οποίο εισηγείται αύξηση 3,5%-5%, επισημαίνοντας όμως ότι αυξήσεις άνω του 4% ενδέχεται να επιβαρύνουν δυσανάλογα τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις μέσω του μοναδιαίου κόστους εργασίας. Από την πλευρά των εργοδοτικών οργανώσεων, η αποδοχή μιας αύξησης συνοδεύεται από σαφή αιτήματα για αντισταθμιστικά μέτρα, όπως μειώσεις εισφορών και φορολογικές ελαφρύνσεις.

Στον αντίποδα, το ΙΝΕ ΓΣΕΕ προτείνει κατώτατο μισθό 1.052 ευρώ, υποστηρίζοντας ότι μόνο μια γενναία αύξηση μπορεί να αποκαταστήσει ουσιαστικά την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων.

Καθώς πλησιάζει η ώρα των αποφάσεων, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο το ποσοστό της αύξησης, αλλά το πολιτικό και οικονομικό μήνυμα που θα εκπέμψει η κυβέρνηση σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής παραμένει ψηλά και η κοινωνία αναμένει απτά αποτελέσματα.

Continue Reading

Δ.Ε.Ο.Σ. στη θέση του ΣΔΟΕ με 30.000 ελέγχους στην αγορά, 450 ένοπλους, drones, ΑΙ και σκάφη

 

Με 450 «μάχιμους» ελεγκτές, πλήρως εξοπλισμένους με drones, φορητές κάμερες, σκάφη, όπλα, αλεξίσφαιρα, ειδικά μηχανήματα και οχήματα μεταφοράς προσωπικού (εντός αλλά και εκτός δρόμου) ξεκινάει τη δράση του σε λίγες ημέρες το νέο Σώμα ελέγχων ΔΕΟΣ της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, το οποίο αντικαθιστά έπειτα από 29 χρόνια λειτουργίας το ΣΔΟΕ. Πρόκειται για τη νεοσύστατη Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΓΔ-ΔΕΟΣ) της ΑΑΔΕ, που παίρνει σάρκα και οστά από τα μέσα Μαρτίου, μπαίνοντας δυναμικά στη μάχη κατά της βαριάς φοροδιαφυγής και κάθε μορφής οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος.

Οι νέοι «Ράμπο» της Εφορίας

Η δράση της νέας διεύθυνσης είναι ευρεία. Θα εστιάζει ιδιαίτερα όμως στην καταπολέμηση του λαθρεμπορίου, στη δασμοφοροδιαφυγή, στη φοροδιαφυγή και στον έλεγχο κίνησης κεφαλαίων.

Στο στόχαστρο μπαίνουν επίσης η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, προδρόμων ουσιών, όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών αλλά και η παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων, μνημείων, κειμηλίων και έργων τέχνης, με σκοπό την προστασία θησαυρών της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το Σώμα στελεχώνουν 370 ετοιμοπόλεμα στελέχη, προερχόμενα από ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ και του πρώην ΣΔΟΕ. Μαζί τους θα βρεθούν και 80 νέοι ελεγκτές, οι οποίοι θα επιλεγούν από αρμόδια επιτροπή που έχει αναλάβει το έργο αξιολόγησης των προσόντων τους, της πείρας και της επιχειρησιακής ετοιμότητας που πρέπει να διαθέτουν.

Τα στελέχη θα περνάνε συνεχώς από ειδική εκπαίδευση στη δίωξη εμπόρων ναρκωτικών, στη σκοποβολή, αλλά και σε τεχνικές μάχης «σώμα με σώμα» και ακινητοποίησης όσων κινηθούν επιθετικά για να εμποδίσουν τον έλεγχο. Αποστολή τους θα είναι να εντοπίζουν την παράνομη δράση λαθρεμπόρων και κυκλωμάτων της νύχτας. Με ειδικό διωκτικό σκάφος, αυτοκίνητα και off road οχήματα θα επεμβαίνουν οπουδήποτε διαπράττεται οικονομικό έγκλημα, σε στεριά και σε θάλασσα, τη στιγμή που πρέπει.

Πώς θα λειτουργεί

Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκονται δύο Αίθουσες Επιχειρήσεων: θα λειτουργούν με προηγμένα μέσα ενδοεπικοινωνίας και παροχής εικόνας σε πραγματικό χρόνο -ακόμη και μέσω drones- και θα υποστηρίζουν συντονισμένα όλα τα ελεγκτικά κλιμάκια, ενώ μετά την ολοκλήρωση κάθε επιχείρησης θα διενεργούν απολογιστική παρακολούθηση του αποτυπώματος των δράσεων.

Επιπλέον, παρακολουθώντας στενά όλες τις επιχειρήσεις που θα διεξάγονται, στις Αίθουσες Επιχειρήσεων αυτές θα συγκεντρώνονται και θα συντίθενται διαρκώς νέα δεδομένα, αξιοποιώντας σύγχρονα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, καθιστώντας εφικτή την αναγνώριση δικτύων, οντοτήτων, προτύπων, σχέσεων και δομών που επανεμφανίζονται σε πολλαπλές υποθέσεις, ακόμα και σε πραγματικό χρόνο.

