Natura: Τι αλλάζει σε χρήσεις γης, εκτός σχεδίου, ακίνητα και τουρισμό για οικοδομές

 

Αφού άνοιξε η συζήτηση για τη νέα ρύθμιση στις περιοχές Natura, το επόμενο βήμα είναι τι σημαίνει στην πράξη: πού θα φανεί πρώτο, ποια ακίνητα επηρεάζονται και πώς αλλάζει το τοπίο για τον τουρισμό.

Το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 31 Μαρτίου και ολοκληρώνεται στις 14 Απριλίου, εισάγει για πρώτη φορά τη δυνατότητα πολεοδομικού σχεδιασμού σε τμήματα των περιοχών Natura.

Η παρέμβαση, που τροποποιεί το άρθρο 19 του Νόμου 1650/1986, περιορίζεται στις Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης (Ζώνη Δ) και συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η επαφή με υφιστάμενο οικισμό, η πρόβλεψη από Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη, η ένταξη σε Τοπικό ή Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο και το όριο έως 20% της ζώνης.

Με βάση το πλαίσιο αυτό, η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στο αν επιτρέπεται ή όχι η δόμηση, αλλά στο πώς αναδιαμορφώνεται συνολικά η χρήση της γης μέσα στις προστατευόμενες περιοχές και τι σημαίνει αυτό για την αγορά, τις τοπικές οικονομίες και τις επενδύσεις.

Natura: Τι άλλο αλλάζει πέρα από τη δόμηση

Η νέα ρύθμιση δεν περιορίζεται μόνο στην εκτός σχεδίου δόμηση, αλλά επεκτείνεται συνολικά στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι χρήσεις γης μέσα στις περιοχές Natura.

Η τροποποίηση του άρθρου 19 επανακαθορίζει το πλαίσιο δραστηριοτήτων, ιδίως στη Ζώνη Δ, όπου ήδη προβλέπεται συνύπαρξη προστασίας και ανθρώπινων χρήσεων. Στην πράξη, δεν εισάγεται μόνο η δυνατότητα επεκτάσεων σχεδίων πόλης, αλλά διαμορφώνεται ένα ευρύτερο πλαίσιο που επιτρέπει την οργάνωση δραστηριοτήτων, όπως τουριστικές και αγροτικές χρήσεις, ήπιες μορφές αναψυχής και παρεμβάσεις περιβαλλοντικής διαχείρισης, μέσα από εργαλεία όπως τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες.

Με αυτή την έννοια, η δόμηση αποτελεί το πιο ορατό και άμεσα αντιληπτό μέρος της αλλαγής, αλλά όχι το μοναδικό. Το βασικό στοιχείο είναι ότι εισάγεται ένας πιο συγκροτημένος τρόπος οργάνωσης των χρήσεων γης, που θα καθορίζεται ανά περιοχή και με βάση περιβαλλοντικά κριτήρια, αντί της μέχρι σήμερα αποσπασματικής διαχείρισης.

Πού θα εφαρμοστεί πρώτα το νέο πλαίσιο

Η εφαρμογή της ρύθμισης δεν θα είναι ίδια παντού και αναμένεται να ξεκινήσει από περιοχές όπου η πίεση για δόμηση είναι ήδη έντονη. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς real estate, το ενδιαφέρον συγκεντρώνεται κυρίως σε νησιωτικές περιοχές με υψηλή ζήτηση, όπως οι Κυκλάδες και το Ιόνιο, αλλά και σε παράκτιες ζώνες της ηπειρωτικής χώρας, όπου η τουριστική ανάπτυξη έχει αυξήσει σημαντικά την αξία της γης.

Αντίστοιχα, έντονη κινητικότητα εκτιμάται ότι μπορεί να υπάρξει και γύρω από μεγάλα αστικά κέντρα, όπως στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, όπου τα όρια της εκτός σχεδίου ανάπτυξης έχουν ήδη «πιεστεί» και η διαθέσιμη γη εντός σχεδίου είναι περιορισμένη.

Σε αυτές τις περιοχές, η Ζώνη Δ λειτουργεί ήδη ως ένας ενδιάμεσος χώρος μεταξύ προστασίας και ανάπτυξης. Εκεί φαίνεται να συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς η ρύθμιση επιχειρεί να μετατρέψει μια διάσπαρτη και συχνά άναρχη δόμηση σε πιο οργανωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό.

Ακίνητα: Tι αλλάζει για ιδιοκτήτες

Η πιο άμεση επίδραση αφορά την αξία και τη χρήση της γης, ιδιαίτερα για ιδιοκτήτες που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε μια «ενδιάμεση» κατάσταση. Ένα αγροτεμάχιο σε περιοχή Natura, κοντά σε οικισμό αλλά εκτός σχεδίου, μπορούσε να έχει περιορισμένες δυνατότητες αξιοποίησης ή να παραμένει πρακτικά ανενεργό, παρά τη θέση του. Με τη νέα ρύθμιση, αυτό το ίδιο ακίνητο αποκτά υπό προϋποθέσεις μια διαφορετική προοπτική, καθώς εντάσσεται στη λογική ενός πιθανού πολεοδομικού σχεδιασμού.

Η διαφορά είναι ουσιαστική, καθώς μέχρι σήμερα η δόμηση βασιζόταν κυρίως σε μεμονωμένες άδειες και αποσπασματικές παρεμβάσεις, ενώ πλέον εισάγεται η δυνατότητα ένταξης σε ένα συνολικό σχέδιο που καθορίζει χρήσεις, όρους δόμησης και υποδομές. Για έναν ιδιώτη, αυτό μπορεί να σημαίνει μελλοντική αναβάθμιση της αξίας της γης, αλλά και αβεβαιότητα ως προς το πότε και αν θα ενεργοποιηθεί αυτή η δυνατότητα.

Σε τουριστικές περιοχές, για παράδειγμα, μια ιδιοκτησία που σήμερα αξιοποιείται περιορισμένα μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν ενταχθεί σε σχέδιο, ενώ σε άλλες περιπτώσεις η προοπτική αυτή μπορεί να παραμείνει θεωρητική.

Τουρισμός: Aνάπτυξη ή νέες πιέσεις;

Ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους τομείς όπου η ρύθμιση μπορεί να έχει άμεσο αποτύπωμα. Πολλές περιοχές Natura συμπίπτουν με ζώνες υψηλής τουριστικής ζήτησης, όπου η πίεση για νέες επενδύσεις είναι ήδη έντονη και μέχρι σήμερα εκτονωνόταν συχνά μέσα από εκτός σχεδίου δόμηση.

Η δυνατότητα οργανωμένων επεκτάσεων δημιουργεί προϋποθέσεις για πιο συγκεντρωμένη και σχεδιασμένη ανάπτυξη, με καλύτερη πρόβλεψη υποδομών και χρήσεων γης. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί και ένα νέο πεδίο πίεσης σε περιοχές όπου η φέρουσα ικανότητα έχει ήδη δοκιμαστεί, με το ερώτημα να μετατοπίζεται από το «αν» θα υπάρξει ανάπτυξη στο «πώς» και «πόσο».

Αγροτική γη: Νέα ισορροπία για παραγωγή και αξία γης

Η ρύθμιση αγγίζει έμμεσα και τον πρωτογενή τομέα, καθώς μεγάλο μέρος των εκτάσεων που εντάσσονται σε περιοχές Natura χρησιμοποιείται ήδη για αγροτική δραστηριότητα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αλλαγή στο καθεστώς χρήσεων γης δημιουργεί μια νέα ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση της παραγωγικής χρήσης και στην ενδεχόμενη αξιοποίησή της μέσω πολεοδομικού σχεδιασμού. Για έναν ιδιοκτήτη, η γη δεν είναι πλέον μόνο παραγωγικό μέσο, αλλά δυνητικά και περιουσιακό στοιχείο με διαφορετική αξία, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τις επιλογές χρήσης στο μέλλον.

Παράλληλα, σε περιοχές με ισχυρή αγροτική ταυτότητα, το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και χωρικό, καθώς τίθεται το ερώτημα αν και σε ποιο βαθμό η ενσωμάτωση τέτοιων εκτάσεων σε σχέδια ανάπτυξης μπορεί να συνυπάρξει με τη διατήρηση της αγροτικής δραστηριότητας.

Ενέργεια: Νέες πιέσεις και ισορροπίες σε προστατευόμενες περιοχές

Την ίδια στιγμή, η ρύθμιση συνδέεται και με το ευρύτερο ζήτημα της ανάπτυξης ενεργειακών έργων, καθώς οι περιοχές Natura αποτελούν πεδίο όπου συναντώνται διαφορετικές πιέσεις για αξιοποίηση. Η δυνατότητα πιο οργανωμένου σχεδιασμού εντός της Ζώνης Δ δημιουργεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να εξεταστούν και τέτοιες δραστηριότητες, πάντα υπό την προϋπόθεση της συμβατότητας με την προστασία του περιβάλλοντος. Σε αυτό το επίπεδο, η συζήτηση δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη ή μη έργων, αλλά τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται οι χρήσεις και πώς συνδυάζονται διαφορετικές ανάγκες, όπως η ενεργειακή μετάβαση, η προστασία των οικοσυστημάτων και οι τοπικές οικονομικές δραστηριότητες.

Δεν αφορά όλους και δεν είναι άμεσο

Παρά τη συζήτηση που έχει ανοίξει, η ρύθμιση δεν αφορά το σύνολο των περιοχών Natura και δεν ενεργοποιείται αυτόματα με την ψήφιση του νόμου. Η εφαρμογή της περνά μέσα από συγκεκριμένα στάδια που απαιτούν χρόνο, με τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια να καθορίζουν το πού και σε ποια έκταση μπορεί να προχωρήσει ο σχεδιασμός.

Αυτό σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις η επίδραση θα καθυστερήσει ή θα παραμείνει περιορισμένη, τουλάχιστον σε πρώτη φάση.

insider.gr

Continue Reading

Η ΕΛΛΑΔΑ ετοιμάζεται για ενεργειακό σοκ – Το σενάριο για Δελτίο Καυσίμων

 Όλο και πιο ορατό το σενάριο ενεργειακού σοκ – Τα σχέδια έκτακτης ανάγκης για τον εφοδιασμό καυσίμων, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.

Όλο και πιο ορατό γίνεται το σενάριο ενός παρατεταμένου ενεργειακού σοκ εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, με την Ευρώπη και την Ελλάδα να προετοιμάζονται για ενδεχόμενες σοβαρές διαταραχές στον εφοδιασμό καυσίμων, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Τα εθνικά και ευρωπαϊκά σχέδια έκτακτης ανάγκης έχουν σχεδιαστεί ώστε να ενεργοποιούνται σταδιακά σε περίπτωση κρίσης, με βασικό στόχο να διασφαλιστεί η ενεργειακή επάρκεια της χώρας και να προστατευτούν οι κρίσιμες υποδομές και οι βασικές κοινωνικές υπηρεσίες.

Ενεργειακή κρίση και πόλεμος πιέζουν την οικονομία – Τα όρια του δημοσιονομικού χώρου

Η Ελλάδα εμφανίζεται στην παρούσα φάση να διαθέτει περιορισμένο αλλά υπαρκτό δημοσιονομικό χώρο προκειμένου να χρηματοδοτήσει πρόσθετα μέτρα στήριξης της οικονομίας απέναντι στις επιπτώσεις της νέας ενεργειακής κρίσης που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, η δυνατότητα αυτή εκτείνεται χρονικά έως περίπου τα μέσα του καλοκαιριού. Από εκεί και μετά, η συνέχιση των παρεμβάσεων στήριξης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είτε μέσω δημοσιονομικής ευελιξίας είτε μέσω νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Η νέα γεωπολιτική κρίση επηρεάζει ήδη τις τιμές ενέργειας, τις μεταφορές, το κόστος παραγωγής και τον πληθωρισμό, δημιουργώντας αλυσιδωτές πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται σενάρια για παρεμβάσεις που θα περιορίσουν το κόστος καυσίμων και μεταφορών, καθώς και για στοχευμένες ενισχύσεις σε ευάλωτα νοικοκυριά, σε περίπτωση που οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας και βασικών αγαθών συνεχιστούν τους επόμενους μήνες.

Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος προκύπτει κυρίως από την υπεραπόδοση του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025, το οποίο εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σημαντικά υψηλότερα από τον αρχικό στόχο. Ωστόσο, η δυνατότητα αξιοποίησης του υπερπλεονάσματος δεν είναι απεριόριστη, καθώς οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες επιτρέπουν τη χρήση μόνο μέρους των επιπλέον εσόδων και κυρίως εκείνων που προέρχονται από μόνιμα μέτρα, όπως η αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης και η διεύρυνση της φορολογικής βάσης.

Παράλληλα, το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια δημοσιονομικής επέκτασης, καθώς η ρήτρα διαφυγής δεν είναι ενεργή, σε αντίθεση με την περίοδο της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης του 2022. Αυτό σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να χρηματοδοτούν μέτρα στήριξης χωρίς να υπερβαίνουν τα όρια αύξησης των δημοσίων δαπανών, γεγονός που δημιουργεί έναν στενό δημοσιονομικό χώρο κινήσεων.

Οι εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου συγκλίνουν στο ότι η Ελλάδα μπορεί να χρηματοδοτήσει έναν ακόμη κύκλο μέτρων στήριξης με εθνικούς πόρους για περιορισμένο χρονικό διάστημα, καλύπτοντας κυρίως παρεμβάσεις στο ενεργειακό κόστος, στα καύσιμα και σε βασικά αγαθά. Αν όμως η ενεργειακή κρίση παραταθεί και οι τιμές ενέργειας διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, τότε θα απαιτηθούν συντονισμένες ευρωπαϊκές αποφάσεις, καθώς το δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων θα αυξηθεί σημαντικά.

