Μετατίθεται η αργία της Πρωτομαγιάς, καθώς φέτος «πέφτει» Κυριακή. Η σχετική απόφαση του υπουργείου Εργασίας που δημοσιεύτηκε σήμερα. Ειδικότερα, με απόφαση του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστή Χατζηδάκη, η υποχρεωτική αργία της 1ης Μαΐου 2022, λόγω του ότι συμπίπτει με Κυριακή, μετατίθεται για τη Δευτέρα 2 Μαΐου 2022.

Σάββατο 25 Ιουλίου 2026

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια… ΞΕΦΤΙΖΟΥΝ: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια… ΞΕΦΤΙΖΟΥΝ: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media


 
Για όσους έλαχε να είναι το πολύ 16-18 ετών πριν από περίπου μία εικοσαετία και πλέον, ήταν μετά βεβαιότητος εντελώς αδύνατο να φανταστούν ότι το πανηγύρι στο χωριό, συνήθως στην ιδιαίτερη πατρίδα των γονιών τους, θα εξελισσόταν στο σημερινό υβρίδιο του «πανηγυ-ρέιβ».

Σε ένα τουρλού ξέφρενης διασκέδασης, φτηνής, αταξικής και ανεξίθρησκης, όπου όλοι είναι ευπρόσδεκτοι. Παρ’ όλα αυτά, η όψιμη επέλαση των κάθε είδογυς φασαίων έχει σαρώσει τα πανηγύρια στην κλασική εκδοχή τους, έτσι όπως είχαν παραμείνει επί δεκαετίες ως μετεξέλιξη των ζωοπανηγύρεων παρελθουσών εποχών. Τώρα όμως η ορμητική μετάγγιση νέου αίματος στα πανηγύρια τα μεταμορφώνει σε κάτι εντελώς διαφορετικό, οπωσδήποτε ανοιχτό σε κάθε ερμηνεία, περί καλού ή κακού.

Οι εφαρμογές

Σήμερα, όποιος και όποια, κυρίως στη μετεφηβική-νεανική ηλικία δεν παρακολουθεί την πανηγυριώτικη επικαιρότητα μέσω group στο Facebook όπως το «Full κλαρινοκατάσταση πανηγύρια live» και παρεμφερή προφίλ στο TikTok, ιστοσελίδες όπως τα panigirizo.gr και pamepanigiria.gr, ή έχει αμελήσει να εγκαταστήσει στο κινητό του μια εφαρμογή όπως το e-panigiria, καλύτερα να μην ξεκινήσει για διακοπές. Διότι θα βρεθεί εντελώς εκτός κλίματος εάν δεν παρακολουθεί, ημέρα με την ημέρα, ώρα με την ώρα, το πώς κινείται το καραβάνι των φετινών πανηγυριών.

Ως εκ τούτου, πρακτικά αποκλείεται να βρεθεί κανείς στο σωστό μέρος της επικράτειας για το σωστό πανηγύρι. Δεν θα γνωρίζει εγκαίρως ώστε να προγραμματίσει καταλλήλως το δρομολόγιο των διακοπών, φέρ’ ειπείν ότι στις 31 Ιουλίου το Σαμικό Ηλείας πρόκειται να φιλοξενήσει τη 2η στην ιστορία των εν Ελλάδι πανηγυριών Γιορτή Χελιού.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media

Και την ίδια ημέρα ακριβώς, στην άλλη άκρη της χώρας, το γλέντι προμηνύεται τρικούβερτο «Στης Παράδοσης το Χοροστάσι», στην Ξυλαγανή Ροδόπης. Κι επειδή το «πανηγύρι-hopping» (κατά το island-hopping, την καταξιωμένη τουρνέ αναψυχής από νησί σε νησί), δεν είναι πάντα εύκολο όταν προϋποτίθεται πως θα διανυθούν αποστάσεις εκατοντάδων χιλιομέτρων, ο προνοητικός θαμών των πανηγυριών δικαιώνεται όταν επιλέγει τη hot περιοχή της πατρίδας, σε συνάρτηση με το διάστημα των διακοπών του.

Ετσι, αν κάποιος έχει καταφέρει να συνέλθει από την ολονυχτία ξεφαντώματος στη 2η Γιορτή Χελιού, μπορεί κάλλιστα να ενωθεί την επόμενη μέρα, αρχιμηνιά του Αυγούστου, με τους υπόλοιπους μεταμοντέρνους Κορυβαντιώντες στο πανηγύρι της περίφημης Γιορτής Πατάτας στα παρακείμενα Δουνέικα Ηλείας. Βέβαια, συνιστά μεγάλο πειρασμό για την ίδια ημέρα η 8η Γιορτή Ρεβιθιού στην Ψίνθο Ρόδου, κυρίως λόγω της έξτρα παροχής: όσοι πιστοί προσέλθουν θα απολαύσουν την περίφημη γίδα με ρεβίθια (ή το αντίστροφο), εντελώς δωρεάν.

For the festivals

Πάντως, αν εξαιρεθούν κάποια διαχρονικά χαρακτηριστικά, όπως τα κλαρίνα και τα κοψίδια, τα πανηγύρια πλέον είναι ομολογουμένως αγνώριστα. Σήμερα τα πανηγύρια είναι trend, ιδιαίτερα για τις νεότερες ηλικίες. Εχουν πάψει προ πολλού να αντιμετωπίζονται ως ένα πολιτισμικό απολίθωμα, μια τελετουργία που προσιδίαζε στους παππούδες που έχουν μείνει καθηλωμένοι στα γλέντια, με τις μουσικές και τους χορούς των δικών τους παππούδων. Τουναντίον, τα πανηγύρια σήμερα είναι must, είναι hot, είναι προχώ, είναι μαζικά, τόσο σε αριθμό και συχνότητα όσο και στα πλήθη που προσελκύουν. Θεωρούνται εναλλακτικώς ορθά, παρότι εξαιτίας τους ξεκληρίζονται ολόκληρα κοπάδια αιγοπροβάτων και παρά την πολύωρη ηχορρύπανση που ταράζει το νευρικό σύστημα της παρεπιδημούσας πανίδας.

Ισχύει όμως ένα άτυπο ακαταλόγιστο, εφόσον στα πανηγύρια άρχισαν να συρρέουν πρώτοι οι υιοθετούντες αντισυμβατικές, αντι-μικροαστικές κ.λπ., οικολογικώς ευαίσθητες, εναλλακτικές στάσεις ζωής και κοσμοθεωρίες. Εξ ου και στην αρχική φάση της μετάβασης από το πριν στο τώρα και το αύριο βρέθηκαν να χορεύουν τον ικαριώτικο θείτσες με τσεμπέρια και μπαρμπάδες με τραγιάσκα, αγκαλιά και αντάμα, σαν ένα σώμα και μια ψυχή, με κορίτσια χωρίς στηθόδεσμο και χωρίς υπερβολική έγνοια για τη σωματική περιποίησή τους, με το πολυήμερο αλάτι να καρυκεύει με μια αχνή λευκότητα την ηλιοψημένη επιδερμίδα τους, με piercing στη μύτη και τον αφαλό, με τατουάζ «No Pasaran» και «Venceremos», με μπλουζάκια Cure, Motörhead κ.λπ. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το πανηγύρι της Λαγκάδας στην Ικαρία, ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο, απέκτησε παγκόσμια φήμη και αναδείχθηκε σε αδιαφιλονίκητο πρωταθλητή των πανηγυριών, με χιλιάδες κόσμο να συνωστίζεται μέχρι ασφυξίας στο πάλαι ποτέ νησί των ανεπιθύμητων.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media

Οι φασαίοι, λοιπόν, δηλαδή όσοι ρίχνονται με μανία σε κάθε καινούρια (ή αναπαλαιωμένη) εμπειρία, έχοντας πάψει να αντιμετωπίζεται ως αταίριαστη στον χώρο, είναι η πιο κυρίαρχη συνομοταξία, χωρίς όμως να έχει σβήσει εντελώς από την εικόνα τα παλιά μοτίβα: όπως το αρχέτυπο του τραγουδιστή δημοτικών που ανεβάζει κορόνες μέχρι τον Θεό ερμηνεύοντας με κατάθεση ψυχής τη «Ρούσα παπαδιά» ή το «Μου παρήγγειλε τ’ αηδόνι» και κρατώντας το αφτί του. Δίπλα του ο αυτοδίδακτος δεξιοτέχνης κλαριντζής ή βιολιστής, βιρτουόζοι που μαγεύουν με τα σολαρίσματά τους, ενώ ένα 200ευρω παραμένει, ως διά μαγείας, κολλημένο στο κούτελό τους, σαν χαρτοσήμανση για τη γενναιοδωρία κάποιου κιμπάρη από όσους έχουν αγγίξει το απόγειο του μερακλώματος.

Στο σημερινό μωσαϊκό των πανηγυριών, η σκηνοθεσία του «stage» και του «dancefloor», τα σίνθι και οι μικροφωνικές με τα ηχητικά εφέ -εκτός της λατρεμένης αντήχησης- συμβαδίζουν με την κνίσα από τη γουρνοπούλα και την προβατίνα. «Διώξε τη ρουτίνα με την προβατίνα», διατράνωνε πριν από μερικά χρόνια ένας ευρηματικός promoter πανηγυριών, πνευματικός πατήρ ενός από τα πιο εμπνευσμένα σλόγκαν όλων των εποχών στον χώρο. Εξάλλου, ίσως αυτή να είναι τελικά η ουσία του ελληνικού πανηγυριού: η διαφυγή από τη ρουτίνα με φτηνό κρασί και καλοψημένη, συγκινητικά εύγευστη προβατίνα.

Οι γκουρμέ, οι βίγκαν, οι πουρίστες, όσοι σνομπάρουν την κουλτούρα των πανηγυριών ενδεχομένως δεν ξέρουν τι χάνουν. Αν και, όπως έχει εξελιχθεί το φαινόμενο, ακόμη και οι haters νομοτελειακά και αργά ή γρήγορα θα δελεαστούν να δοκιμάσουν το ντελίριο, τη σχεδόν ζωική ενέργεια του ελληνικού πανηγυριού. Δεδομένου ότι διοργανώνονται κατά μέσο όρο τουλάχιστον 20 πανηγύρια σχεδόν κάθε βράδυ του καλοκαιριού σε όλη την επικράτεια, από τη Ροδόπη έως την Κρήτη.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media

Η νεολαία

Σε ό,τι αφορά ειδικά τους νέους, το πανηγύρι του χωριού ήταν μάλλον η καθιερωμένη καλοκαιρινή αγγαρεία. Μια ετήσια δοκιμασία την οποία υφίσταντο κατεξοχήν τα παιδιά, προς τέρψιν των γηγενών προγόνων. Οι μικρότεροι, στην καλύτερη περίπτωση, τα υπέμεναν, όμως οι μεγαλύτεροι τα χαίρονταν με την ψυχή τους, ως μια ευκαιρία επιστροφής στις ρίζες, στα περιλάλητα «πατροπαράδοτα ήθη και έθιμα», σε μια λαογραφικής αξίας αυθεντικότητα – κι αυτός ήταν ο γενικός κανόνας. Πάντως, σε εκείνη την απροσδιόριστη εποχή της αθωότητας των πανηγυριών, η οποία παρήλθε προ 25-30 ετών, η ιεροτελεστία, ένεκα της παράδοσης, όριζε ότι όλοι, αλλά κυρίως οι νεότεροι -με έμφαση στους εισέτι αστεφάνωτους αμφοτέρων των φύλων- καθώς και τα παιδιά, ενδύονται τα καλά τους. Δηλαδή μια υφασμάτινη πανοπλία με ό,τι πιο άβολο θα μπορούσε να φορεθεί κατακαλόκαιρο.

Και χορεύοντας σαν αναστενάρηδες (επειδή τα απάτητα λουστρίνια είχαν λιανίσει τις τρυφερές πατούσες τους) οι έφηβοι πάσχιζαν αδέξια να πατήσουν στον ρυθμό ενός τσάμικου, του τύπου «Αγγέλω κρένει η μάνα σου» ή οποιουδήποτε άλλου άσματος του αυτού φυράματος. Φυσικά, οι παππούδες, οι γιαγιάδες, οι θείτσες και το επίλοιπο συγγενολόι παρακολουθούσαν το εν εξελίξει δρώμενο με καμάρι και τα αεί επαναλαμβανόμενα σχόλια, όπως «Τηνε βλεπς’; Θε μου, σχώρα με! Ιδια η μάνα τσ’. Οπου γάμος και χαρά, η Βασίλω πρώτη!». Οι μεγάλοι χαχάνιζαν, έτρωγαν και έπιναν δίχως αύριο, έριχναν γυροβολιές σε ποικίλα στάδια μέθης, παρεξηγούνταν και κάκιωναν ο ένας με τον άλλον, φώναζαν, κόρωναν και στο τέλος φίλιωναν ξανά, βοηθούντων καθοριστικώς βεβαίως, του χύμα κρασιού, του ντόπιου τσίπουρου, ακόμη και του σκατς. Κλίμα ευωχίας και ατόφιας απόλαυσης, ατμόσφαιρα παραδοσιακού ελληνικού γλεντιού στην απόλυτη πεμπτουσία του.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media

Τα πολύ μικρά παιδιά νομοτελειακά ήταν τα πρώτα που υπέκυπταν. Υπνωτίζονταν από τα κλαρίνα, τις τσαμπούνες, τα βιολιά, τα ντέφια και τα νταούλια και αφού άδειαζαν οι μπαταρίες τους από τις πολύωρες σκανταλιές αποκοιμιούνταν μακαρίως είτε στρωματσάδα παράμερα κάτω από τον γέροντα πεύκο, είτε σε ενωμένες καρέκλες που μετατρέπονταν, για την ανάγκη, σε κρεβάτια εκστρατείας.

Οπωσδήποτε, κάποιοι άλλοι το είχαν τάμα να μη γυρίσουν σπίτι τους προτού φέξει για τα καλά ή προτού η ορχήστρα ικετεύσει για έλεος, ύστερα από έναν μαραθώνιο, διάρκειας κατ’ ελάχιστον 8-10 ωρών, non-stop ποτ-πουρί, όπου δεν έμεινε ούτε «Ιτιά», ούτε «Αητός», ούτε «Καραγκούνα», ούτε «Παπαλάμπραινα», ούτε κανένα άλλο δημοτικό/δημοτικοφανές λαϊκό που να μην εκτελεστεί τουλάχιστον τρις ή τετράκις, αναλόγως των γούστων της ομήγυρης. Οσο για εκείνους τους δύσμοιρους έφηβους που ένιωθαν όμηροι και κάθε καλοκαίρι ορκίζονταν ότι την επόμενη χρονιά, αντί για τα κλαρίνα που έκαναν το κεφάλι τους να κουδουνίζει σαν να είχαν καταπιεί σειρήνα περιπολικού, θα έκαναν τη μεγάλη απόδραση από το πανηγύρι.

Και αντί για το «Παπάκι που πάει στην ποταμιά» και τα «Γίδια που μπήκαν στο μαντρί», εκείνοι θα χτυπιόντουσαν στην ντίσκο έξω από το χωριό με το «Psycho Killer». Θα έπιναν τζιν τόνικ ή βότκα πορτοκάλι με ομπρελίτσα και όχι κοκκινέλι από πλαστικό μπουκάλι σε πλαστικό ποτήρι. Θα χάζευαν τις γυαλισμένες και άγριες μοτοσικλέτες απέξω αντί για τα αγροτικά που είχαν ακόμη χώματα από το χωράφι και σανό στην καρότσα. Και φορώντας ό,τι αρέσει σε εκείνους και μόνο, θα φλέρταραν σαν σε ξένη ταινία, μέσα στην αχλύ και το αισθησιακό ημίφως του κλαμπ, όχι λουσμένοι σαν ανακρινόμενοι για φόνο από τους προβολείς του πάλκου στο βουκολικό νυφοπάζαρο και στο χωριάτικο φολκλόρ και κωμικά ρουστίκ πανηγύρι, όπου το μόνο εφέ καπνού είναι η τσίκνα από τις δύστηνες γουρνοπούλες που έχουν καταδικαστεί στο βασανιστήριο του σαδιστικά αργού ξεροψησίματος στην πυρά, με το κοντοσούβλι, τις σπαλομπριζόλες και τα χωριάτικα λουκάνικα να μοιράζονται το ίδιο μαρτύριο.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media

Γλέντι all inclusive

Ουδείς δικαιούται να παραβλέψει τον οικονομικό παράγοντα της επιτυχίας: με 30-40 ευρώ το πολύ στο πανηγύρι μπορείς να φας σαν βασιλιάς, να πιεις όσο αντέχει ο σπλήνας σου, να χορέψεις όσο σε κρατάνε τα πόδια σου, να γνωρίσεις και να γνωριστείς με κάθε καρυδιάς καρύδι.

