Πέμπτη 1 Ιανουαρίου 2026

Κοινοί λογαριασμοί: η παγίδα που μπορεί να φέρει φόρους, πρόστιμα και κατασχέσεις

Κοινοί λογαριασμοί: η παγίδα που μπορεί να φέρει φόρους, πρόστιμα και κατασχέσεις


 
Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί είναι μια συνηθισμένη λύση για ζευγάρια και οικογένειες, γιατί απλοποιούν τις πληρωμές και τις μεταφορές χρημάτων. Στη φορολογία όμως, η συνδικαιουχία δεν σημαίνει ότι όλα τα ποσά θεωρούνται αυτομάτως κοινά με τον ίδιο τρόπο. Σε συγκεκριμένες κινήσεις, μπορεί να προκύψουν επιβαρύνσεις που πολλοί αγνοούν, ακόμη και κίνδυνος κατάσχεσης.

Η πιο «ύπουλη» παγίδα αφορά τις αναλήψεις. Αν ένας συνδικαιούχος σηκώσει χρήματα που δεν έχει καταθέσει ο ίδιος, όπως ποσά που προέρχονται από τον μισθό του άλλου συνδικαιούχου, και τα χρησιμοποιήσει για δική του αγορά, η εφορία μπορεί να αντιμετωπίσει την πράξη ως δωρεά εν ζωή. Σε ένα τέτοιο σενάριο, μπορεί να επιβληθεί φόρος από 10% έως 40%, ανάλογα με τη συγγένεια, επειδή η κίνηση δεν καλύπτεται από το αφορολόγητο των γονικών παροχών όταν δεν έχει προηγηθεί σχετική δήλωση.

Αντίστοιχα, στο ζήτημα των τεκμηρίων και του «πόθεν έσχες», τα χρήματα ενός κοινού λογαριασμού δεν «μοιράζονται» αυτόματα για φορολογική χρήση. Όταν κάποιος αξιοποιεί ποσά από κοινό λογαριασμό για αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, η ΑΑΔΕ εξετάζει αν τα ποσά που αντιστοιχούν στο πρόσωπο που κάνει την αγορά μπορούν να δικαιολογηθούν από τα δικά του δηλωθέντα εισοδήματα. Η ύπαρξη συνδικαιουχίας δεν αρκεί, ούτε επιτρέπει να επικαλεστεί κάποιος το σύνολο των χρημάτων του λογαριασμού ως δικό του εισόδημα για την κάλυψη τεκμηρίων.

Σημαντικός κίνδυνος υπάρχει και όταν ένας από τους συνδικαιούχους έχει χρέη. Αν συνδικαιούχος οφείλει στο Δημόσιο, όπως στην Εφορία ή στον ΕΦΚΑ, ή έχει οφειλές σε τράπεζες, οι αρχές μπορούν να προχωρήσουν σε κατάσχεση του συνολικού ποσού που βρίσκεται στον λογαριασμό, ανεξάρτητα από το ποιος έκανε τις καταθέσεις. Η μόνη ειδική προστασία που αναφέρεται είναι ο «ακατάσχετος λογαριασμός», ο οποίος καλύπτει ποσά έως 1.250 ευρώ και μόνο για τον κύριο δικαιούχο που τον έχει δηλώσει.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο κοινός λογαριασμός και στην κληρονομική διαδικασία. Αν πεθάνει ένας συνδικαιούχος, τα χρήματα περνούν αυτόματα στους υπόλοιπους μόνο όταν υπάρχει ρητή πρόβλεψη του Ν. 5638/1932, η λεγόμενη «ρήτρα επιζώντων». Αν αυτή δεν υπάρχει, τα ποσά θεωρούνται μέρος της κληρονομιάς, δεσμεύονται μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και υπόκεινται σε φόρο κληρονομιάς.

Για να περιοριστούν οι κίνδυνοι, χρειάζεται προσοχή στις κινήσεις. Κρίνεται σημαντικό να υπάρχει τεκμηρίωση για την προέλευση των χρημάτων, όπως μισθοδοσία ή έσοδα από πώληση ακινήτου, και να αποφεύγονται μεταφορές μεταξύ λογαριασμών χωρίς αιτιολογία. Παράλληλα, είναι κρίσιμο ο λογαριασμός να περιλαμβάνει τη «ρήτρα επιζώντων», ώστε να μην προκύψουν δεσμεύσεις και φορολογικές επιβαρύνσεις σε περίπτωση θανάτου.