Πληθωρισμός τροφίμων: Στο 2,9% το 11μηνο του 2025, με ακρίβεια σε κρέας, καφέ και σοκολάτα

 

Υψηλότερα από τον μακροχρόνιο μέσο όρο της προ πανδημίας περιόδου κινήθηκε ο πληθωρισμός στα τρόφιμα το 2025. Ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε στο 2,9% σε μέσα επίπεδα στο 11μηνο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, έναντι 2,2% πριν από την πανδημία, με τις ισχυρότερες αυξήσεις να καταγράφονται στο κρέας, τον καφέ, το τσάι, το κακάο, τη σοκολάτα και τα γλυκά.

Οι ανατιμήσεις σε αυτές τις κατηγορίες εξηγούν πάνω από το 50% της αύξησης του ετήσιου πληθωρισμού τροφίμων, παρότι ο συντελεστής στάθμισής τους στον σχετικό δείκτη είναι χαμηλότερος από 25%. Αντίθετα, στα υπόλοιπα τρόφιμα οι αυξήσεις έχουν σε γενικές γραμμές ομαλοποιηθεί μετά την έντονη άνοδο της διετίας 2022–2023, η οποία κορυφώθηκε τον Μάρτιο του 2023 όταν ο γενικός δείκτης τροφίμων έφτασε το 15,5% σε ετήσια βάση.

Η πίεση στις τιμές των τροφίμων είχε αρχίσει ήδη από την περίοδο της πανδημίας, με τις διεθνείς τιμές να επηρεάζονται από ακραία καιρικά φαινόμενα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, ενώ στη συνέχεια οι αυξήσεις εντάθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Τότε η άνοδος αποτυπώθηκε περισσότερο σε προϊόντα όπως το σιτάρι και τα δημητριακά, η ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά. Ακολούθησε η αύξηση στις διεθνείς τιμές του ελαιόλαδου, λόγω μειωμένης παραγωγής στις μεσογειακές χώρες που είναι οι κύριοι παραγωγοί, ενώ την τελευταία διετία το βάρος για τους καταναλωτές αποδίδεται κυρίως στο κρέας, τη σοκολάτα, το κακάο και τον καφέ.

Ενδεικτική της μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές είναι η πορεία του καφέ. Οι διεθνείς τιμές του είχαν υπερδιπλασιαστεί στις αρχές του 2025 σε σχέση με τις αρχές του 2024. Στη συνέχεια, σύμφωνα με το Trading Economics, υποχώρησαν κατά 28% από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 2025, για να αυξηθούν ξανά περίπου 40% έως τον Νοέμβριο και να μειωθούν αργότερα. Σε αντίστοιχη κατεύθυνση, η διεθνής τιμή της σοκολάτας είχε ξεκινήσει να ανεβαίνει από το δεύτερο εξάμηνο του 2023, κορυφώθηκε τον Απρίλιο του 2024 και, παρότι υποχώρησε στη συνέχεια, παραμένει σε υψηλά επίπεδα, όπως καταγράφεται επίσης από το Trading Economics.

Το ισχυρότερο κύμα αυξήσεων στο κρέας αποδίδεται κυρίως στο μοσχάρι. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι τιμές παραγωγού στην Ευρώπη αυξάνονταν κατά μέσο όρο κατά 28% στα τέλη του περασμένου Νοεμβρίου σε ετήσια βάση. Μετά τη σταθεροποίησή τους τον Οκτώβριο, οι τιμές επέστρεψαν σε ανοδική τροχιά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα «λόγω της διαρθρωτικά περιορισμένης διαθεσιμότητας ζώων και της ισχυρής παγκόσμιας ζήτησης». Στο πρώτο 9μηνο του 2025, η παραγωγή στην ΕΕ μειώθηκε κατά 3,7% σε ετήσια βάση, με σημαντική πτώση στη Γερμανία (-6,8%) και υποχώρηση στη Γαλλία και την Ισπανία (-2,8% και στις δύο). Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με αύξηση των εισαγωγών βόειου κρέατος κατά 14,2% στο πρώτο 8μηνο του 2025.

Την άνοδο στις διεθνείς τιμές του βόειου κρέατος αποτυπώνει και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), ο οποίος αναφέρει ότι ο δείκτης τιμών κρέατος αυξήθηκε κατά 5,1% το 2025. Σύμφωνα με τον FAO, οι τιμές του βόειου και του πρόβειου κρέατος αυξήθηκαν απότομα σε ετήσια βάση, λόγω ισχυρής ζήτησης για εισαγωγές και περιορισμένης διαθεσιμότητας εξαγωγών. Αντίθετα, οι τιμές του χοιρινού μειώθηκαν, καθώς εξασθένησε η παγκόσμια ζήτηση για εισαγωγές, ενώ οι τιμές του κοτόπουλου υποχώρησαν ελαφρά λόγω μεγάλης προσφοράς.

Στο πλαίσιο της ανάλυσής της, η ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές των τροφίμων περνούν στις τιμές καταναλωτή με χρονική καθυστέρηση, κάτι που είχε αναδειχθεί και από παλαιότερη έρευνα του ΔΝΤ. Αυτό σημαίνει ότι και οι μειώσεις στις διεθνείς τιμές εμφανίζονται αργότερα στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Παράλληλα, μοντέλο που χρησιμοποίησαν αναλυτές της ΕΚΤ δείχνει ότι στις αυξήσεις συμβάλλει και η άνοδος των μισθών στον τομέα των λιανικών πωλήσεων, με τα διαθέσιμα στοιχεία να καταγράφουν ότι οι αυξήσεις μισθών στο εμπόριο, τις μεταφορές και τα καταλύματα παρέμειναν υψηλές το 2025 σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα.

Με αυτά τα δεδομένα, η ΕΚΤ αναμένει ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα μειωθεί σημαντικά το 2026, υποχωρώντας κοντά στο 2% προς τα τέλη του έτους, καθώς έως το καλοκαίρι θα εξασθενήσει ο αντίκτυπος από προηγούμενες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές.