Μετατίθεται η αργία της Πρωτομαγιάς, καθώς φέτος «πέφτει» Κυριακή. Η σχετική απόφαση του υπουργείου Εργασίας που δημοσιεύτηκε σήμερα. Ειδικότερα, με απόφαση του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστή Χατζηδάκη, η υποχρεωτική αργία της 1ης Μαΐου 2022, λόγω του ότι συμπίπτει με Κυριακή, μετατίθεται για τη Δευτέρα 2 Μαΐου 2022.

Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026

ΣΥΓΚΛΛΟΝΙΖΕΤΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ Κοινό Κέντρο ΕΥΠ – Predator και ενδείξεις για κατασκοπεία  με τις υποκλοπές

ΣΥΓΚΛΛΟΝΙΖΕΤΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ Κοινό Κέντρο ΕΥΠ – Predator και ενδείξεις για κατασκοπεία με τις υποκλοπές

 


Η κλεψύδρα της δικαιοσύνης για τον νέο κύκλο των ερευνών στο σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών μόλις γύρισε και ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την αναζήτηση και τον εντοπισμό των δραστών του αδικήματος της κατασκοπείας.

Τις σημαντικές αυτές εξελίξεις έρχεται να «πυροδοτήσει» η τεκμηριωμένη απόφαση – αποτελείται από 1930 σελίδες – που μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα από την απαγγελία της στη δικαστική αίθουσα, δημοσίευσε καθαρογραμμένη ο πρόεδρος του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου της Αθήνας Νίκος Ασκιανάκης αποδομώντας βήμα, βήμα όλους τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς των τεσσάρων κατηγορουμένων επιχειρηματιών που καταδικάστηκαν σε 126 χρόνια φυλάκιση, με εκτιτέα τα 8, για πλημμεληματικές μόνο πράξεις. Ο λόγος για τον πρώην αξιωματικό του Ισραηλινού στρατού Ταλ Ντίλιαν, της συζύγου του Σάρας-Αλεξάνδρας Χάμου και των επιχειρηματιών Γιάννη Λαβράνου και Φέλιξ Μπίτζιου.

Με μια ματιά – Το σκεπτικό της απόφασης που ανοίγει την βεντάλια

Μια σύνοψη, με λόγια απλά και χωρίς μη αναγκαίους νομικούς όρους, των σημαντικότερων σημείων του σκεπτικού της απόφασης καθιστά σαφή τη σημασία της. Πρόεδρος και εισαγγελέας ξεσκεπάζουν το σκάνδαλο των υποκλοπών φωτίζοντας όλες τις σκοτεινές πτυχές του.

Στο αναλυτικό, λοιπόν, σκεπτικό της απόφασης που διαβιβάζεται άμεσα στην Εισαγγελία Πρωτοδικών της Αθήνας σηματοδοτώντας και το άνοιγμα της βεντάλιας σε αυτή την σκοτεινή υπόθεση:

 Περιλαμβάνονται αναλυτικά όλα τα επίμαχα μηνύματα παγίδευσης, η ώρα παγίδευσης και τα θύματα.

 Υπάρχει πλήρης τεκμηρίωση με αναφορά σε συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία και ευρήματα. Μόνο ο κατάλογος των αναγνωστέων εγγράφων της υποστήριξης της κατηγορίας εκτείνεται σε 35 σελίδες, ενώ τα έγγραφα είναι χιλιάδες.

⇒ Συμπεριλαμβάνονται οι απομαγνητοφωνημένες καταθέσεις δεκάδων μαρτύρων, οι οποίες είναι πραγματικά αποκαλυπτικές με κορυφαίες τις καταθέσεις Κουκάκη, Μηνιάτη, Κούτσιου, Τρίμπαλη, Σίφορντ, Κοσμίδη, Ράμμου, Γκρίτζαλη, Ρούσου, Σακαλή, Τριανταφύλλου, Τέλογλου, Λεοντόπουλου, Τερζή, Λαμπρόπουλου, Βαξεβάνη, Ρογκάκου, Κατσούδα, Ανδρουλάκη, Σπίρτζη, Γεροβασίλη, Σπυρλιάδη για διαφορετικούς λόγους η καθεμία.

⇒ Αναδεικνύεται ότι το Predator ανήκει στην κατηγορία των κορυφαίων μισθοφορικών κατασκοπευτικών λογισμικών (top mercenary spyware), τα οποία πωλούνται μόνο σε συγκεκριμένες κρατικές υπηρεσίες για διπλωματικούς και οικονομικούς λόγους, γιατί ιδιώτες δύσκολα διαθέτουν τέτοιου είδους υποδομές και χρηματικά ποσά, αλλά και για και λόγους μείωσης των πιθανών νομικών επιπλοκών, γιατί οι δυνατότητές του είναι σαφές ότι το καθιστούν παράνομο σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου, ει μη μόνο εάν υπάρχουν ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις, ή δικαστικές διατυπώσεις, ή για κρατική χρήση είτε σε χώρες με απολυταρχικά καθεστώτα χωρίς δημοκρατικές δικλείδες.