Παρενθετικά, ας σημειωθεί ότι στην Ελλάδα των διακοπών του 2026 όλες οι προηγούμενες παροχές κοστίζουν εκατοντάδες ευρώ στην ελεύθερη αγορά ψυχαγωγίας. Ενώ σε ένα πανηγύρι με ένα εισιτήριο 10-15 ευρώ και το αντίστοιχο βραχιολάκι εν είδει απόδειξης ότι έχεις πληρώσει στην είσοδο, συν άλλα τόσα για τους ανεφοδιασμούς σε αλκοόλ, μπορείς να χοροπηδάς ως το επόμενο μεσημέρι, τρόπος του λέγειν. Το πραγματικό νόμισμα, άλλωστε, είναι ο χορός: στα ελληνικά πανηγύρια του θέρους χορεύεις με οποιονδήποτε και οποιαδήποτε φέρει η μοίρα πάνω σου, πιασμένος από τους ώμους, τα χέρια, τη μέση ή οπουδήποτε αλλού τύχει. Αρκεί που σε οδηγεί και οδηγείται από εσένα στον διονυσιασμό ενός χορού, που πολύ γρήγορα, έτσι όπως συνωστίζονται πλήθη χιλιάδων σε χώρους που μόλις και μετά βίας χωρούν μια-δυο εκατοντάδες, δεν έχει σημασία αν είναι καλαματιανός, συρτός ή απλώς συνενώνει άπαντες τους παρόντες σε έναν άναρχο, αυτοσχεδιαστικό βηματισμό.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media

Ούτως ή άλλως, μέσα σε τόσο κόσμο, άπαντες στριμωγμένοι σαν όρθιες σαρδέλες, κατά κανόνα ζαλισμένοι από το αλκοόλ ή και το εκάστοτε τρίφυλλο που γυρίζει αδέσποτο από χέρι σε χέρι, η ιδιωτικότητα -ή, κάτι ακόμη πιο βαθύ, η ατομικότητα- διαλύεται σαν αναβράζον δισκίο μέσα στο ρευστό, απέραντο ανθρωπομάνι. Κάποιοι, μάλιστα, βετεράνοι πια των πανηγυριών έχουν φτάσει να τα παραλληλίζουν με «παιδικούς σταθμούς για ενήλικες».

Βάσει της λογικής ότι σε έναν χώρο όπου επικρατεί τόσο ασφυκτικός συνωστισμός ώστε μέσα σε λίγα λεπτά δεν είσαι σίγουρος αν αυτό που φτάνει στον οσφρητικό σου πόρο είναι το δικό σου μεθυσμένο χνώτο ή της διπλανής σου, αν ο ιδρώτας που γυαλίζει στα μέλη σου είναι δικός σου ή του διπλανού σου κ.λπ., τα πανηγύρια λειτουργούν, εκτός όλων των άλλων, ως το Νο1 πεδίο βολής για μεταδιδόμενα νοσήματα.

Οχι απαραιτήτως σεξουαλικώς, αλλά ο COVID και η γαστρεντερίτιδα κάνουν το δικό τους πάρτυ υπό τον ήχο των κλαρίνων. Καθ’ υπερβολήν ενδεχομένως, πλην ουδόλως άστοχα, κάποιος καθ’ έξιν panigiri-goer σχολίαζε μεταξύ σοβαρού και αστείου ότι «στον Πειραιά, στον γυρισμό των πλοίων από Δεκαπενταύγουστο στις Κυκλάδες, δεν θα έπρεπε να κάνουν ουρά μόνο τα ταξί, αλλά και τα ασθενοφόρα»! Μακάβριο και κυνικό μεν, ακριβές δε.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media

Τσαμπά-fan

Μια διαφορετική προσέγγιση στην παρακολούθηση της πανηγυριακής ροής συνίσταται στην προσθήκη μιας επιπλέον μεταβλητής στην αναζήτηση: αυτής του προτιμώμενου καλλιτέχνη. Αν υποθέσουμε ότι το ικαριώτικο πανηγύρι έχει παραγίνει mainstream, η εναλλακτική οδός στην πανηγυρο-μέθεξη είναι το να γίνεις follower ενός συγκεκριμένου κλαριντζή, μιας ορχήστρας, ενός μεμονωμένου αοιδού. Μπορεί, δηλαδή, να ακολουθεί κανείς σαν πυξίδα στην πορεία της θερινής ζωής του, λ.χ., τη Γωγώ Τσαμπά. Και γιατί όχι; Εδώ κάποιος από τους πιο ένθερμους θαυμαστές της στα τιμημένα Φάρσαλα την έρανε με ένα φορτίο λουλούδια κυριολεκτικά. Το οποίο ξεφόρτωσε στα πόδια της μπουκάροντας στο stage με το κλαρκ του. Τσαμπά-fan, λοιπόν, όπως και Εφη Θώδη-fan, Μαρίτσα Βλαχοδήμου-fan, Ανδρέας Πετεινός-fan, Γιώτα Γρίβα-fan και πάει λέγοντας, fan εις άπειρον. Διότι όσο πολλαπλασιάζονται τα πανηγύρια τόσο διευρύνεται και η αγορά εργασίας για μουσικούς, τραγουδιστές, ενίοτε και συμπληρωματικά acts, όπως DJs, χορεύτριες της κοιλιάς κ.λπ.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media
Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media
Θαυμαστής ραίνει με ένα φορτίο λουλούδια τη Γωγώ Τσαμπά σε πανηγύρι στον Τύρναβο

Τυχαίο παράδειγμα της μεθόδου που θέτει στο επίκεντρο έναν συγκεκριμένο καλλιτέχνη, η ανερχόμενη σταρ του live άσματος, Νάνσυ, κόρη του Δημήτρη Σαραβάκου. Μια συμπαθέστατη και γεμάτη ενέργεια 25χρονη Πελοποννήσια η οποία παίζει μεν μεγάλη μπάλα ως τραγουδίστρια, αλλά κατά διαβολική ειρωνεία δεν έχει την παραμικρή σχέση με το ποδόσφαιρο (ενώ, παραδόξως, ο ποδοσφαιριστής Δημήτρης Σαραβάκος έχει σχέση με τη μουσική μέσω της δικής του κόρης, Νικόλ, η οποία είναι τραγουδίστρια και τραγουδοποιός, όπως και η μητέρα της, η καταξιωμένη στιχουργός Βίκυ Γεροθόδωρου.

Καλώς ή κακώς όμως οι τελευταίες δεν έχουν οργανική σχέση με τη σκηνή των πανηγυριών). Ο άλλος Δημήτρης Σαραβάκος, λοιπόν, πατήρ της προαναφερθείσας Νάνσυς, παρά το βαρύ όνομά του, δεν είναι ο πρώην άσος του ΠΑΟ και της Εθνικής Ελλάδος, αλλά ένας τραγουδιστής του δημοτικού και λαϊκού ρεπερτορίου, με τεράστια καριέρα και εξίσου αφοσιωμένο κοινό σε όλη την Ελλάδα. Η κόρη του ακολουθεί πιστά τα πατρικά βήματα καταγράφοντας τα δικά της live ανελλιπώς και επιμελώς στα social media.

Ωστόσο, ορισμένες από τις αφίσες που αναγγέλλουν τη συμμετοχή της Νάνσυς Σαραβάκου στην εκάστοτε εκδήλωση ενίοτε προκαλούν στιγμιαία σύγχυση σε οποιονδήποτε διαθέτει βασική ποδοσφαιρική παιδεία. Σε προηγούμενη εμφάνισή της, φέρ’ ειπείν, η Νάνσυ συνέπραττε με τους Κώστα και Γιάννη Μπανιώτη, αλλά και τον δεξιοτέχνη του κλαρίνου Ταξιάρχη Βλαχοδήμο. Σε μια άλλη, με τον ομότεχνό της, τον επίσης ανερχόμενο αστέρα του δημοτικολαϊκού πάλκου Κώστα Αντωνίου, επίσης απλή συνωνυμία με τον εξαίρετο μέσο του Παναθηναϊκού, κατά σύμπτωση, δε, επί μακρόν συμπαίκτη του γίγαντα «Μικρού» Σαραβάκου.