Παράλληλα, προβλέπεται και διεθνής συνεργασία με OLAF, Interpol και Europol. Ειδικό τμήμα θα λειτουργεί ως Εθνικό Γραφείο Ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων από εγκληματικές δραστηριότητες (ARO Greece), διευκολύνοντας την αμοιβαία διοικητική συνεργασία μέσω διεθνών δικτύων όπως το CARIN.

Ετσι, με συνολική θεώρηση, σύνθεση και διασταύρωση του συνόλου των πληροφοριών, α επιτυγχάνεται η αποκάλυψη σύνθετων και διασυνδεδεμένων κυκλωμάτων, στόχος που αποτελεί στρατηγικό σκοπό δημιουργίας της ΔΕΟΣ.

Πού «χτυπάει» η ΔΕΟΣ

Πριν από κάθε επιχείρηση και έφοδο τα στελέχη θα εξοπλίζονται με φορητές κάμερες, όπλα και αλεξίσφαιρες στολές, αλλά και μηχανήματα με δυνατότητα ακροάσεων και γεωεντοπισμού για να βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με την Αίθουσα Επιχειρήσεων, προκειμένου να λαμβάνουν εντολές και υποστήριξη από το κέντρο ελέγχου της ΑΑΔΕ.
Βασικοί επιχειρησιακοί στόχοι του «Σχεδίου ΔΕΟΣ» είναι:

1/ Η έρευνα, ο εντοπισμός, η αποκάλυψη και η καταπολέμηση εστιών οικονομικού εγκλήματος που άπτονται φορολογικών και τελωνειακών υποθέσεων, μεγάλης φοροδιαφυγής και δασμοφοροδιαφυγής, καθώς και ο έλεγχος της κίνησης κεφαλαίων, της κατοχής και διακίνησης απαγορευμένων ή υπό ειδικό καθεστώς ειδών και ουσιών.

2/ Η διεξαγωγή ερευνών, ελέγχων πρόληψης και δίωξης, εκ των υστέρων ελέγχων, καθώς και μερικών επιτόπιων ελέγχων για την εξακρίβωση της ορθής εφαρμογής της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας, τον εντοπισμό, την καταπολέμηση και τον κολασμό της φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου και της δασμοφοροδιαφυγής, καθώς και κάθε φαινομένου απάτης σε βάρος των δημοσίων εσόδων.

3/ Ο χειρισμός θεμάτων που αφορούν έρευνες ηλεκτρονικού οικονομικού εγκλήματος και διανοητικής ιδιοκτησίας.

4/ Ο έλεγχος της ορθής εφαρμογής των διατάξεων που σχετίζονται με τις εθνικές και κοινοτικές επιδοτήσεις και επιχορηγήσεις.

30.000 έλεγχοι φέτος

Η έδρα του νέου Σώματος θα βρίσκεται στην Αθήνα. Ωστόσο, θα στηρίζεται σε τρεις κατηγορίες περιφερειακών μονάδων οι οποίες θα παραμένουν σε επιχειρησιακή ετοιμότητα όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα:

■ Οι Μονάδες Ειδικών Οικονομικών Ελέγχων (ΜΕΟΕΛ) Αττικής και Μακεδονίας θα αναλάβουν την αποκάλυψη περιπτώσεων οικονομικού εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένων ερευνών ηλεκτρονικού εγκλήματος, διαφθοράς και απάτης δημοσίων λειτουργών.

■ Οι Μονάδες Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων (ΜΕΦΕΛ) θα λειτουργήσουν σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο, εστιάζοντας στην καταπολέμηση της μεγάλης φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής.

■ Οι Μονάδες Ειδικών Τελωνειακών Ελέγχων (ΜΕΤΕΛ) Αττικής και Θεσσαλονίκης θα επικεντρωθούν στο λαθρεμπόριο και στη δασμοφοροδιαφυγή.

Το εν λόγω ελεγκτικό δίκτυο επιφορτίζεται να διενεργήσει μέσα στο 2026 τουλάχιστον 30.000 ελέγχους -δηλαδή σχεδόν 100 δράσεις κάθε μέρα μέχρι τέλος του χρόνου κατά μέσον όρο- στους εξής τομείς:

■ Αποκάλυψη και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μέσω της χρήσης ηλεκτρονικών μέσων, του Διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών.

■ Δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων, σε ειδικές περιπτώσεις διασφάλισης συμφερόντων του Δημοσίου ή σε περιπτώσεις μεγάλης έκτασης φοροδιαφυγής.

■ Καταπολέμηση περιπτώσεων απάτης στον ενδοκοινοτικό ΦΠΑ σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή σε κάθε είδους νομικές οντότητες σε όλη την επικράτεια, με έμφαση στον εντοπισμό και στην απενεργοποίηση του ενδοκοινοτικού ΑΦΜ εξαφανισμένων εμπόρων, καθώς και στον εντοπισμό και την εξάρθρωση κυκλωμάτων κυκλικής απάτης (carousel fraud).

■ Υποβολή μηνυτήριων αναφορών στον αρμόδιο εισαγγελέα για υποθέσεις φοροδιαφυγής που έχουν ολοκληρωθεί.

■ Διενέργεια φορολογικών ελέγχων στη διακίνηση, στη διαμετακόμιση, στις εισαγωγές και στις εξαγωγές, στον εφοδιασμό και στη διάθεση των προϊόντων που υπόκεινται σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ).

Και γενικότερα, επίσης, στους στόχους της ΔΕΟΣ περιλαμβάνονται οι έρευνες και οι έλεγχοι πρόληψης για την εξακρίβωση της ορθής εφαρμογής της φορολογικής νομοθεσίας, η αποκάλυψη και η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, μέσω της διαπίστωσης και της αντιμετώπισης κάθε μορφής απάτης σε βάρος των δημοσίων εσόδων. Παράλληλα, θα παρακολουθεί την εξέλιξη της φορολογικής απάτης και νέων μορφών φοροδιαφυγής προκειμένου να αναπτύσσει και να εφαρμόζει σύγχρονες μεθόδους αποκάλυψης φορολογητέας ύλης.

Οι αρμοδιότητες της νέας ελεγκτικής υπηρεσίας επεκτείνονται, όμως, και στον εντοπισμό αδήλωτης εργασίας και εν γένει παραβάσεων της ασφαλιστικής νομοθεσίας, με αντίστοιχη ενημέρωση των οργάνων της Επιθεώρησης Εργασίας.

Το νέο Σώμα

370 «ετοιμοπόλεμα» στελέχη από ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ και του πρώην ΣΔΟΕ

80 νέοι ελεγκτές που θα επιλεγούν από αρμόδια Επιτροπή

Με off road οχήματα, διωκτικό σκάφος και αυτοκίνητα θα επεμβαίνουν οπουδήποτε διαπράττεται οικονομικό έγκλημα, σε στεριά και σε θάλασσα

2 Αίθουσες Επιχειρήσεων θα λειτουργούν με προηγμένα μέσα ενδοεπικοινωνίας και παροχής εικόνας σε πραγματικό χρόνο,
ακόμη και μέσω drones

Κωστής Χ. Πλάντζος

protothema.gr

Continue Reading

Γερνάμε σαν χώρα: Στα 47,2 έτη η διάμεση ηλικία στην Ελλάδα – Είμαστε οι τρίτοι «γηραιότεροι» στην ΕΕ

 

Αν η Ελλάδα ήταν άνθρωπος, θα βάδιζε ολοταχώς για τα πρώτα –ήντα, αφού η διάμεση ηλικία στη χώρα μας είναι τα 47,2 έτη, όταν στην ΕΕ είναι τα 44,9.