Το ενεργειακό σοκ

Η Ελλάδα διαθέτει ολοκληρωμένα σχέδια έκτακτης ανάγκης για κάθε μορφή ενέργειας, τα οποία ενεργοποιούνται σε περιπτώσεις όπως γεωπολιτικές συγκρούσεις, διακοπές εισαγωγών καυσίμων, τεχνικά προβλήματα στις ενεργειακές υποδομές, ακραία καιρικά φαινόμενα ή εκτεταμένες βλάβες στο ενεργειακό σύστημα. Τα σχέδια αυτά βασίζονται σε ευρωπαϊκούς κανονισμούς, εθνική νομοθεσία και μηχανισμούς διαχείρισης κρίσεων που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τις ενεργειακές κρίσεις της προηγούμενης δεκαετίας.

Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τα υγρά καύσιμα

Στον τομέα των υγρών καυσίμων, βασικό εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας αποτελούν τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. Από τη δεκαετία του 1960, τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχρεούνται να διατηρούν αποθέματα που αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 90 ημέρες κατανάλωσης, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν μια σοβαρή διαταραχή στην αγορά πετρελαίου. Στην Ελλάδα, το πλαίσιο αυτό εφαρμόζεται μέσω της εθνικής νομοθεσίας που επιβάλλει στους εισαγωγείς πετρελαίου, στα διυλιστήρια και σε μεγάλους καταναλωτές την υποχρέωση να διατηρούν αποθέματα ασφαλείας.

Τα αποθέματα αυτά φυλάσσονται σε πιστοποιημένες εγκαταστάσεις αποθήκευσης και παρακολουθούνται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ οι εταιρίες υποχρεούνται να υποβάλλουν τακτικές εκθέσεις για την πορεία των αποθεμάτων τους. Μέρος των αποθεμάτων μπορεί να τηρείται και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συνεργασίας για την ενεργειακή ασφάλεια.

Σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης, ενεργοποιείται το Εθνικό Σχέδιο Έκτακτης Δράσης για τα πετρελαιοειδή, το οποίο προβλέπει σειρά μέτρων που εφαρμόζονται σταδιακά, ανάλογα με τη σοβαρότητα της κρίσης. Στην αρχική φάση προβλέπονται μέτρα περιορισμού της ζήτησης, όπως εκστρατείες εξοικονόμησης ενέργειας, περιορισμός μετακινήσεων και ενίσχυση της χρήσης μέσων μαζικής μεταφοράς. Εάν η κρίση επιδεινωθεί, μπορούν να επιβληθούν υποχρεωτικά μέτρα, όπως περιορισμοί στην κυκλοφορία οχημάτων, εκ περιτροπής κυκλοφορία αυτοκινήτων, μείωση του δημόσιου φωτισμού και περιορισμός λειτουργίας ενεργοβόρων επιχειρήσεων.

Σε πιο σοβαρό στάδιο, το σχέδιο προβλέπει ακόμη και δελτίο καυσίμων, δηλαδή περιορισμό στην ποσότητα καυσίμων που μπορεί να προμηθευτεί κάθε καταναλωτής, ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα έχουν προτεραιότητα κρίσιμες υπηρεσίες όπως νοσοκομεία, ένοπλες δυνάμεις, υπηρεσίες ασφαλείας, μεταφορές τροφίμων και βασικές κοινωνικές υπηρεσίες. Παράλληλα, μπορεί να αποφασιστεί αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων, αύξηση παραγωγής καυσίμων από τα διυλιστήρια και περιορισμοί στις εξαγωγές πετρελαιοειδών προϊόντων.

Σημαντικό εργαλείο αντιμετώπισης κρίσης αποτελεί και η δυνατότητα επιβολής ανώτατων τιμών στα καύσιμα σε περίπτωση ακραίων διαταραχών στην αγορά, ώστε να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας και ανεξέλεγκτων αυξήσεων τιμών.

Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης για το φυσικό αέριο

Αντίστοιχα σχέδια υπάρχουν και για το φυσικό αέριο, το οποίο αποτελεί κρίσιμο καύσιμο για την ηλεκτροπαραγωγή και τη βιομηχανία. Το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης για το φυσικό αέριο προβλέπει τρία επίπεδα κρίσης: την έγκαιρη προειδοποίηση, την κατάσταση επιφυλακής και την κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Σε κάθε επίπεδο εφαρμόζονται διαφορετικά μέτρα, με στόχο να συνεχιστεί η τροφοδοσία των προστατευόμενων καταναλωτών, όπως τα νοικοκυριά, τα νοσοκομεία, τα σχολεία και οι βασικές δημόσιες υπηρεσίες.

Στα αρχικά στάδια μιας κρίσης, τα μέτρα αφορούν κυρίως την παρακολούθηση της αγοράς, την ενημέρωση των καταναλωτών και την εθελοντική μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου. Εάν η κατάσταση επιδεινωθεί, μπορούν να ληφθούν μέτρα όπως αύξηση εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου, χρήση αποθεμάτων, περιορισμός κατανάλωσης από μεγάλες βιομηχανίες και χρήση εναλλακτικών καυσίμων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, το σχέδιο προβλέπει ακόμη και υποχρεωτική διακοπή παροχής φυσικού αερίου σε μη προστατευόμενους καταναλωτές, δηλαδή κυρίως σε βιομηχανίες, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα συνεχιστεί η τροφοδοσία των νοικοκυριών και των κρίσιμων υποδομών. Η διαχείριση της κρίσης γίνεται από ειδικά όργανα, τα οποία συντονίζουν τις ενέργειες των αρμόδιων φορέων και λαμβάνουν δεσμευτικές αποφάσεις για την αγορά ενέργειας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το φυσικό αέριο συνδέεται άμεσα με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Εάν υπάρξει έλλειψη φυσικού αερίου, επηρεάζεται άμεσα το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, καθώς μεγάλο μέρος της ηλεκτροπαραγωγής βασίζεται σε μονάδες φυσικού αερίου.

Μέτρα για την ηλεκτρική ενέργεια

Για τον λόγο αυτό, υπάρχει ξεχωριστό σχέδιο αντιμετώπισης κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο προβλέπει σειρά μέτρων σε περίπτωση που η χώρα αντιμετωπίσει πρόβλημα επάρκειας ηλεκτρικής ισχύος. Στο ενδεχόμενο έλλειψης καυσίμων για ηλεκτροπαραγωγή, ενεργοποιούνται μέτρα όπως αύξηση παραγωγής από λιγνιτικές μονάδες, αξιοποίηση υδροηλεκτρικών σταθμών, ενεργοποίηση εφεδρικών μονάδων παραγωγής και αύξηση εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από γειτονικές χώρες.

Ωστόσο, σε περίπτωση γενικευμένης ευρωπαϊκής ενεργειακής κρίσης, οι εισαγωγές μπορεί να είναι περιορισμένες, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο διακοπών ρεύματος. Σε ακραίες περιπτώσεις, προβλέπονται κυλιόμενες διακοπές ρεύματος, δηλαδή προγραμματισμένες διακοπές ηλεκτροδότησης σε διαφορετικές περιοχές για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, ώστε να μειώνεται η κατανάλωση και να αποφεύγεται η κατάρρευση του ηλεκτρικού συστήματος.