Τα καλοκαιρινά πανηγύρια... αλλιώς: Κλαρίνα, προβατίνα, γουρουνοπούλα και social media
Η Νάνσυ Σαραβάκου είναι από τις πλέον προβεβλημένες τραγουδίστριες της νέας γενιάς στα πανηγύρια

H αφίσα

Για τους fans του, παρεμπιπτόντως, ας σημειωθεί ότι λίαν προσεχώς ο Κώστας Αντωνίου θα ηγείται all star καλλιτεχνικού σχήματος μαζί με τις δημοφιλείς ερμηνεύτριες Αναστασία Χειλά, Βανέσσα Τσαντοπούλου, τον μεγάλο Νεκτάριο Κοκκώνη στο κλαρίνο που δεν χρειάζεται συστάσεις και τον δυναμικό Τόλη Σιαφάκα στο μπουζούκι. Το βράδυ της 1ης Αυγούστου το εν λόγω σχήμα θα ψυχαγωγήσει το κοινό που αναμένεται να κατακλύσει τη Ματαράγκα Καρδίτσας. Στη σχετική αφίσα αναφέρεται ότι το εισιτήριο έχει οριστεί στα 5 ευρώ κατ’ άτομο, ενώ παραπλεύρως τονίζεται ότι «θα σερβίρονται σουβλάκια, λουκάνικα». Και σε ειδική έγχρωμη ταινία αποδίδονται τα εύσημα στον Δήμο Σοφάδων, ο οποίος στηρίζει την όλη διοργάνωση. Στις κρίσιμης σημασίας πληροφορίες η διαφήμιση του live διευκρινίζει ότι το πρόγραμμα ξεκινά στις 22.30 και για ρεζερβέ οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τα δύο κινητά τηλέφωνα που παρατίθενται.

Παρασκευή 24 Ιουλίου 2026

Στην τελική ευθεία του “κρατικού Τειρεσία” βρίσκεται ο μηχανισμός αξιολόγησης της φερεγγυότητας μας

Στην τελική ευθεία του “κρατικού Τειρεσία” βρίσκεται ο μηχανισμός αξιολόγησης της φερεγγυότητας μας


 
Στην τελική ευθεία για την πλήρη ενεργοποίηση του λεγόμενου “κρατικού Τειρεσία” βρίσκεται ο μηχανισμός αξιολόγησης της φερεγγυότητας φυσικών και νομικών προσώπων έναντι του Δημοσίου.

Στην τελική ευθεία για την πλήρη ενεργοποίηση του λεγόμενου “κρατικού Τειρεσία βρίσκεται ο μηχανισμός αξιολόγησης της φερεγγυότητας και της πιστοληπτικής ικανότητας φυσικών και νομικών προσώπων έναντι του Δημοσίου.

H υπουργική απόφαση με όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες υπεγράφη από τους υπουργούς Οικονομικών και Ψηφιακής Πολιτικής και προβλέπει ότι μέσω ενός κεντρικού ψηφιακού Συστήματος που φιλοξενείται στις υποδομές του Κυβερνητικού Υπολογιστικού Νέφους (G-Cloud) και συνδέεται απευθείας με την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη (gov.gr), πολίτες και επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση στην προσωπική τους πιστοληπτική βαθμολόγηση.

Το σύστημα αυτό, το οποίο βασίζεται σε προηγούμενους αλγορίθμους μηχανικής μάθησης και στατιστικής επεξεργασίας ιστορικών δεδομένων, φιλοδοξεί να αποτυπώσει με διαφάνεια την ικανότητα και την πρόθεση αποπληρωμής οφειλών προς τους φορείς του δημόσιου τομέα, δημιουργώντας ένα ενιαίο προφίλ οικονομικής συμπεριφοράς.

Έρχεται ο "κρατικός Τειρεσίας": Πώς θα μαθαίνουμε το πιστοληπτικό μας σκορ, πώς θα φτάνουν τα στοιχεία μας στις τράπεζεςmagnifing glass

Πώς λειτουργεί η πλατφόρμα και ποια η διαδικασία έκδοσης

Η πρόσβαση στην υπηρεσία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Ακολουθώντας τα βήματα στην ειδική διαδικτυακή πύλη, οι ενδιαφερόμενοι πραγματοποιούν αυθεντικοποίηση με τους κωδικούς Taxisnet και επιλέγουν την “Χορήγηση Ενημέρωσης Πιστοληπτικής Βαθμολόγησης”.

  • Αυτόματη αντλήση στοιχείων: Τα βασικά στοιχεία επικοινωνίας για τα φυσικά πρόσωπα αντλούνται αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας από το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ), ενώ απαιτείται επιβεβαίωση του τηλεφώνου και του email, καθώς και η παροχή ρητής συγκατάθεσης για την άντληση των αναγκαίων δεδομένων από τρίτες πηγές.
  • Χρόνος απόκρισης: Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης εκδίδεται το αργότερο εντός 24 ωρών από την υποβολή του αιτήματος.
  • Διάρκεια ισχύος: Η ενημέρωση πιστοληπτικής αξιολόγησης παραμένει σε ισχύ για τρεις (3) μήνες από την ημερομηνία έκδοσής της. Νέα αίτηση μπορεί να υποβληθεί μετά την πάροδο αυτού του τριμήνου.
  • Παράδοση εγγράφου: Το έγγραφο φέρει μοναδικό αναγνωριστικό αριθμό επαλήθευσης και προηγμένη ή εγκεκριμένη ηλεκτρονική σφραγίδα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Για τα φυσικά πρόσωπα αποστέλλεται απευθείας στην προσωπική θυρίδα πολίτη, ενώ για τα νομικά πρόσωπα κατευθύνεται στη θυρίδα του νόμιμου εκπροσώπου τους.

Από ποιες πηγές αντλούνται τα δεδομένα

Ο “πυρήνας” του συστήματος συνδέεται κόμβο προς κόμβο με κρίσιμες βάσεις δεδομένων του Δημοσίου, συνθέτοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της περιουσιακής και φορολογικής κατάστασης κάθε πολίτη και επιχείρησης:

  • ΑΑΔΕ: Αξιοποιούνται τα έντυπα Ε1, Ε2, Ε3 και Ν (εισοδήματα, δαπάνες, χρηματοοικονομικοί δείκτες), η πράξη διοικητικού προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ, καθώς και τα αναλυτικά στοιχεία των βεβαιωμένων οφειλών, τα προγράμματα αποπληρωμής, οι ρυθμίσεις, οι πληρωμές και τυχόν μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
  • ΚΕΑΟ: Λαμβάνονται υπόψη οι βεβαιωμένες ασφαλιστικές οφειλές, το ιστορικό καταβολών και οι τυχόν ενεργές ρυθμίσεις.
  • ΓΓΧΤΔΙΧ: Ενσωματώνονται δεδομένα από το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας που αφορούν πτωχεύσεις και πλειστηριασμούς.

Πώς θα φτάνουν τα στοιχεία στις τράπεζες και τους ιδιώτες

Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα αφορά τη διαβίβαση των στοιχείων αυτών σε τρίτους φορείς, όπως οι τράπεζες και οι εταιρείες του ιδιωτικού τομέα, όταν οι πολίτες αιτούνται χρηματοδότηση ή άλλες υπηρεσίες:

  • Αυστηρή προϋπόθεση η συναίνεση: Οι φορείς του ιδιωτικού τομέα που έχουν συνάψει επίσημη σύμβαση με τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους μπορούν να ζητήσουν την πιστοληπτική βαθμολόγηση ενός πελάτη μόνο εφόσον προηγηθεί η ρητή, ειδική και διακριτή συγκατάθεση του τελευταίου.
  • Ηλεκτρονική ειδοποίηση: Όταν μια τράπεζα ή εταιρεία υποβάλλει σχετικό αίτημα, το υποκείμενο των δεδομένων ειδοποιείται άμεσα μέσω email. Το μήνυμα περιέχει την επωνυμία του ενδιαφερόμενου φορέα.
  • Μοναδική έγκριση ανά αίτημα: Ο πολίτης συνδέεται μέσω ειδικού συνδέσμου με κωδικούς Taxisnet αποκλειστικά για να δώσει την έγκρισή του (η οποία περιλαμβάνει και την άρση του φορολογικού απορρήτου ειδικά για τον σκοπό αυτό). Σημειώνεται ότι η συγκατάθεση δίνεται αποκλειστικά για κάθε μεμονωμένο αίτημα, αποτρέποντας τη διαρκή ή αδιάκριτη πρόσβαση στα δεδομένα.