Αυτό σημαίνει ότι ο μισός πληθυσμός της Ελλάδας είναι νεότερος από αυτή την ηλικία και ο άλλος μισός μεγαλύτερος.
Είμαστε δηλαδή 2,3 χρόνια μεγαλύτεροι από τον «διάμεσο» Ευρωπαίο, ενώ ο ρυθμός με τον οποίο γερνάμε σαν χώρα είναι ο τρίτος υψηλότερος στην ΕΕ.
Στην πρώτη θέση των πιο «γερασμένων» χωρών βρίσκεται η Ιταλία, με διάμεση ηλικία τα 49,1 έτη, και στη δεύτερη ισοβαθμούν, μια ανάσα πάνω από εμάς, η Πορτογαλία και η Βουλγαρία.
Οι παραπάνω ηλικιακοί δείκτες αναφέρονται αποκλειστικά σε όσους έχουν γεννηθεί εντός της χώρας, και δεν περιλαμβάνουν τους μετανάστες πρώτης γενιάς και τους πρόσφυγες, που κατά κανόνα προέρχονται από χώρες με πιο νεανικό πληθυσμό.
Γηραιά ήπειρος
Σε βάθος δεκαετίας η διάμεση ηλικία των Ευρωπαίων έχει αυξηθεί κατά 2,1 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι το 2015, οι μισοί Ευρωπαίοι ήταν νεότεροι από 42,8 ετών και οι άλλοι μισοί μεγαλύτεροι.
Η πιο «νεανική» χώρα της ΕΕ είναι η Ιρλανδία, με διάμεση ηλικία τα 39,6 έτη. Οι πιο γερασμένη είναι η Ιταλία, με διάμεση ηλικία τα 49,1.
Η διάμεση ηλικία αυξήθηκε σε όλες σχεδόν τις χώρες της ΕΕ, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στη Σλοβακία και την Κύπρο κατά 4 έτη. Οι μόνες χώρες που «μίκρυναν» ηλικιακά είναι η Γερμανία (από 45,9 έτη το 2015 σε 45,5 έτη το 2025) και η Μάλτα (από 40,4 έτη το 2015 σε 40,0 έτη το 2025)
Μεταξύ 2024 και 2025, η μέση ηλικία αυξήθηκε σε 25 χώρες της ΕΕ, ενώ παρέμεινε σταθερή στη Γερμανία και τη Δανία.
Αυξάνονται οι ηλικιωμένοι
Ο πληθυσμός της ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2025 εκτιμάται σε 450,6 εκατομμύρια άτομα. Τα παιδιά ηλικίας 0-14 ετών αντιπροσώπευαν το 14,4% του πληθυσμού της ΕΕ, ενώ τα άτομα που θεωρούνται σε ηλικία εργασίας (15-64 ετών) αντιπροσώπευαν το 63,6% του πληθυσμού.
Οι ηλικιωμένοι (ηλικίας 65 ετών και άνω) αντιπροσώπευαν το 22% του πληθυσμού, με αύξηση 0,4 ποσοστιαίων μονάδων (π.μ.) σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και αύξηση 2,9 π.μ. σε σύγκριση με 10 χρόνια νωρίτερα).
Στην Ελλάδα ο αριθμός των ηλικιωμένων, άνω των 65 ετών, αποτελεί το 23,7% του πληθυσμού και είναι το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό, μετά την Ιταλία (24,7 %), την Πορτογαλία (24,3%) και η Βουλγαρία (24%).
Οι χώρες με το χαμηλότερο ποσοστό ηλικιωμένων είναι το Λουξεμβούργο (15,2 %), η Ιρλανδία (15,7 %) και η Κύπρος (18,3 %). Το 2025, σε σύγκριση με το 2024, το ποσοστό των ηλικιωμένων αυξήθηκε σε 26 χώρες της ΕΕ, ενώ η Μάλτα είχε σταθερό ποσοστό.
Τα παιδιά μειώνονται
Σε σύγκριση με το 2024, μόνο δύο χώρες της ΕΕ (Λουξεμβούργο και Γερμανία) είχαν σταθερό ποσοστό παιδιών στον πληθυσμό το 2025, ενώ στις άλλες χώρες το ποσοστό αυτό μειώθηκε.
Σε όλες τις χώρες της ΕΕ, τα υψηλότερα ποσοστά παιδιών στον συνολικό πληθυσμό το 2025 παρατηρήθηκαν στην Ιρλανδία (18,5 %), τη Σουηδία (16,8 %) και τη Γαλλία (16,6 %), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Ιταλία (11,9 %), τη Μάλτα (12,1 %) και την Πορτογαλία (12,6 %).
Στην Ελλάδα έχουμε επίσης πολύ χαμηλή αναλογία παιδιών στο σύνολο του πληθυσμού, μόλις 12,8%. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι τα ποσοστά του παιδικού πληθυσμού έχουν συρρικνωθεί αισθητά την τελευταία δεκαετία, καθώς το 2015 αποτελούσαν το 14,5% του ελληνικού πληθυσμού.
Λίγο περισσότερο από τρία άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε άτομο 65 ετών και άνω
Οι δείκτες εξάρτησης από την ηλικία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη του επιπέδου στήριξης που παρέχεται στους νεότερους και/ή τους ηλικιωμένους από τον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας.
Οι δείκτες αυτοί εκφράζονται σε όρους σχετικού μεγέθους των νεότερων και/ή των ηλικιωμένων πληθυσμών σε σύγκριση με τον πληθυσμό σε ηλικία εργασίας. Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων για την ΕΕ ήταν 34,5 % την 1η Ιανουαρίου 2025, με λίγο περισσότερα από τρία άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε άτομο ηλικίας 65 ετών και άνω.
Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων στις χώρες της ΕΕ κυμάνθηκε από το χαμηλό 22% στο Λουξεμβούργο, 23,8% στην Ιρλανδία και 26,6 % στη Μάλτα, με σχεδόν 5 άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε άτομο ηλικίας 65 ετών και άνω,.
Τα υψηλότερα επίπεδα εξάρτησης είναι στην Ιταλία (39%), στη Βουλγαρία (38,7%) και 38,6 % στην Πορτογαλία, όπου υπήρχαν λιγότερα από 3 άτομα σε ηλικία εργασίας για κάθε άτομο ηλικίας 65 ετών και άνω. Εξίσου υψηλός είναι ο και ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων στην Ελλάδα, με 37,4%.
Μεταξύ 2024 και 2025, ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων αυξήθηκε στην ΕΕ κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες, από 33,9 % το 2024 σε 34,5 % το 2025. Αύξηση σημειώθηκε σε όλες τις χώρες της ΕΕ

Continue Reading

Ανησυχητικά στοιχεία: Επιστρέφουν οι ακάλυπτες επιταγές στην αγορά

 

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του τραπεζικού συστήματος και της αγοράς δείχνουν αύξηση τόσο στον αριθμό όσο και στη συνολική αξία στις ακάλυπτες επιταγές στο δεύτερο εξάμηνο του 2025, με τη δυναμική να συνεχίζεται και στις πρώτες εβδομάδες του 2026. Τα επίπεδα παραμένουν πολύ χαμηλότερα από την περίοδο της κρίσης, όμως η μεταβολή της τάσης προκαλεί ανησυχία. Η ρευστότητα στενεύει πρώτα στις εμπορικές συναλλαγές, πολύ πριν αποτυπωθεί στα μακροοικονομικά μεγέθη.

Τι οδηγεί σε αύξηση τις ακάλυπτες επιταγές

Η χρονική συγκυρία δεν είναι αδιάφορη με τον πληθωρισμό στο 2,5%, οι τιμές τροφίμων αυξάνονται κατά 4,8% και η στέγαση κατά 5,4%, ενώ το κόστος δανεισμού για μικρές επιχειρήσεις παραμένει κοντά στο 4,5%-5%. Σε μια αγορά όπου πάνω από το 95% των επιχειρήσεων είναι μικρές ή πολύ μικρές, η επιταγή εξακολουθεί να λειτουργεί ως άτυπο εργαλείο χρηματοδότησης.

Όταν η κατανάλωση επιβραδύνεται σε όγκο και οι εισπράξεις καθυστερούν, η πίεση μεταφέρεται από τον λιανέμπορο στον προμηθευτή, από τον προμηθευτή στον εισαγωγέα, και καταλήγει στο τραπεζικό σύστημα.

Σε μια αγορά όπου πάνω από το 95% των επιχειρήσεων είναι μικρές ή πολύ μικρές, η επιταγή εξακολουθεί να λειτουργεί ως άτυπο εργαλείο χρηματοδότησης

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια και υψηλή εξάρτηση από εμπορική πίστωση, όπως είναι το λιανεμπόριο ένδυσης, χονδρεμπόριο τροφίμων και  μικρές κατασκευαστικές επιχειρήσεις.

Η αξία των ακάλυπτων μπορεί να μην προκαλεί ακόμη συστημική ανησυχία, όμως η σταδιακή άνοδος λειτουργεί ως πρώιμη ένδειξη συμπίεσης κεφαλαίου κίνησης. Ιστορικά, κάθε κύκλος αύξησης ακάλυπτων επιταγών προηγήθηκε μιας περιόδου αυστηρότερης τραπεζικής πολιτικής και περιορισμού της πίστωσης.

Τα αριθμητικά δεδομένα

Σύμφωνα με τα τελευταία συγκεντρωτικά στοιχεία της αγοράς, η συνολική αξία ακάλυπτων επιταγών το 2025 διαμορφώθηκε κοντά στα 90-100 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση άνω του 20% σε σχέση με το 2024. Ο αριθμός των τεμαχίων αυξήθηκε επίσης διψήφια, με εντονότερη μεταβολή από τον Σεπτέμβριο και μετά. Τον Δεκέμβριο σημειώθηκε η υψηλότερη μηνιαία αξία των τελευταίων 18 μηνών.

Σε κλάδους ένδυσης και μικρού λιανεμπορίου, η αξία ακάλυπτων επιταγών εμφανίζεται αυξημένη πάνω από 30% σε ετήσια βάση

Τα επίπεδα αυτά απέχουν σημαντικά από την περίοδο 2011–2012, όταν η ετήσια αξία ακάλυπτων επιταγών είχε ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η σύγκριση με την κρίση δεν είναι το κατάλληλο μέτρο. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η κατεύθυνση της μεταβολής σε ένα περιβάλλον που μέχρι πρόσφατα εμφάνιζε σταθερή εικόνα.

Η αύξηση δεν είναι ομοιόμορφη. Σε κλάδους ένδυσης και μικρού λιανεμπορίου, η αξία ακάλυπτων επιταγών εμφανίζεται αυξημένη πάνω από 30% σε ετήσια βάση. Στις κατασκευές, όπου οι πληρωμές συνδέονται με αλυσίδες υπεργολαβιών, παρατηρείται αυξημένος αριθμός μικρών ποσών, ένδειξη πίεσης σε κεφάλαιο κίνησης και όχι μεμονωμένων μεγάλων αθετήσεων.

Το πρόβλημα στις πληρωμές

Οι ακάλυπτες επιταγές αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου. Πριν φτάσει μια επιχείρηση στο σημείο να αφήσει επιταγή ακάλυπτη, συνήθως έχει προηγηθεί καθυστέρηση εισπράξεων, ανακύκλωση επιταγών, διαπραγμάτευση παρατάσεων και τελικά μείωση προμηθειών και αποθεμάτων.

Η μέση διάρκεια εμπορικής πίστωσης σε ορισμένους κλάδους έχει επιμηκυνθεί από τις 75-80 ημέρες σε πάνω από 95 ημέρες

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η μέση διάρκεια εμπορικής πίστωσης σε ορισμένους κλάδους έχει επιμηκυνθεί από τις 75-80 ημέρες σε πάνω από 95 ημέρες μέσα στο τελευταίο έτος. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται μεγαλύτερο κεφάλαιο κίνησης για να διατηρήσουν τον ίδιο κύκλο εργασιών.

Σε περιβάλλον όπου τα τραπεζικά επιτόκια παραμένουν υψηλότερα από την περίοδο μηδενικών επιτοκίων, η αναχρηματοδότηση γίνεται ακριβότερη. Για μια μικρή επιχείρηση με δανεισμό 300.000 ευρώ, αύξηση επιτοκίου κατά 1 ποσοστιαία μονάδα συνεπάγεται επιπλέον κόστος 3.000 ευρώ ετησίως, ποσό που συχνά ισοδυναμεί με το περιθώριο κέρδους ενός μήνα.

Η σύνδεση με την κατανάλωση

Η επιβράδυνση του όγκου κατανάλωσης, που καταγράφεται σε επιμέρους κατηγορίες λιανεμπορίου, λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός πίεσης. Όταν ο τζίρος αυξάνεται αλλά η κατανάλωση περιορίζεται, αυτόματα στενεύουν τα περιθώρια.

Η εξάρτηση των φορολογικών εσόδων από τον ΦΠΑ, που αντιστοιχεί σε σημαντικό κομμάτι των φορολογικών εσόδων, σημαίνει ότι η καθυστέρηση συναλλαγών και πληρωμών μπορεί να μεταφερθεί στον προϋπολογισμό με χρονική υστέρηση ενός ή δύο τριμήνων.

Η αύξηση ακάλυπτων επιταγών δεν επηρεάζει άμεσα τα δημόσια έσοδα, επηρεάζει όμως τη ρευστότητα της αλυσίδας, η οποία τελικά επηρεάζει δηλωμένες συναλλαγές, επενδύσεις και φορολογική συνέπεια.

Η καθυστέρηση συναλλαγών και πληρωμών μπορεί να μεταφερθεί στον προϋπολογισμό με χρονική υστέρηση ενός ή δύο τριμήνων

Οι τράπεζες παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των ακάλυπτων επιταγών ως δείκτη πιστωτικού κινδύνου, γεγονός που θα παίξει σημαντικό ρόλο στα αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια, τις μεγαλύτερες απαιτήσεις εξασφαλίσεων και τον περιορισμό στα όριακεφαλαίου κίνησης.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Αν η τάση επιβεβαιωθεί και στο πρώτο τρίμηνο του 2026, το σήμα θα είναι σαφές ότι η αγορά περνά από φάση ανθεκτικότητας σε φάση προσαρμογής.

Το αίτημα για νέες 120 δόσεις

Η αύξηση των ακάλυπτων επιταγών λειτουργεί και ως μήνυμα για την εικόνα της αγοράς. Το τελευταίο διάστημα, επαγγελματικοί φορείς και επιμελητήρια επαναφέρουν με ένταση το αίτημα για νέα ρύθμιση 120 δόσεων για οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Το επιχείρημά τους στηρίζεται σε πραγματική πίεση ρευστότητας.

Κάθε μήνα προστίθενται νέα χρέη άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ οι ενεργές ρυθμίσεις παραμένουν σε κίνδυνο

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΑΑΔΕ, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο υπερβαίνουν τα 107 δισ. ευρώ, εκ των οποίων σημαντικό μέρος αφορά μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, κάθε μήνα προστίθενται νέα χρέη άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ οι ενεργές ρυθμίσεις παραμένουν σε κίνδυνο.

Σε αυτό το περιβάλλον, η αύξηση ακάλυπτων επιταγών λειτουργεί ως ένδειξη ότι οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν ταυτόχρονα προμηθευτές, τράπεζες και Δημόσιο. Η επιταγή που δεν καλύπτεται σήμερα, συχνά συνδέεται με φορολογική ή ασφαλιστική υποχρέωση που μετατίθεται για τον επόμενο μήνα.

Μηχανισμός σταθεροποίησης

Η αγορά υποστηρίζει ότι μια νέα ρύθμιση 120 δόσεων δεν θα λειτουργούσε ως “χαριστική” παρέμβαση, αλλά ως μηχανισμός σταθεροποίησης της ρευστότητας. Το επιχείρημα είναι ότι η επιμήκυνση αποπληρωμής μειώνει τη μηνιαία πίεση και περιορίζει τον κίνδυνο αθέτησης σε όλη την αλυσίδα. Από την άλλη πλευρά, το οικονομικό επιτελείο φοβάται πως κάθε νέα γενικευμένη ρύθμιση ενδέχεται να υπονομεύσει τη φορολογική συνέπεια.

Οι ρυθμίσεις χρεών λειτουργούν ως βαλβίδα εκτόνωσης πριν η πίεση μετατραπεί σε αθέτηση πληρωμών ευρύτερης κλίμακας

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι οι ακάλυπτες επιταγές δεν αυξάνονται σε περιβάλλον ύφεσης, αλλά σε περιβάλλον ονομαστικής ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη δραστηριότητας, αλλά η κατανομή ρευστότητας. Και σε τέτοιες συνθήκες, οι ρυθμίσεις χρεών λειτουργούν ως βαλβίδα εκτόνωσης πριν η πίεση μετατραπεί σε αθέτηση πληρωμών ευρύτερης κλίμακας.

Αν η τάση συνεχιστεί στο πρώτο εξάμηνο του 2026, το αίτημα για νέα 120 δόσεις θα αποτελεί ένδειξη ότι η αγορά αναζητά θεσμικό μηχανισμό αποσυμπίεσης, πριν οι ενδείξεις ρευστότητας μετατραπούν σε πρόβλημα πιστωτικής σταθερότητας.