Παράλληλα, προβλέπεται προτεραιότητα στην ηλεκτροδότηση κρίσιμων υποδομών όπως νοσοκομεία, υπηρεσίες ασφαλείας, τηλεπικοινωνίες, ύδρευση, μεταφορές και βασικές δημόσιες υπηρεσίες. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και σε περίπτωση διακοπών ρεύματος, οι υποδομές αυτές θα συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά.

Τα σχέδια προβλέπουν επίσης μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, όπως μείωση φωτισμού σε δημόσιους χώρους, περιορισμός λειτουργίας ενεργοβόρων επιχειρήσεων, αλλαγές στο ωράριο λειτουργίας υπηρεσιών και εκστρατείες εξοικονόμησης ενέργειας για τους πολίτες.

Το βασικό συμπέρασμα από τα σχέδια έκτακτης ανάγκης είναι ότι η αντιμετώπιση μιας ενεργειακής κρίσης γίνεται σταδιακά. Πρώτος στόχος είναι η μείωση της κατανάλωσης, στη συνέχεια η αξιοποίηση αποθεμάτων και εναλλακτικών πηγών ενέργειας και, μόνο σε ακραία περίπτωση, η επιβολή περιορισμών στην κατανάλωση καυσίμων ή ηλεκτρικής ενέργειας.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί πως η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση σε σχέση με το παρελθόν, λόγω των υποδομών υγροποιημένου φυσικού αερίου, των διασυνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας με άλλες χώρες και της αυξημένης συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα. Ωστόσο, ένα παρατεταμένο διεθνές ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρές πιέσεις στην αγορά ενέργειας και στην οικονομία.

dnews.gr

Continue Reading

Η μεγάλη εξαπάτηση των μισθών: επιστροφή στο 2000- 2 στους 3 καταναλωτές στο «έλεος» της αγοράς

 

Η εικόνα της ελληνικής οικονομίας, αν την κοιτάξει κάποιος πίσω από τις γυαλιστερές βιτρίνες των κυβερνητικών non papers και των πανηγυρισμών για την «επενδυτική βαθμίδα», μοιάζει με ένα καζάνι που βράζει. Τα στοιχεία που έρχονται στο φως το τελευταίο διάστημα δεν είναι απλώς ανησυχητικά· είναι αποκαλυπτικά μιας δομικής αποτυχίας που απειλεί να τινάξει στον αέρα την κοινωνική συνοχή.

Με το ιδιωτικό χρέος να σπάει κάθε κοντέρ, την ενέργεια να μετατρέπεται σε είδος πολυτελείας και τους πραγματικούς μισθούς να διολισθαίνουν σε επίπεδα προ εικοσαετίας, ο μέσος Έλληνας πολίτης καλείται να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον που θυμίζει περισσότερο οικονομική δυστοπία παρά ευρωπαϊκή κανονικότητα.

Η «φωτιά» στην αντλία

Ας ξεκινήσουμε από την καθημερινότητα. Η βενζίνη, το καύσιμο που κινεί την παραγωγή και τη μεταφορά, βρίσκεται ξανά στο στόχαστρο. Οι πρατηριούχοι, βλέποντας τις διεθνείς τιμές και την εγχώρια κερδοσκοπία, προειδοποιούν για τιμές που θα αγγίξουν τα 2,20 ευρώ το λίτρο. Αυτή η τιμή δεν είναι απλώς ένας αριθμός στο ταμπλό ενός βενζινάδικου. Είναι η θρυαλλίδα που πυροδοτεί ένα νέο κύμα ακρίβειας σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Όταν η βενζίνη ανεβαίνει, ανεβαίνει το κόστος του ψωμιού, του γάλακτος, κάθε προϊόντος που φτάνει στο ράφι. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ωστόσο, επιμένει στην άρνηση μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, ισχυριζόμενη ότι «δεν υπάρχουν δημοσιονομικά περιθώρια», την ώρα που τα κρατικά έσοδα διογκώνονται ακριβώς λόγω του ΦΠΑ πάνω στις αυξημένες τιμές. Πρόκειται για μια κυνική αιμοδοσία του κράτους από τις τρύπιες τσέπες των πολιτών.

Ενεργειακός τζόγος: 2 στους 3 καταναλωτές στο «έλεος» της αγοράς

Την ίδια στιγμή, το δράμα μεταφέρεται στους λογαριασμούς του ρεύματος. Η μετάβαση στη λεγόμενη «ελεύθερη αγορά» αποδείχθηκε μια παγίδα μεγατόνων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι 2 στους 3 καταναλωτές παραμένουν εκτεθειμένοι στις άγριες διακυμάνσεις της αγοράς. Με την κατάργηση των οριζόντιων προστατευτικών μέτρων, ο πολίτης καλείται να γίνει «χρηματιστής ενέργειας» για να καταλάβει αν το τιμολόγιό του θα είναι πράσινο, κίτρινο ή μπλε.

Η πραγματικότητα είναι ότι η ηλεκτρική ενέργεια έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο ανεξέλεγκτης κερδοφορίας για τους λίγους παρόχους, ενώ η πλειοψηφία των νοικοκυριών ζει με τον φόβο της διακοπής. Η ενεργειακή φτώχεια δεν είναι πλέον μια θεωρητική έννοια, αλλά μια καθημερινή απειλή για το 60% του πληθυσμού που δυσκολεύεται να καλύψει τις βασικές ανάγκες θέρμανσης και φωτισμού.

Το βουνό του ιδιωτικού χρέους

Αν θέλουμε όμως να δούμε το μέγεθος της καταστροφής, πρέπει να κοιτάξουμε το ιδιωτικό χρέος. Τα στοιχεία του ΙΟΒΕ για το τρίτο τρίμηνο του 2025 είναι σοκαριστικά: 407,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Ας το διαβάσουμε ξανά, όπως επιτάσσει η κοινή λογική: 407,6 δισ. ευρώ.

Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 164% του ΑΕΠ. Δηλαδή, ό,τι παράγει η χώρα σε ενάμιση χρόνο, το χρωστούν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις της σε τράπεζες, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία. Το πιο εφιαλτικό κομμάτι; Τα 235,6 δισ. ευρώ βρίσκονται ήδη σε καθυστέρηση. Πρόκειται για μια κοινωνία σε κατάσταση στάσης πληρωμών.

Εκατομμύρια πολίτες βρίσκονται σε καθεστώς ομηρίας, ανίκανοι να πληρώσουν ακόμα και τις ρυθμίσεις τους, ενώ τα funds και οι τράπεζες ετοιμάζονται για το μεγάλο «φαγοπότι» των πλειστηριασμών. Και ποια είναι η απάντηση της κυβέρνησης; Αντί για ένα γενναίο κούρεμα χρέους ή μια πραγματική προστασία της πρώτης κατοικίας, επιλέγει να δανείζεται ακόμα περισσότερο, επιβαρύνοντας το δημόσιο χρέος και υποθηκεύοντας το μέλλον των επόμενων γενεών.