Διορθώσεις και διαφάνεια

Σε περίπτωση που τα δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς μεταβληθούν προτού παρέλθει το τρίμηνο ισχύος της αξιολόγησης, οι ενδιαφερόμενοι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν ηλεκτρονικά αίτητη διόρθωσης ή συμπλήρωσης επισυνάπτοντας τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία. Οι αιτήσεις αυτές αξιολογούνται από στελέχη της Διοίκησης και, εφόσον εγκριθούν, ενεργοποιείται η επανάντληση των στοιχείων και η επανέκδοση της πιστοληπτικής βαθμολόγησης.

Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026

Το «χάσμα» μισθών και ακρίβειας: 36% ακριβότερα  οι τιμές των τροφίμων σε μία δεκαετία

Το «χάσμα» μισθών και ακρίβειας: 36% ακριβότερα οι τιμές των τροφίμων σε μία δεκαετία


 Σημαντικό μέρος των αυξήσεων στους μισθούς απορροφήθηκε από την άνοδο του κόστους ζωής.

Η ακρίβεια στα τρόφιμα έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο επίμονες πιέσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, μέσα σε μία δεκαετία, από το 2016 έως το 2025, οι τιμές των τροφίμων και των μη αλκοολούχων ποτών αυξήθηκαν σωρευτικά κατά 36%, αλλάζοντας ουσιαστικά το κόστος της καθημερινότητας και περιορίζοντας τα περιθώρια του οικογενειακού προϋπολογισμού.

Η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να διαβαστεί αποκομμένη από όσα συνέβησαν ταυτόχρονα σε μισθούς, παραγωγικότητα και κόστος εργασίας. Διότι για τον καταναλωτή το κρίσιμο μέγεθος δεν είναι μόνο εάν αυξάνεται ο ονομαστικός μισθός του, αλλά εάν η αύξηση αυτή είναι αρκετή για να καλύψει την άνοδο των τιμών.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2020-2025 αποτυπώνουν ακριβώς αυτή τη σύνθετη εικόνα. Οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας ανά μισθωτό, μετά τη μείωση κατά 0,5% το 2020, επέστρεψαν σε θετικούς ρυθμούς, με αυξήσεις 1,6% το 2021, 2% το 2022 και 3,3% το 2023. Η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφηκε το 2024, στο 5,8%, ενώ το 2025 ο ρυθμός περιορίστηκε στο 3,5%.

Με μια πρώτη ματιά, η εικόνα δείχνει σαφή βελτίωση. Ωστόσο, την ίδια περίοδο οι τιμές στην οικονομία αυξάνονταν επίσης με ισχυρούς ρυθμούς. Ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ, μετά την οριακή υποχώρηση κατά 0,4% το 2020, αυξήθηκε κατά 1,4% το 2021 και εκτινάχθηκε στο 6,3% τόσο το 2022 όσο και το 2023. Ακολούθησε επιβράδυνση στο 3,2% το 2024 και στο 2,8% το 2025.

Αυτό σημαίνει ότι σημαντικό μέρος των αυξήσεων στους μισθούς απορροφήθηκε από την άνοδο του κόστους ζωής. Μάλιστα, στα τρόφιμα η πίεση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, καθώς οι ανατιμήσεις ξεπέρασαν σε βάθος χρόνου τη γενικότερη αύξηση των τιμών.

Η σύγκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή τα τρόφιμα δεν αποτελούν μια δαπάνη που μπορεί εύκολα να αναβληθεί. Σε αντίθεση με άλλες αγορές, τα νοικοκυριά έχουν περιορισμένα περιθώρια να μειώσουν δραστικά τη δαπάνη για βασικά αγαθά. Έτσι, όταν το κόστος του σούπερ μάρκετ αυξάνεται ταχύτερα από το διαθέσιμο εισόδημα, η πίεση γίνεται άμεσα αισθητή, ιδιαίτερα στα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα.

Κόστος εργασίας

Την ίδια ώρα, η παραγωγικότητα της εργασίας κινήθηκε με έντονες διακυμάνσεις. Μετά την πτώση κατά 6% το 2020, αυξήθηκε κατά 4,1% το 2021 και κατά 9,6% το 2022, πριν επιβραδυνθεί στο 5,3% το 2023, στο 3,8% το 2024 και στο 3,4% το 2025.

Η εξέλιξη της παραγωγικότητας είναι κρίσιμη, καθώς καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κατά πόσο μια οικονομία μπορεί να στηρίξει υψηλότερους μισθούς χωρίς να ενισχύεται υπέρμετρα το κόστος παραγωγής. Όταν οι αμοιβές αυξάνονται ταχύτερα από την παραγωγικότητα, ενισχύεται το μοναδιαίο κόστος εργασίας και δημιουργούνται πρόσθετες πιέσεις για τις επιχειρήσεις.

Στην Ελλάδα, το μοναδιαίο κόστος εργασίας αυξήθηκε κατά 6,8% το 2020, μειώθηκε κατά 1,7% το 2021 και παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο το 2022. Στη συνέχεια, όμως, αυξήθηκε κατά 3,2% το 2023, 4,6% το 2024 και 2,3% το 2025.

Η συνολική εικόνα δείχνει, επομένως, μια οικονομία στην οποία οι μισθοί ανακάμπτουν, αλλά η ακρίβεια έχει ήδη αφήσει βαθύ αποτύπωμα. Η σωρευτική αύξηση 36% στις τιμές των τροφίμων εξηγεί γιατί πολλά νοικοκυριά δεν αισθάνονται αντίστοιχη βελτίωση στην καθημερινότητά τους, παρά την άνοδο των ονομαστικών αποδοχών.

Το πραγματικό στοίχημα για τα επόμενα χρόνια δεν είναι απλώς να συνεχιστούν οι αυξήσεις στους μισθούς. Είναι οι αυξήσεις αυτές να ξεπερνούν σταθερά την άνοδο του κόστους ζωής και, ταυτόχρονα, να στηρίζονται σε μεγαλύτερη παραγωγικότητα. Διότι η ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου δεν κρίνεται από το πόσα περισσότερα ευρώ γράφει ένας μισθός, αλλά από το πόσα περισσότερα μπορεί πράγματι να αγοράσει.

Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026

«Ενεργειακό τσουνάμι»: Στα 1,53 δισ. τα χρέη καταναλωτών που άλλαξαν πάροχο

«Ενεργειακό τσουνάμι»: Στα 1,53 δισ. τα χρέη καταναλωτών που άλλαξαν πάροχο


 
Οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας προσεγγίζουν τα 2,98 δισ. ευρώ.

Δύο χρόνια μετά τις πρώτες κυβερνητικές εξαγγελίες για την αντιμετώπιση του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού», το θεσμικό κενό παραμένει, με τις ανεξόφλητες οφειλές καταναλωτών που μετακινούνται από πάροχο σε πάροχο να εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό πρόβλημα για τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ για το 2025, οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας προσεγγίζουν τα 2,98 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 1,53 δισ. ευρώ, δηλαδή περισσότερο από το μισό του συνολικού χρέους, αφορούν καταναλωτές που έχουν ήδη αποχωρήσει από το χαρτοφυλάκιο του προμηθευτή στον οποίο δημιουργήθηκε η οφειλή.

Η συγκεκριμένη πρακτική περιγράφεται από την αγορά ως «ενεργειακός τουρισμός» και αποτελεί μία από τις δυσκολότερες πτυχές του προβλήματος των ληξιπρόθεσμων χρεών.