Πηγή: OT

Continue Reading

Νέα «όπλα» από την ΑΑΔΕ για εικονικές εταιρείες και «αχυρανθρώπους» που αλλάζουν ΑΦΜ

 

Νέα «όπλα» από την ΑΑΔΕ για εικονικές εταιρείες και «αχυρανθρώπους» που αλλάζουν ΑΦΜ.  Όπως επισημαίνεται, μετά την εξάρθρωση του πολυδαίδαλου κυκλώματος με τις 380 επιχειρήσεις-“φαντάσματα” που εξαφανίζονταν έχοντας πρώτα δημιουργήσει 43 εκατ. ευρώ οφειλών προς το δημόσιο, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων δεν σταματά εκεί. Επεκτείνει το εξελιγμένο μοντέλο ανίχνευσης επιχειρηματικών συσχετίσεων -όπως ονομάζεται- το οποίο ανέπτυξε για την υπόθεση αυτή, διανοίγοντας μια νέα εποχή ελέγχων για κυκλώματα εταιρειών οι οποίες αλλάζουν υπευθύνους και ΑΦΜ …«σαν τα πουκάμισα».

Στην «καρδιά» του νέου συστήματος «κρύβεται» ένας μαθηματικός αλγόριθμος, ο δείκτης ομοιότητας Jaccard (Jaccard similarity index), που υπολογίζει κατά πόσον «μοιάζουν» δύο διαφορετικά σύνολα δεδομένων. Μπορεί έτσι να ανακαλύπτει κινήσεις και μοτίβα που δεν γίνονται ορατά «με γυμνό μάτι», οδηγώντας τις έρευνες της εφορίας εκεί όπου ποτέ δεν έφταναν με τις παλιές μεθόδους.

Μια πληγή δεκαετιών φαίνεται έτσι να βρίσκει λύση, με ένα μόνιμο ψηφιακό “τείχος” απέναντι σε μια μορφή φορολογικής απάτης που, αν και πολλοί γνώριζαν και συζητούσαν εδώ και δεκαετίες στην αγορά, ήταν δύσκολο ή σχεδόν αδύνατον να εντοπιστεί και να αποδειχθεί τεχνοκρατικά και συστηματικά –έως τώρα τουλάχιστον.

Το τέλος της ατιμωρησίας

Στον κόσμο των επιχειρήσεων, επί δεκαετίες εθεωρείτο κοινό μυστικό: πολλοί έστηναν εταιρείες, τις «φόρτωναν» με χρέη, τις «έκαιγαν» και στη θέση τους άνοιγαν άλλες. Ωστόσο το κατάστημα συνέχιζε να λειτουργεί κανονικά, ο τζίρος έτρεχε, οι συναλλαγές γίνονταν, οι πελάτες δεν αντιλαμβάνονταν τίποτα. Στα μητρώα όμως της εφορίας ο ΑΦΜ είχε αλλάξει, τα χρέη έμεναν ακάλυπτα και απλήρωτα, οι υπεύθυνοι εξαφανίζονταν, αλλά το κύκλωμα συνέχιζε να απομυζά ακόρεστα για πολλά χρόνια ακόμα φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, αλλάζοντας απλώς φορολογικό προσωπείο και ΑΦΜ.

Μέχρι τώρα, η αποκάλυψη τέτοιων κυκλωμάτων γινόταν συνήθως αποσπασματικά, συμπτωματικά ή ύστερα από καταγγελία. Ακόμα και όταν εντοπίζονταν, συνήθως ήταν πλέον αργά: τα χρήματα είχαν χαθεί για το δημόσιο, ο «αχυράνθρωπος» δεν υπήρχε ή δεν γνώριζε τίποτα, ενώ ένας άλλος «έτρεχε» ήδη με νέο ΑΦΜ την επόμενη εταιρεία τού κυκλώματος. Στην πράξη, ποτέ ένα κύκλωμα δεν μπορούσε να αποκαλυφθεί ολοκληρωτικά, καθώς προλάβαινε να «τραβήξει» αρκετά από τα πλοκάμια του, ακόμα και όταν έχανε κάποια.

Η αιτία ήταν διττή: ένας ελεγκτής που μπαίνει σε μία επιχείρηση δυσκολεύεται να συλλάβει τον πολυδαίδαλο σχεδιασμό που έχει στηθεί και λειτουργεί στις περιπτώσεις αυτές: διαφορετικές εταιρείες, με διαφορετικά ΑΦΜ και διαφορετικούς “υπευθύνους” και εκπροσώπους, “παράγουν” διαδοχικά χρέη εκατομμυρίων προς το δημόσιο, χωρίς όμως να φαίνεται η μία ως συνέχεια της άλλης.