Ο πληθωρισμός της «μνήμης» και η παγίδα της ΕΚΤ

Ο πληθωρισμός τον Μάρτιο σκαρφάλωσε στο 3,3%, ωθούμενος από το ενεργειακό κόστος. Αν και οι κεντρικοί τραπεζίτες προσπαθούν να εμφανιστούν καθησυχαστικοί, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η «μνήμη» του διψήφιου πληθωρισμού είναι ακόμα νωπή. Οι παραγωγοί και οι έμποροι, έχοντας πλέον εξοικειωθεί με το περιβάλλον των συνεχών αυξήσεων, δεν περιμένουν να δουν τις αυξήσεις στα κόστη τους για να αντιδράσουν. Προχωρούν σε προληπτικές ανατιμήσεις, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που η ΕΚΤ δυσκολεύεται να σπάσει.

Το αποτέλεσμα; Τα επιτόκια παραμένουν υψηλά, καθιστώντας τον δανεισμό απαγορευτικό για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αυξάνοντας ακόμα περισσότερο τις δόσεις των δανείων για τα νοικοκυριά που ήδη πνίγονται.

Η μεγάλη εξαπάτηση των μισθών: επιστροφή στο 2000

Το πιο οδυνηρό κομμάτι της ανάλυσης αφορά την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων. Η κυβερνητική προπαγάνδα περί «αυξήσεων στον κατώτατο μισθό» καταρρέει κάτω από το βάρος της απλής αριθμητικής:

1. Το καλάθι της επιβίωσης: Ο σωρευτικός πληθωρισμός στα τρόφιμα την περίοδο 2022 – 2025 άγγιξε το 31,3%. Αυτό το ποσοστό είναι σχεδόν ταυτόσημο με την αύξηση του ονομαστικού κατώτατου μισθού. Με απλά λόγια: Ό,τι κέρδισε ο χαμηλόμισθος στην τσέπη, το έχασε στο ταμείο του σούπερ μάρκετ. Η αύξηση δεν πήγε στην ευημερία του, αλλά στην κάλυψη της τρύπας που άνοιξε η ακρίβεια.

2. Το στεγαστικό δράμα: Μόνο το 2025, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 10%. Αυτή η αύξηση είναι μεγαλύτερη από οποιαδήποτε μισθολογική ενίσχυση, μετατρέποντας την εύρεση στέγης σε ακατόρθωτο άθλο για τους νέους και τις οικογένειες.

Αλλά η πραγματική «βόμβα» βρίσκεται στον μέσο μισθό του ιδιωτικού τομέα. Σε πραγματικούς όρους, ο μέσος μισθός όχι μόνο δεν αυξήθηκε, αλλά σημείωσε μια ιστορική υποχώρηση. Από το 2000 έως το 2023, ο πραγματικός μέσος μισθός μειώθηκε κατά 30% σωρευτικά.

Ας το συνειδητοποιήσουμε: Το 2023, ο εργαζόμενος ήταν 12,4% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2000! Είκοσι τρία χρόνια μετά, ο Έλληνας είναι φτωχότερος από ό,τι ήταν στην αυγή της χιλιετίας. Την ίδια στιγμή, ο κατώτατος μισθός βρίσκεται μόλις 5,9% πάνω από το 2000. Αυτό δείχνει μια βίαιη προλεταριοποίηση της μεσαίας τάξης και μια ισοπέδωση όλων των αμοιβών προς τα κάτω.

Στουρνάρας: η ομολογία της αποτυχίας;

Ακόμα και οι συστημικοί παίκτες, όπως ο Γιάννης Στουρνάρας, αναγκάζονται να παραδεχτούν το αδιέξοδο. Ο διοικητής της ΤτΕ δήλωσε ότι η διαχείριση της τωρινής κρίσης είναι ακόμη πιο δύσκολη από τη μεταπανδημική. Και έχει δίκιο. Στην πανδημία υπήρχαν τα κρατικά «πακέτα» στήριξης. Τώρα, η κυβέρνηση έχει στερέψει από λύσεις, τα επιτόκια είναι στα ύψη και ο πληθωρισμός έχει γίνει δομικός. Η κρίση πλέον δεν είναι ένα έκτακτο γεγονός, αλλά ο νέος τρόπος ζωής. Μια ζωή με δανεικά, με φόβο για το αύριο και με μια συνεχή υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου.

Η ώρα της αλήθειας

Το «Ποντίκι» το έχει επισημάνει πολλές φορές: Η οικονομία δεν είναι οι αριθμοί των ισολογισμών, είναι οι άνθρωποι. Όταν το 164% του ΑΕΠ είναι ιδιωτικό χρέος, όταν τα ενοίκια καταπίνουν το 50% του μισθού και όταν η βενζίνη γίνεται απλησίαστη, το «success story» είναι απλώς ένα κακόγουστο αστείο. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη καλείται να απαντήσει: Για ποιους κυβερνά; Για τους παρόχους ενέργειας που θησαυρίζουν; Για τις τράπεζες που βλέπουν τα κέρδη τους να εκτοξεύονται; Ή για τα εκατομμύρια των πολιτών που βλέπουν τη ζωή τους να πηγαίνει 23 χρόνια πίσω;

Τα 407,6 δισεκατομμύρια ευρώ του χρέους δεν είναι απλώς μια στατιστική. Είναι μια κοινωνική βόμβα με αναμμένο φιτίλι. Και η μνήμη του διψήφιου πληθωρισμού, σε συνδυασμό με την απόγνωση του «άδειου καλαθιού», μπορεί να οδηγήσει σε αντιδράσεις που καμία κυβερνητική επικοινωνία δεν θα μπορέσει να διαχειριστεί. Η ώρα της αλήθειας για την ελληνική οικονομία πλησιάζει και, δυστυχώς, οι οιωνοί είναι πιο σκοτεινοί από ποτέ.

topontiki.gr

Continue Reading

Οδηγίες για την αγορά και ασφάλεια των τροφίμων εν όψει Πάσχα από την Ένωση Καταναλωτών

 

Οδηγίες για τη σωστή προετοιμασία του πασχαλινού τραπεζιού ανακοίνωσε η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) επισημαίνοντας ότι «είναι σημαντικό να τηρούμε ορισμένες βασικές πρακτικές στη διαχείριση των τροφίμων με σκοπό την ασφάλεια μας».

Στο πλαίσιο αυτό, συνιστάται να αγοράζουμε τρόφιμα από αξιόπιστους προμηθευτές και πάντα με έλεγχο των ημερομηνιών λήξης. Να διατηρούμε τα ευαίσθητα τρόφιμα στο ψυγείο και να ακολουθούμε τις οδηγίες αποθήκευσης.

Πρέπει να κάνουμε σωστό χειρισμό και προετοιμασία με τακτικό πλύσιμο των χεριών και χρήση καθαρών εργαλείων και επιφανειών. Να φροντίζουμε το μαγείρεμα να γίνεται σε σωστές θερμοκρασίες για κρέατα και πουλερικά με σκοπό την εξάλειψη βλαβερών βακτηρίων.

Σημαντική είναι η καθαριότητα μετά την παρασκευή του γεύματος με προσεκτικό καθαρισμό επιφανειών και σκευών μαγειρικής.

Πάσχα: Γενικές οδηγίες για τα τρόφιμα

Σύμφωνα με τις γενικές οδηγίες του ΕΦΕΤ, οι αγορές είναι σημαντικό να πραγματοποιούνται σε επίσημα και ελεγχόμενα σημεία της αγοράς, διότι αυτές οι επιχειρήσεις διαθέτουν νόμιμες άδειες. Όταν αγοράζουμε κρέας, αυτό πρέπει να είναι τοποθετημένο μέσα σε ψυγεία ή σε ψυχόμενες προθήκες που τηρούν ορθά τις θερμοκρασίες ψύξης και όχι εκτός ψυγείου ούτε εκτεθειμένο σε σκόνη, έντομα, μικρόβια και περιβαλλοντικούς ρύπους.

Πρέπει να δίνουμε προσοχή στις συνθήκες υγιεινής του προσωπικού και στην καθαριότητα του εξοπλισμού και του χώρου από όπου προμηθευόμαστε τρόφιμα. Πρέπει να εξετάζουμε προσεκτικά την επισήμανση των προϊόντων και τις ενδεικτικές πινακίδες πώλησης.

Για όλα τα αμνοερίφια εγχώριας παραγωγής, η σφραγίδα καταλληλότητας έχει χρώμα τυρκουάζ (λαμπρό κυανούν) και ωοειδές σχήμα. Τα αμνοερίφια εισαγωγής από τρίτες χώρες φέρουν την ωοειδή σφραγίδα καταλληλότητας σε χρώμα καστανό.

Κάθε σφάγιο πρέπει υποχρεωτικά να φέρει σφραγίδες και στα δύο ημιμόριά του. Τα σπλάχνα δεν πρέπει να φέρουν οζίδια και κύστες, ούτε να παρουσιάζουν μεταβολές του χρωματισμού και να μην είναι εκτεθειμένα στο περιβάλλον. Επιπλέον, στα κατεψυγμένα, πρέπει να εξετάζεται η ημερομηνία κατάψυξης και λήξης του προϊόντος.

Αυγά και βαφές

Προσοχή στις προβλεπόμενες ενδείξεις στη συσκευασία, όπως η ημερομηνία ωοτοκίας, η ημερομηνία συσκευασίας ή ωοσκόπησης, η ημερομηνία λήξης. Για την καλή συντήρηση πρέπει να συντηρούμε τα αυγά σε δροσερό χώρο.

Για τις βαφές των αυγών ισχύουν τα εξής:

• Οι χρησιμοποιούμενες διακοσμητικές βαφές αυγών να είναι οι επιτρεπόμενες
• Να βάφονται μόνο τα αυγά που έχουν παραμείνει ακέραια κατά τον βρασμό
• Να ακολουθούνται οι οδηγίες χρώσης που αναγράφονται στις συσκευασίες

Τι πρέπει να προσέξετε κατά την προμήθεια σοκολατένιων αυγών:

Για την αγορά σοκολατένιων αυγών που προσφέρονται κυρίως σε παιδιά, ισχύουν οι γενικοί κανόνες υγιεινής κατά τη συντήρηση, την έκθεση και τη διάθεση από σταθερά και επώνυμα σημεία πώλησης τροφίμων.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται από τους γονείς στο περιεχόμενο των σοκολατένιων αυγών, όπως παιχνίδια μικρών διαστάσεων (μπορεί να προκληθεί πνιγμός) και στην υποχρεωτική αναγραφή της σύνθεσης (σοκολάτα γάλακτος, υγείας) και της ημερομηνίας ανάλωσης.

Continue Reading

Σημαντική αύξηση των δαπανών των ελληνικών νοικοκυριών για φροντιστήρια

 

Το Κέντρο Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΣΕΕ (ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ) έδωσε στη δημοσιότητα τη νέα μελέτη του, που βασίζεται στα αποτελέσματα τριετούς έρευνας για την οργανωμένη φροντιστηριακή γενική εκπαίδευση στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η μελέτη επιχειρεί μια συστηματική και πολυμεθοδική προσέγγιση ενός πεδίου που μέχρι σήμερα δεν είχε ερευνηθεί σε τέτοιο βάθος. Στόχος είναι η ενίσχυση του επιστημονικού, εκπαιδευτικού και κοινωνικού διαλόγου γύρω από το φαινόμενο των φροντιστηρίων.

Σημαντική αύξηση των δαπανών των ελληνικών νοικοκυριών για φροντιστήρια

Η έρευνα του ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ καταγράφει σημαντική αύξηση των δαπανών των ελληνικών νοικοκυριών για φροντιστήρια. Το 2023, οι δαπάνες ανήλθαν σε 614 εκατ. ευρώ, το υψηλότερο ποσό της τελευταίας δεκαετίας, σημειώνοντας άνοδο 35,7% σε πραγματικές τιμές από το 2021.

Το 94,6% των δαπανών αφορά στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη σημασία των πανελλαδικών εξετάσεων. Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση αντιστοιχεί το 4,2% των συνολικών δαπανών, οι οποίες τετραπλασιάστηκαν μέσα σε μία δεκαετία, φτάνοντας τα 26,1 εκατ. ευρώ το 2023.

Στα 180 ευρώ η μέση οικογενειακή δαπάνη

Τα φροντιστήρια αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο το 52,3% της συνολικής ιδιωτικής εκπαιδευτικής δαπάνης των νοικοκυριών και το 9% της συνολικής τους καταναλωτικής δαπάνης, έναντι 7,5% το 2013. Η μέση οικογενειακή μηνιαία δαπάνη φτάνει τα 180 ευρώ, με μεγάλες ανισότητες μεταξύ των εισοδηματικών ομάδων.

Τα νοικοκυριά με εισόδημα έως 750 ευρώ διαθέτουν το 24,1% του ετήσιου εισοδήματός τους για φροντιστήρια, ενώ στις υψηλότερες εισοδηματικές τάξεις το ποσοστό περιορίζεται στο 3,3%. Παράλληλα, το 68%-70% των γονέων και νέων δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη φροντιστηριακή εκπαίδευση, αν και το 50% των γονέων θεωρεί ότι επιβαρύνει οικονομικά την οικογένεια και υπερφορτώνει τους μαθητές.

Σχεδόν οι μισοί γονείς (48,7%) πιστεύουν ότι το παιδί τους δεν θα είχε επιτύχει στις πανελλαδικές εξετάσεις χωρίς τη βοήθεια φροντιστηρίου. Η ιδιωτική εκπαιδευτική δαπάνη αντιστοιχεί πλέον στο 14% των δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση, ποσοστό-ρεκόρ για τη δεκαετία.

Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η μελέτη εξετάζει επίσης το προφίλ του εκπαιδευτικού προσωπικού και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στον χώρο, όπως χαμηλές αποδοχές, ασάφεια εργασιακού καθεστώτος, ανασφάλεια, ανασφάλιστη εργασία και έλλειψη Συλλογικών Συμβάσεων. Επισημαίνεται ακόμη η πίεση για «θετικά αποτελέσματα» και η ανάγκη για καλύτερη οργάνωση των δομών.

Η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών εξαρτάται από το ανθρώπινο δυναμικό, την οργάνωση, το πρόγραμμα σπουδών, τα τεχνολογικά εργαλεία, τη σύνθεση των τμημάτων και τη συνεργασία με τους γονείς.

Μεταξύ των προτάσεων πολιτικής περιλαμβάνονται η ενίσχυση του δημόσιου σχολείου, ο περιορισμός του ρόλου των εξετάσεων, η δημιουργία δημόσιων δομών ενισχυτικής διδασκαλίας, η θεσμική εποπτεία και πιστοποίηση ποιότητας, καθώς και η προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών.

enikos.gr

Continue Reading

ΙΟΒΕ: Η «βόμβα» του ιδιωτικού χρέους στα 407,6 δισ. ευρώ –Αδειάζει σραδιακά η τσέπη του Έλληνα

 

Ενώ τα κυβερνητικά στελέχη μιλούν για «success story» και δημοσιονομική σταθερότητα, τα στοιχεία του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) για το τρίτο τρίμηνο του 2025 έρχονται να προσγειώσουν την κοινή γνώμη σε μια σκληρή πραγματικότητα. Το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα εκτοξεύτηκε στα 407,6 δισ. ευρώ, δημιουργώντας έναν ασφυκτικό κλοιό γύρω από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η «ακτινογραφία» της οφειλής: Πού χρωστάμε;

Το νούμερο των 407,6 δισ. δεν είναι απλώς ένας στατιστικός δείκτης· είναι μια «μαύρη τρύπα» που καταπίνει το διαθέσιμο εισόδημα. Σύμφωνα με την έκθεση του ΙΟΒΕ:

• Ληξιπρόθεσμα στις τράπεζες και τους Servicers: Τα κόκκινα δάνεια μπορεί να έφυγαν από τους ισολογισμούς των τραπεζών, αλλά παραμένουν στην οικονομία, με τους servicers να πιέζουν για εισπράξεις.

• Χρέη προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία: Οι οφειλές προς το Δημόσιο παραμένουν το «αγκάθι» της ελληνικής οικογένειας, με τις ρυθμίσεις να αποδεικνύονται συχνά βραχύβιες λόγω της ακρίβειας.

Τι πληρώνουμε και τι (δεν) μένει στην τσέπη

Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί κάθε πολίτη είναι το εξής: Πόσα χρήματα μένουν τελικά για να ζήσουμε; Παρά την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ (από 1η Απριλίου 2026), η «αιμορραγία» προς την εξυπηρέτηση του χρέους είναι τρομακτική.

Ένα μέσο νοικοκυριό σήμερα καλείται να διαθέσει:

1. Έως και το 40% του εισοδήματός του για δόσεις δανείων ή ρυθμίσεις οφειλών.

2. Ένα σημαντικό ποσοστό για το ενεργειακό κόστος και τα καύσιμα, παρά τα όποια μέτρα στήριξης (όπως η Ψηφιακή Κάρτα Καυσίμων).

Το αποτέλεσμα; Το «πραγματικό» διαθέσιμο εισόδημα, δηλαδή αυτό που μένει μετά την πληρωμή των υποχρεώσεων, συρρικνώνεται. Η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων παραμένει από τις χαμηλότερες στην Ευρωζώνη, καθώς η ονομαστική αύξηση των μισθών «εξατμίζεται» πριν φτάσει στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.

Είναι βιώσιμο το χρέος ή βαδίζουμε σε νέο αδιέξοδο;

Το ερώτημα της βιωσιμότητας του ιδιωτικού χρέους είναι το «ιερό δισκοπότηρο» της οικονομίας. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι όσο το χρέος αυξάνεται ταχύτερα από το ΑΕΠ, ο κίνδυνος ενός νέου κύκλου αθετήσεων πληρωμών είναι ορατός.

Για να θεωρηθεί το χρέος βιώσιμο, θα έπρεπε:

• Να αυξηθούν δραστικά οι επενδύσεις που δημιουργούν καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, και όχι μόνο εποχική απασχόληση.

• Να υπάρξει γεναία αναδιάρθρωση οφειλών για τους πραγματικά αδύναμους, χωρίς τις ασφυκτικές πιέσεις των εισπρακτικών εταιρειών.

• Να ελεγχθεί ο πληθωρισμός, ώστε το πλεόνασμα του εισοδήματος να μην πηγαίνει μόνο στις βασικές ανάγκες επιβίωσης.

Η αύξηση του ιδιωτικού χρέους στα 407,6 δισ. ευρώ αποτελεί μια «ωρολογιακή βόμβα» στα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής. Αν η κυβέρνηση δεν προχωρήσει πέρα από τα επιδόματα και δεν αντιμετωπίσει το δομικό πρόβλημα της υπερχρέωσης, το «όραμα» της σύγκλισης με την Ευρώπη θα παραμείνει μια άσκηση επί χάρτου, ενώ οι πολίτες θα συνεχίσουν να δουλεύουν μόνο και μόνο για να «ταΐζουν» το χρέος τους.

topontiki.gr

Continue Reading

ΕΣΥ: Παράπονα πολιτών, το αποκαλυπτικά στοιχεία του 2025 για την υγεία

 

Μιλούν, διεκδικούν, καταγγέλλουν αλλά και επιβραβεύουν: Ολοένα περισσότεροι πολίτες πλέον κατά τη διάρκεια της βραχείας ή μακράς πορείας τους στο ΕΣΥ εκφράζουν την εμπειρία τους και μετατρέπουν την επαφή τους με το σύστημα υγείας σε φωνή που ακούγεται και καταγράφεται. Μέσω του διαύλου επικοινωνίας που προσφέρουν τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας, γνωστά παλαιότερα ως Γραφεία Παραπόνων, οι πολίτες βιώνουν την καθημερινότητα των νοσοκομείων του ΕΣΥ, από τα γκισέ και τα ραντεβού έως τις εξετάσεις και τη νοσηλεία, και στη συνέχεια παίρνουν τον λόγο.

Τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας για το 2025, που έχει στη διάθεσή του το ygeiamou.gr  σκιαγραφούν μια διττή εικόνα: περισσότερα παράπονα που φέρνουν στην επιφάνεια τα προβλήματα του ΕΣΥ, αλλά και περισσότερες θετικές αναφορές που δείχνουν αυξανόμενη εμπιστοσύνη των πολιτών.

Πιο συγκεκριμένα, το περασμένο έτος υποβλήθηκαν συνολικά 2.623 γραπτές καταγγελίες και 6.975 προφορικές καταγγελίες ή παράπονα. Η αύξηση των καταγγελιών, ωστόσο, δεν αποτυπώνει μόνο τα προβλήματα, αλλά και μια σημαντική αλλαγή στη στάση των πολιτών: γνωρίζουν πλέον πού να απευθυνθούν, εμπιστεύονται τον θεσμό και συμμετέχουν πιο ενεργά, διεκδικώντας καλύτερες υπηρεσίες.

Επίσης, υποβλήθηκαν 16.229 μη καταγγελτικά αιτήματα, κυρίως για ενημέρωση σχετικά με διαδικασίες και δικαιώματα, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για την καθημερινή καθοδήγηση των πολιτών, ενώ οι ευχαριστήριες επιστολές ανήλθαν σε 7.247 καθρεφτίζοντας ότι όταν το σύστημα λειτουργεί, οι ασθενείς το αναγνωρίζουν — και το δηλώνουν.

Στρατηγική ενίσχυσης και νέος κανονισμός

Σε σύγκριση με τα σχετικά δεδομένα του 2024, όλα τα πεδία παρουσίασαν αύξηση:

• oι γραπτές καταγγελίες αυξήθηκαν κατά 13,8% (από 2.305 σε 2.623 το 2025)
• οι προφορικές καταγγελίες/παράπονα κατά 20,9% (από 5.769 σε 6.975)
• τα μη καταγγελτικά αιτήματα παρουσίασαν αύξηση 6,1% (από 15.292 σε 16.229)
• ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εντυπωσιακή άνοδος των ευχαριστήριων επιστολών κατά 58,5% (από 4.569 αυξήθηκαν σε 7.247), στοιχείο που αντανακλά την αυξανόμενη ικανοποίηση των πολιτών από τις παρεχόμενες υπηρεσίες.

Το υπουργείο Υγείας, αναγνωρίζοντας τον ρόλο των Γραφείων Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας ως βασικού μηχανισμού για την προάσπιση των δικαιωμάτων των ασθενών, εφαρμόζει από το 2024 στοχευμένη στρατηγική με δύο άξονες:

• την ενίσχυση της ενημέρωσης και της προσβασιμότητας των πολιτών
• τη σύνδεση των Γραφείων με τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο αυτό, θεσπίστηκε ο «Κανονισμός Ενιαίας Διαχείρισης Καταγγελιών και Παραπόνων», που καθορίζει με σαφήνεια τη διαδικασία υποβολής και διαχείρισης αναφορών, τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους πολίτες. Η διαδικασία είναι πλέον διαθέσιμη στις ιστοσελίδες νοσοκομείων και στο «Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών – Μίτος», ενώ παράλληλα ενισχύθηκε η εξωστρέφεια των Γραφείων μέσω ενημερωτικών δράσεων και υλικού εντός των νοσοκομείων.

«Τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας διασφαλίζουν ότι η φωνή των πολιτών ακούγεται και λαμβάνεται υπόψη σε κάθε νοσοκομείο του ΕΣΥ. Η υποβολή καταγγελιών και παραπόνων από τους πολίτες είναι κατοχυρωμένο δικαίωμα, το οποίο δεσμευόμαστε να ενισχύουμε με κάθε δυνατό τρόπο, και ταυτόχρονα πολύτιμη πηγή πληροφόρησης για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Αλλά δεν μπορεί να παραβλεφθεί και η εντυπωσιακή αύξηση των ευχαριστήριων επιστολών, καθώς επιβεβαιώνει ότι οι πολίτες αισθάνονται ότι η γνώμη τους λαμβάνεται υπόψη και ότι οι υπηρεσίες ανταποκρίνονται ουσιαστικά στις ανάγκες τους» λέει η γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, κυρία Λίλιαν Βιλδιρίδη.

Η κυρία Λίλιαν Βιλδιρίδη

Πού εντοπίζονται τα περισσότερα προβλήματα

Σε επίπεδο θεματικών πεδίων, σχεδόν οι μισές αναφορές (47,7%) αφορούν την επικοινωνία των πολιτών με το προσωπικό, με κεντρικό ζήτημα τη δυσκολία στον προγραμματισμό ραντεβού (18,3%), αλλά και τη γενικότερη επικοινωνία με τις υπηρεσίες των νοσοκομείων (10,7%).

Σημειώνεται ότι από το δεύτερο εξάμηνο του 2025 τέθηκε σε λειτουργία η τηλεφωνική γραμμή 1566, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν πλέον να κλείνουν ραντεβού. Επιπλέον, η δυνατότητα αυτή παρέχεται και μέσω της εφαρμογής για κινητά MyHealthApp, καθώς και της ηλεκτρονικής πλατφόρμας finddoctors.gov.gr. Στο υπουργείο Υγείας εκτιμπούν πως η εισαγωγή αυτών των καναλιών θα συμβάλει στη μείωση των προβλημάτων και στη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών.

Σημαντικό ποσοστό των αναφορών επικεντρώνονται σε ζητήματα διοικητικής φύσης, τα οποία συγκεντρώνουν το 39,9% των παραπόνων, με βασικές αιτίες τις καθυστερήσεις ή τις αναβολές των ραντεβού (10,2%) και τη γραφειοκρατία (3,8%). Το 12,4% των αναφορών σχετίζεται με το κλινικό έργο, όπου καταγράφονται κυρίως παραλείψεις στην παροχή φροντίδας (4,3%) και προβλήματα στον συντονισμό των θεραπευτικών διαδικασιών (2,1%).

Συνεχής αξιολόγηση και βελτίωση των υπηρεσιών

«Χωρίς αμφιβολία, η αύξηση των γραπτών καταγγελιών και παραπόνων αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση, αξιολόγηση και διαρκή βελτίωση των διαδικασιών, χωρίς περιθώρια εφησυχασμού. Οι προσπάθειες σε αυτό το πεδίο αρχίζουν να αποδίδουν καρπούς. Ο Κανονισμός εφαρμόζεται και έχει βελτιώσει την καθημερινότητα των εργαζομένων στα Γραφεία. Επιπλέον, ο βαθμός αλληλεπίδρασης των πολιτών με τα Γραφεία, που μέχρι πρότινος ήταν δυσανάλογα χαμηλός σε σχέση με τον μεγάλο όγκο ασθενών και φροντιστών στα νοσοκομεία του ΕΣΥ, αυξάνεται σταδιακά» λέει η κυρία Βιλδιρίδη.

Παράλληλα, από τον Ιούλιο του 2025 εφαρμόζεται ψηφιακό σύστημα αξιολόγησης της εμπειρίας των ασθενών στο ΕΣΥ, το οποίο επιτρέπει τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Τα διαθέσιμα στοιχεία από τους τελευταίους οκτώ μήνες δείχνουν ότι οι ασθενείς έχουν γενικά θετική εμπειρία, εκφράζοντας υψηλή εμπιστοσύνη στο ιατρικό και λοιπό προσωπικό, ενώ λιγότερο ικανοποιημένοι εμφανίζονται από την αριθμητική επάρκεια των νοσηλευτών, την ψυχολογική υποστήριξη και τις λειτουργικές υπηρεσίες όπως η καθαριότητα και η σίτιση.
Στόχος του υπουργείου Υγείας είναι τα Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας να αξιοποιούν τα δεδομένα αυτά, σε συνεργασία με τις διοικήσεις των νοσοκομείων, ώστε να εντοπίζονται αδυναμίες και να σχεδιάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις.

ygeiamou.gr

Continue Reading