Μετά την αλλαγή παρόχου, η ανάκτηση των οφειλών καθίσταται δυσχερέστερη, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται ένα σημαντικό απόθεμα επισφαλειών στους ισολογισμούς των εταιρειών προμήθειας.

Το ζήτημα έχει αναγνωριστεί εδώ και χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα ένα αποτελεσματικό πλαίσιο αντιμετώπισής του. Οι πρώτες επίσημες κυβερνητικές ανακοινώσεις για τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας έγιναν την άνοιξη του 2024, με στόχο να περιοριστούν οι περιπτώσεις καταναλωτών που αλλάζουν προμηθευτή αφήνοντας ανεξόφλητους λογαριασμούς. Δύο χρόνια αργότερα, οι σχετικές αλλαγές δεν έχουν υλοποιηθεί, με το πρόβλημα να παραμένει σε μεγάλο βαθμό στην ευθύνη διαχείρισης των εταιρειών της αγοράς.

Δύσκολη εξίσωση

Η εξίσωση είναι σύνθετη, καθώς οποιαδήποτε παρέμβαση καλείται να διασφαλίσει την είσπραξη των οφειλών χωρίς να περιορίζει αδικαιολόγητα το δικαίωμα του καταναλωτή να αλλάζει προμηθευτή, βασική αρχή της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η απουσία, ωστόσο, αποτελεσματικού μηχανισμού για τις παλαιές οφειλές αυξάνει τον πιστωτικό κίνδυνο και το λειτουργικό κόστος των παρόχων.

Το κόστος των επισφαλειών δεν εμφανίζεται ως διακριτή χρέωση στους λογαριασμούς, αλλά λαμβάνεται υπόψη από τις εταιρείες κατά τη διαμόρφωση της τιμολογιακής τους πολιτικής. Η ΡΑΑΕΥ υπολογίζει τη συνολική επιβάρυνση από παλαιές και τρέχουσες οφειλές σε 5,931 λεπτά ανά κιλοβατώρα, εκτίμηση την οποία αμφισβητούν ως προς το ύψος της οι προμηθευτές.

dnews.gr

Τρίτη 21 Ιουλίου 2026

Εκτός σχεδίου δόμηση: κΚουβάρι στις ιδιοκτησίες  η αναγνώριση των κοινόχρηστων δρόμων

Εκτός σχεδίου δόμηση: κΚουβάρι στις ιδιοκτησίες η αναγνώριση των κοινόχρηστων δρόμων

 


Η διαδικασία αναγνώρισης αναμένεται να στηριχθεί σε ιστορικά και τεχνικά στοιχεία, όπως παλαιές αεροφωτογραφίες, χαρτογραφικό υλικό, στοιχεία του Κτηματολογίου και δεδομένα που τεκμηριώνουν τη διαχρονική χρήση κάθε οδού.

Σε παρατεταμένη αβεβαιότητα παραμένουν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε εκτός σχεδίου περιοχές, καθώς εξακολουθεί να εκκρεμεί η οριστική ρύθμιση για το ποιοι δρόμοι θα μπορούν να αναγνωρίζονται επισήμως ως κοινόχρηστοι και, κατά συνέπεια, ποια ακίνητα θα διατηρήσουν στην πράξη τη δυνατότητα δόμησης.

Το ζήτημα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες του πολεοδομικού σχεδιασμού, καθώς η ύπαρξη προσώπου σε νομίμως αναγνωρισμένη κοινόχρηστη οδό έχει αποκτήσει καθοριστική σημασία για την οικοδομησιμότητα των εκτός σχεδίου γηπέδων. Μέχρι να αποσαφηνιστούν τα κριτήρια, οι Υπηρεσίες Δόμησης δεν ακολουθούν πάντοτε ενιαία πρακτική, με αποτέλεσμα παρόμοιες ιδιοκτησίες να αντιμετωπίζονται διαφορετικά από περιοχή σε περιοχή.

Κρίσιμο βήμα είναι η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο θα καθορίζει με ενιαίο τρόπο τα κριτήρια βάσει των οποίων ένας δρόμος θα μπορεί να αναγνωρίζεται ως κοινόχρηστος. Παρότι έχουν ήδη παραδοθεί μελέτες καταγραφής του οδικού δικτύου, αυτό δεν σημαίνει ότι οι δρόμοι που περιλαμβάνονται σε αυτές έχουν αυτομάτως αποκτήσει τον απαιτούμενο πολεοδομικό χαρακτήρα.

«Καυτή πατάτα»

Η διαδικασία αναγνώρισης αναμένεται να στηριχθεί σε ιστορικά και τεχνικά στοιχεία, όπως παλαιές αεροφωτογραφίες, χαρτογραφικό υλικό, στοιχεία του Κτηματολογίου και δεδομένα που τεκμηριώνουν τη διαχρονική χρήση κάθε οδού. Μόνο οι δρόμοι που θα πληρούν τις προϋποθέσεις θα μπορούν να θεωρούνται νομίμως αναγνωρισμένοι κοινόχρηστοι και να προσδίδουν, όπου απαιτείται, οικοδομησιμότητα στα παρόδια ακίνητα.

Η εκκρεμότητα αυτή έχει μετατραπεί σε «καυτή πατάτα», καθώς η τελική χάραξη του πλαισίου ενδέχεται να αφήσει χιλιάδες ιδιοκτησίες χωρίς αναγνωρισμένο πρόσωπο σε κοινόχρηστη οδό. Σε μια τέτοια περίπτωση, ακόμη και αγροτεμάχια που διαθέτουν την απαιτούμενη έκταση μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπα με απώλεια της δυνατότητας δόμησης, γεγονός που θα επηρεάσει άμεσα και την εμπορική τους αξία.

Το πρόβλημα είναι ακόμη πιο σύνθετο σε περιοχές όπου δρόμοι χρησιμοποιούνται επί δεκαετίες, εξυπηρετούν κατοικίες και επιχειρήσεις, διαθέτουν δίκτυα κοινής ωφέλειας ή έχουν συντηρηθεί από δημόσιους φορείς, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί πλήρως η πολεοδομική τους υπόσταση.

Μέχρι την έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος και την κύρωση του κοινόχρηστου οδικού δικτύου, κάθε ακίνητο θα συνεχίσει να εξετάζεται ξεχωριστά. Για τους ιδιοκτήτες, αυτό σημαίνει ότι η αγορά, η πώληση ή η προσπάθεια έκδοσης οικοδομικής άδειας εξακολουθούν να συνοδεύονται από σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας, την ώρα που η αγορά περιμένει σαφείς και ενιαίους κανόνες.

dnews.gr

Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026

Τα δάση αποψιλώνονται, το μικροκλίμα μεταβάλλεται στην Ελλάδα

Τα δάση αποψιλώνονται, το μικροκλίμα μεταβάλλεται στην Ελλάδα


 
Η εικόνα των δασών της Αττικής αλλάζει με ανησυχητικούς ρυθμούς. Οι διαδοχικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών έχουν αφήσει πίσω τους χιλιάδες στρέμματα καμένης γης, μετατρέποντας περιοχές που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν πολύτιμους πνεύμονες πρασίνου σε εκτάσεις που παλεύουν να αναγεννηθούν.

Η πρόσφατη έρευνα του meteo.gr προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς αποκαλύπτει ότι περίπου το 38% των δασών της Αττικής έχει καεί μέσα στα τελευταία εννέα χρόνια. Πρόκειται για ένα ποσοστό που δεν αποτυπώνει απλώς το μέγεθος των πυρκαγιών, αλλά φανερώνει τη συσσώρευση μιας περιβαλλοντικής απώλειας που επηρεάζει πλέον άμεσα την καθημερινότητα εκατομμυρίων κατοίκων.

Η Αττική είναι μια από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της χώρας και τα δάση της δεν αποτελούν μόνο έναν φυσικό πλούτο ή έναν χώρο αναψυχής. Λειτουργούν ως φυσικά «κλιματιστικά», μειώνουν τις θερμοκρασίες, συγκρατούν το νερό της βροχής, προστατεύουν τα εδάφη από τη διάβρωση και φιλοξενούν εκατοντάδες είδη χλωρίδας και πανίδας.