Ο αλγόριθμος που «βλέπει» δίκτυα, όχι μεμονωμένες εταιρείες

Για πρώτη φορά ίσως, η “αποδοτική” αυτή μορφή απάτης φαίνεται να βρίσκει απάντηση: ένα νέο «εργαλείο» θα εντοπίζει πλέον τέτοια επαναλαμβανόμενα μοτίβα με πολλαπλά ΑΦΜ και διαδοχικά χρέη διαφορετικών επιχειρήσεων, αλλάζοντας ριζικά τη μορφή και λογική των ελέγχων. Και αυτό διότι:

• ο παραδοσιακός φορολογικός έλεγχος «έβλεπε» μία επιχείρηση κάθε φορά.
• ο δείκτης ομοιότητας Jaccard, αντιθέτως, κάνει ακριβώς αυτό που δεν μπορούσε να κάνει ο ανθρώπινος έλεγχος: μετρά πόσο «μοιάζουν» δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ως προς τα πρόσωπα, τις διευθύνσεις και τα μοτίβα συμπεριφοράς τους. Όταν αυτή η ομοιότητα επαναλαμβάνεται σε δεκάδες εταιρείες, αναδύονται αυτόματα όλα τα πλοκάμια –δηλαδή το κύκλωμα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα λεγόμενα «ΑΦΜ μίας χρήσης»: αλλοδαποί χωρίς ισχυρή ταυτοποίηση ή και ανύπαρκτα πρόσωπα -με κλεμμένες ή πλαστές ταυτότητες πολλές φορές- προσφέρουν τα ΑΦΜ τους (με το αζημίωτο), δημιουργούν εταιρίες για το κύκλωμα, «φορτώνονται» τα χρέη και μετά εξαφανίζονται.

Έτσι, αντί για τους μεγαλοφειλέτες που αναζητούν η ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ για να εισπράξουν χρέη εκατομμυρίων, στη θέση τους εύρισκαν άλλα πρόσωπα και άλλες εταιρίες με άλλο αριθμό φορολογικού μητρώου, συχνά όμως με την ίδια δραστηριότητα και στην ίδια ακριβώς διεύθυνση!

Στο παρελθόν, αυτή η «διαδοχή» εταιριών και οφειλών ήταν σχεδόν αόρατη στον κλασικό έλεγχο. Αλλά και αν ένας «υποψιασμένος» ελεγκτής μπορούσε να ταιριάξει τα κομμάτια του «παζλ» εντοπίζοντας το ύποπτο μοτίβο σε έναν έλεγχο επιχείρησης, δε μπορούσε να συμβεί το ίδιο σε μαζική κλίμακα. Ακόμα και αν εντόπιζε δεκάδες κομμάτια του «πάζλ», μπορεί να του διέφευγαν και δεκάδες ή εκατοντάδες άλλα.

Ωστόσο τώρα ο αλγόριθμος θα επισημαίνει αυτόματα τα ίχνη αυτά, αφού κάθε παραβάτης αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα σε κάθε «γέννηση» και «θάνατο» εταιρίας του κυκλώματος.

Πώς λειτουργεί ο δείκτης Jaccard

Στην πράξη, το σύστημα θα καταγράφει πλέον μαζικά:

•  ποιο πρόσωπο εμφανίζεται σε ποια εταιρεία
• πόσες φορές επαναλαμβάνεται το ίδιο πρόσωπο σε διαφορετικά σχήματα
• ποια ΑΦΜ διαδέχονται άλλα
• ποιες επιχειρήσεις εμφανίζουν κοινές ή γειτνιάζουσες διευθύνσεις
• ποιες εταιρείες έχουν κοινά φυσικά πρόσωπα σε ρόλους διαχείρισης ή εκπροσώπησης

Το αποτέλεσμα είναι ένα σχεδιάγραμμα πλέγματος διασυνδέσεων, που δεν είναι ορατό σε έναν απλό φορολογικό έλεγχο. Μόνο όταν οι σχέσεις αποτυπώνονται συνολικά, το οργανωμένο δίκτυο γίνεται εμφανές.

Ωστόσο για να αποκαλυφθεί το «κόλπο» στο σύνολό του και όχι αποσπασματικά, η νέα στρατηγική προβλέπει ότι ο επιτόπιος έλεγχος θα ενεργοποιείται, μόνο αφότου τα δεδομένα έχουν ήδη αποκαλύψει την πλήρη δομή του κυκλώματος.

Το κτύπημα θα είναι έτσι σαρωτικό: οι ελεγκτές θα κάνουν έφοδο ταυτόχρονα σε όλα τα σημεία του κυκλώματος -και όχι μόνο σε ένα- έχοντας ήδη σχηματισμένη εικόνα και όχι για να ψάξουν, αλλά για να επιβεβαιώσουν! «Τα δεδομένα έδειξαν τη δομή. Οι έρευνες απλώς την επιβεβαίωσαν» όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται σε ειδικό κείμενο στρατηγικής της ΑΑΔΕ για το νέο μοντέλο ελέγχων (το οποίο οδήγησε και στην αποκάλυψη του κυκλώματος με τα εκατοντάδες ΑΦΜ «μιας χρήσεως». Και αυτό γίνεται πλέον κανόνας για τις απάτες με «αχυράνθρωπους».

Continue Reading