Όταν ένα τόσο μεγάλο μέρος αυτού του φυσικού κεφαλαίου χάνεται μέσα σε λίγα χρόνια, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις καμένες εκτάσεις. Επηρεάζουν την ανθεκτικότητα ολόκληρης της περιοχής απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα, την ποιότητα του αέρα, αλλά και τη συνολική περιβαλλοντική ισορροπία του λεκανοπεδίου.

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι πολλές από τις πυρκαγιές επαναλαμβάνονται στις ίδιες ή σε γειτονικές περιοχές. Η Πεντέλη, η Πάρνηθα, η δυτική Αττική και άλλες δασικές εκτάσεις έχουν δοκιμαστεί πολλές φορές μέσα σε λίγα χρόνια, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά τη φυσική αναγέννηση των οικοσυστημάτων.

Ένα δάσος χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει. Όταν όμως καίγεται ξανά πριν προλάβει να ανακάμψει, η καταστροφή γίνεται ακόμη πιο βαθιά, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόνιμης υποβάθμισης ολόκληρων περιοχών.

Ο διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και επικεφαλής της ομάδας του Meteo Κώστας Λαγουβάρδος χαρακτηρίζει το ποσοστό του 38% «πολύ ανησυχητικό», επισημαίνοντας ότι, αν η καταγραφή επεκτεινόταν σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, το ποσοστό της καμένης δασικής έκτασης θα ήταν ακόμη υψηλότερο.

Όπως εξηγεί, η φύση έχει τη δυνατότητα να ανακάμπτει, όμως η διαδικασία είναι αργή και δεν οδηγεί πάντοτε στην πλήρη αποκατάσταση. «Σε έναν βαθμό υπάρχει αποκατάσταση της φύσης, αυτό όμως αργεί. Σταδιακά υπάρχει μια αποκατάσταση, όμως δεν αποκαθίστανται όλα» τονίζει.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Πεντέλη. Όπως αποκαλύπτει ο Κ. Λαγουβάρδος, στην περιοχή προς τη Νέα Μάκρη έχουν περάσει ήδη 20 με 25 χρόνια από τις μεγάλες πυρκαγιές και, παρά το μεγάλο χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει, η εικόνα του δάσους δεν έχει επανέλθει στην πρότερη κατάσταση.

Η καταστροφή αφήνει βαθύ αποτύπωμα όχι μόνο στη βλάστηση, αλλά και στα οικοσυστήματα που εξαρτώνται από αυτή. Οι επιπτώσεις στην πανίδα και τη χλωρίδα είναι σημαντικές, καθώς πολλά είδη χάνουν το φυσικό τους περιβάλλον και χρειάζονται δεκαετίες για να επανέλθουν, εφόσον αυτό καταστεί τελικά δυνατό.
«Μακροχρόνια η διαδικασία αποκατάστασης»

Η απώλεια μεγάλων δασικών εκτάσεων δεν επηρεάζει όμως μόνο τη βιοποικιλότητα. Σύμφωνα με τον διευθυντή του Meteo, αλλάζει και το μικροκλίμα των περιοχών που πλήττονται. Όπως εξηγεί, δεν σημαίνει ότι μεταβάλλεται συνολικά το κλίμα της Αττικής, όμως επηρεάζεται σημαντικά η θερμοκρασία του εδάφους, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει και τη θερμοκρασία του αέρα. «Το μικροκλίμα της εκάστοτε περιοχής σίγουρα αλλάζει», σημειώνει, εξηγώντας ότι η απουσία ενός μεγάλου δασικού όγκου μπορεί να έχει ως συνέπεια υψηλότερες θερμοκρασίες στις τοπικές κοινωνίες που βρίσκονται γύρω από τις καμένες εκτάσεις.

Στο ερώτημα πόσος χρόνος απαιτείται για να επανέλθει ένα μεσογειακό δάσος, ο Κ. Λαγουβάρδος ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Η αποκατάσταση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως οι κλιματολογικές συνθήκες, η ένταση της πυρκαγιάς, το είδος της βλάστησης και το αν θα πραγματοποιηθούν αναδασώσεις. «Συνήθως χρειάζονται πολλά χρόνια. Είναι μια μακροχρόνια διαδικασία» συμπληρώνει.

Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις όπου η επιστροφή του δάσους δεν είναι καθόλου βέβαιη. «Υπάρχουν κομμάτια της Πεντέλης που έχουν καεί και δεν ξέρουμε πότε και αν θα αναγεννηθούν» αναφέρει χαρακτηριστικά. Αντίστοιχα, για την Πάρνηθα, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2007, έχει υπάρξει μόνο μερική αποκατάσταση, γεγονός που αποδεικνύει ότι ακόμη και έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες οι πληγές μιας μεγάλης καταστροφής παραμένουν ορατές.
Έντονη επαναληπτικότητα των πυρκαγιών

Ένα ακόμη ερώτημα που τίθεται είναι αν η μείωση των δασών συνεπάγεται και λιγότερες πυρκαγιές στο μέλλον, επειδή απλώς απομένει λιγότερη καύσιμη ύλη. Ο Κ. Λαγουβάρδος εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι σε αυτή τη λογική, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονη επαναληπτικότητα των πυρκαγιών, ιδιαίτερα στη δυτική Αττική. Αυτό σημαίνει ότι οι ίδιες περιοχές εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο του κινδύνου, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται ακόμη περισσότερο η φυσική αποκατάστασή τους.

Σε ό,τι αφορά τις καιρικές συνθήκες, διευκρινίζει ότι η απώλεια των δασών δεν επηρεάζει άμεσα τις βροχοπτώσεις. Ωστόσο η απουσία της δασικής βλάστησης αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων, καθώς το έδαφος δεν μπορεί πλέον να συγκρατεί τις μεγάλες ποσότητες νερού με τον ίδιο τρόπο. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που παρατηρείται διεθνώς και όχι μόνο στην Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας ότι οι επιπτώσεις των πυρκαγιών δεν σταματούν όταν σβήσουν οι τελευταίες εστίες.

topontiki.gr

Σάββατο 18 Ιουλίου 2026

Η επέλαση των Αλβανών στην ελληνική οικοδομή: Από εργάτες έγιναν εργολάβοι και ιδιοκτήτες τεχνικών εταιρειών

Η επέλαση των Αλβανών στην ελληνική οικοδομή: Από εργάτες έγιναν εργολάβοι και ιδιοκτήτες τεχνικών εταιρειών

 


Αν οι Αλβανοί οικοδόμοι μπορούν να μιλήσουν για μια χρυσή περίοδο που έζησαν στην Ελλάδα και στην οποία οφείλουν την οικονομική εκτόξευσή τους, αυτή είναι η εποχή έως και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, όταν η κατασκευαστική δραστηριότητα είχε φτάσει στο ζενίθ της.

Υπολογίζεται πως τότε (2005-2006) ο πραγματικός αριθμός των Αλβανών μεταναστών κυμαινόταν περίπου στους 600.000 ή και λίγο παραπάνω, με τους νόμιμα καταγεγραμμένους από αυτούς να κυμαίνονται μεταξύ 440.000-500.000.

Μελέτες εκείνης της περιόδου ανέφεραν ότι περίπου το 32% των Αλβανών ανδρών εργαζομένων απασχολούταν στις κατασκευές, τις οποίες και είχαν καταλάβει, αφού αποτελούσαν το 75% των αλλοδαπών εργατών στην οικοδομή.

Η άνοδος των Αλβανών στην ελληνική οικοδομή: Από εργάτες έγιναν εργολάβοι και ιδιοκτήτες τεχνικών εταιρειών

Υπολογίζεται ότι εκείνη την περίοδο εργάζονταν στην ελληνική οικοδομή περίπου 120.000 με 150.000 Αλβανοί υπήκοοι (συμπεριλαμβανομένης της εποχιακής και άτυπης εργασίας). Προτιμούνταν οι εργάτες αυτής της εθνικότητας καθώς οι περισσότεροι ήξεραν τη γλώσσα -έστω τα βασικά- και μπορούσαν να συνεννοηθούν ευκολότερα με το υπόλοιπο προσωπικό, ενώ τα προηγούμενα χρόνια οι Αλβανοί εργάτες είχαν αποκτήσει τη φήμη ότι είναι παραδοσιακά εργατικοί και όχι φυγόπονοι.

Ενας αριθμός αυτών είχε ειδίκευση ή έστω μια εμπειρία σε ένα κομμάτι οικοδομικών εργασιών από την πατρίδα του, ενώ οι περισσότεροι ήταν ανειδίκευτοι εργάτες, τομέας για τον οποίο διψούσε η αγορά που έψαχνε για εργατικά χέρια.

Με τα χρόνια εργασίας σε οικοδομές οι ανειδίκευτοι εργάτες απέκτησαν εμπειρία και εξειδίκευση σε συγκεκριμένα κομμάτια της οικοδομής, στα οποία ήθελαν και οι ίδιοι αλλά και οι εργολάβοι να εργάζονται.

Τα καλά χρόνια τους εκτόξευσαν κοινωνικά, καθώς δουλειές υπήρχαν πολλές και οι αμοιβές ήταν καλές. Μέχρι που ήρθε η βαθιά οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα, ισοπεδώνοντας τον κατασκευαστικό κλάδο.

Με την οικοδομική δραστηριότητα σχεδόν να μηδενίζεται, αφού έπεσε έως και κατά περισσότερο από 80%, ήρθαν οι δύσκολες μέρες. Δουλειές δεν υπήρχαν και δεκάδες χιλιάδες μετανάστες αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Ενας μεγάλος αριθμός από αυτούς μετανάστευσε στη Βόρεια Ευρώπη, η οποία εκείνη την εποχή έψαχνε για εργάτες οικοδομής και έδινε ευκαιρίες, όπως άδειες μετανάστευσης, ευκολίες στη στέγαση και τα σχολεία των παιδιών, πολύ καλές αμοιβές.

100.000 επέστρεψαν

Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 75.000-100.000 Αλβανοί επέστρεψαν στην πατρίδα τους ή μετανάστευσαν εκ νέου στα βορειότερα της Ευρώπης. Πολλοί είχαν πάρει την ελληνική ιθαγένεια και αντιλήφθηκαν ότι είχαν χρυσάφι στα χέρια τους λόγω της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Η άνοδος των Αλβανών στην ελληνική οικοδομή: Από εργάτες έγιναν εργολάβοι και ιδιοκτήτες τεχνικών εταιρειών

Κατάφεραν να μεταναστεύσουν σε χώρες όπως η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία και αλλού, όπου βρήκαν εύκολα και πολύ καλά πληρωμένη εργασία. Με την ανεργία να πλήττει τον ισοπεδωμένο κλάδο, ο αριθμός των ενεργών Αλβανών οικοδόμων μειώθηκε δραματικά. Στα μητρώα του ΙΚΑ οι ασφαλισμένοι αλλοδαποί στις κατασκευές είχαν συρρικνωθεί.

Συγκεκριμένα, ο αριθμός των Αλβανών οικοδόμων που εργάζονταν στην Ελλάδα είχε μειωθεί σε λιγότερους από 30.000, με την πλειονότητά τους να επιβιώνει κάνοντας κυρίως μικροεπισκευές, μερεμέτια και ανακαινίσεις σε τουριστικές κυρίως περιοχές, καθώς οι ανεγέρσεις πολυκατοικιών και τα μεγάλα έργα είχαν παγώσει.

Τι γίνεται σήμερα

Με την οικονομική κρίση να αποτελεί έναν εφιάλτη που πέρασε για την Ελλάδα, τα πράγματα πλέον έχουν αλλάξει. Στη χώρα μας υπάρχει οικοδομικός οργασμός λόγω της μεγάλης ζήτησης για οικιστικά ακίνητα, της επενδυτικής άνοιξης που επικρατεί, αλλά και της έκρηξης του τουρισμού που προσελκύει επιπλέον επενδύσεις, εάν εξαιρέσουμε το project του Ελληνικού και πολλά ακόμα σε άλλες περιοχές της χώρας. Δεν είναι ίδιες οι συνθήκες, αλλά δεν είναι ίδια και τα πρόσωπα.

Η πλειονότητα των Αλβανών οικοδόμων της πρώτης γενιάς, δηλαδή αυτοί που ήρθαν τη δεκαετία του ’90 με το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα από τη γείτονα, έχει πλέον συνταξιοδοτηθεί. Αυτοί της δεύτερης γενιάς έπεσαν μέσα στην κρίση και μετανάστευσαν μαζικά είτε προς την υπόλοιπη Ευρώπη, είτε προς την Αλβανία, όπου η ανοικοδόμηση των αλβανικών παραλίων και των Τιράνων απορροφά αρκετούς τεχνίτες.

Ενας μεγάλος αριθμός τους, πάντως, παραμένει στην Ελλάδα. Από τις παλιότερες γενιές, ένα μεγάλο μέρος των πρώην χαμηλά αμειβομένων Αλβανών έχουν γίνει πλέον ιδιοκτήτες επιχειρήσεων σε σειρά τομέων. Πρώην οικοδόμοι, για παράδειγμα, έχουν εξελιχθεί σε ιδιοκτήτες οικοδομικών συνεργείων ή σε μικροκατασκευαστές απασχολώντας Έλληνες τεχνίτες, ενώ έχουν πολλές εταιρείες παροχής υπηρεσιών και μαγαζιά παντός είδους.

Σύμφωνα με έρευνες και στοιχεία του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΕΑ), ο κατασκευαστικός κλάδος (εργολάβοι, τεχνικές εταιρείες που αναλαμβάνουν ανακαινίσεις, σοβατίσματα, ελαιοχρωματισμούς, τοποθετήσεις πλακιδίων) συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό των 4.460 αλβανικών ΑΦΜ της Αθήνας, ενώ σε πανελλαδικό επίπεδο, από τους συνολικά περίπου 10.000 Αλβανούς επιχειρηματίες σε όλη την επικράτεια, εκτιμάται ότι περισσότεροι από τους μισούς (πάνω από 5.000) δραστηριοποιούνται ως ιδιοκτήτες μικρών, μεσαίων ή μεγάλων οικοδομικών και τεχνικών επιχειρήσεων.

Από το ημερομίσθιο στις επενδύσεις

Πώς έφτασαν από το ημερομίσθιο στην εργολαβία; Οι Αλβανοί μετανάστες που ήρθαν τη δεκαετία του ’90 ως ανειδίκευτοι εργάτες απέκτησαν τεράστια ελληνική τεχνογνωσία.

Σταδιακά έγιναν τεχνίτες, μετά υπεργολάβοι και σήμερα είναι νόμιμοι ιδιοκτήτες κατασκευαστικών εταιρειών που αναλαμβάνουν μεγάλα έργα και ανακαινίσεις.

Η άνοδος των Αλβανών στην ελληνική οικοδομή: Από εργάτες έγιναν εργολάβοι και ιδιοκτήτες τεχνικών εταιρειών

Πολλές από αυτές τις πλέον ώριμες οικοδομικές επιχειρήσεις έχουν μεγαλώσει τόσο ώστε απασχολούν πλέον και Ελληνες εργαζόμενους ως προσωπικό, ενώ η δυναμική τους στην εγχώρια οικοδομή είναι τέτοια που πλέον καταγράφεται έντονη κινητικότητα σε διμερές επίπεδο, όπως η συμμετοχή αλβανικών κατασκευαστικών ομίλων σε μεγάλες ελληνικές κλαδικές εκθέσεις, αλλά και επενδύσεις real estate.

Εκτός από τους επιχειρηματίες υπολογίζεται ότι συνολικά οι ενεργοί Αλβανοί οικοδόμοι (τεχνίτες και εργολάβοι) στην Ελλάδα κυμαίνονται σήμερα γύρω στους 20.000 με 25.000.

Μπορεί να παραμένουν η κύρια δύναμη στα εξειδικευμένα συνεργεία και στις εργολαβίες, ο αριθμός τους όμως έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν και το κενό που έχουν αφήσει πίσω τους στα ανειδίκευτα χέρια που χρειάζεται η οικοδομή (περί τα 20.000-25.000) η αγορά προσπαθεί πλέον να το καλύψει με διακρατικές συμφωνίες για εργάτες από την Ασία και την Αίγυπτο.

Φωτογραφία: Getty images / Ideal image

protothema.gr