⇒ Αποδείχτηκε ότι οι κατηγορούμενοι πωλούσαν το επίδικο κατασκοπευτικό λογισμικό με ολοκληρωμένη προσφορά (one stop shop) σε υπηρεσίες επιβολής του νόμου και τις υπηρεσίες πληροφοριών, το οποίο όμως δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς την σύμπραξη και συμβολή των κατηγορουμένων με παροχή υποδομής, τεχνογνωσίας, εκπαίδευσης, διαρκούς υποστήριξης και πρόσβασης στα δεδομένα.

⇒ Ο Όμιλος Intellexa πουλούσε ολοκληρωμένες υπηρεσίες με μια πλήρη σουίτα παρακολουθήσεων, όπου τα δεδομένα δεν έρχονταν μόνο για αποθήκευση, αλλά και για ανάλυση μέσω ολοκληρωμένων εφαρμογών (big data analysis). Στόχος του Ομίλου ήταν η δημιουργία εξάρτησης των πελατών της από αυτήν με συνεχή υποστήριξη και παροχή υπηρεσιών.

⇒ Ο έλεγχος που διενεργήθηκε από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, την Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και την ίδια την ΕΥΠ αποδείχτηκε ότι ήταν όλως επιφανειακός.

⇒ Οι ισχυρισμοί των κατηγορουμένων απορρίφθηκαν πλήρως και αναδείχθηκε η αναληθής μεταχρονολογημένη αποχώρηση του Φ.Μπίτζιου από την εταιρία, η πραγματική διαχείριση της Κρικελ από τον Γ.Λαβράνο και ο κομβικά ουσιαστικός ρόλος των Τ. Ντίλιαν και Σ.Χάμου.

⇒ Αναδείχθηκε ότι λόγω του παράνομου χαρακτήρα του Predator η δοσοληψία με το κράτος πιθανότατα είναι κρυμμένη σε άλλες νόμιμες συμβάσεις ακόμα και άσχετες με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ή την Προεδρία της Κυβέρνησης, όπου υπάγεται η ΕΥΠ.

⇒ Χαρτογραφήθηκε με μεγάλη ακρίβεια η λειτουργία της εταιρίας σε όλο τον κόσμο και κατονομάστηκαν συγκεκριμένα πρόσωπα ως συνεργοί των κατηγορούμενων με αναφορά της εξατομικευμένης τους συνέργειας.

⇒ Αποδείχτηκε ότι ο Όμιλος Intellexa συνέχισε να λειτουργεί απτόητος και μετά το 2022 και το ξέσπασμα του σκανδάλου και πιθανόν μέχρι και το 2026.

⇒ Αναδείχθηκε η εμπλοκή της ΕΥΠ μέσω της προπληρωμένης κάρτας του Κοσμίδη, την οποία προμηθεύτηκε από τον συνεργαζόμενο με την ΕΥΠ Κ. Πετρίση και φορτίστηκε πολύ κοντά στις εγκαταστάσεις της ΕΥΠ (ΚΕΤΥΑΚ) στην Αγία Παρασκευή. Ενώ η εμπλοκή της ΕΥΠ αποδείχτηκε και από το όχημα της Κρικελ μέσα στην απόρρητη εγκατάσταση τον Ιούνιο του 2022 και το ψηφιακό ίχνος του γενικού διευθυντή της Intellexa στο μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ ΕΥΠ και ΟΤΑ Βόρειας Μακεδονίας.

⇒ Κρίθηκε απαραίτητη η διερεύνηση του αδικήματος της κατασκοπείας λόγω του τρόπου λειτουργίας του κατασκοπευτικού λογισμικού σε συνδυασμό με τις ιδιότητες των θυμάτων, που κατείχαν καίρια χαρτοφυλάκια με απόρρητες και μυστικές πληροφορίες.

Έρευνα για κατασκοπεία

«Να διερευνηθούν: […] β) τυχόν τέλεσης εκ μέρους των κατηγορουμένων και τυχόν τρίτων συμμετόχων άλλων αξιόποινων πράξεων και δη της κατασκοπείας (τετελεσμένη ή σε απόπειρα) του αρ. 148 ΠΚ και του αρ. 370 ΣΤ ΠΚ, για το χρονικό διάστημα μετά την 9η -12-2022 και εντεύθεν» αναφέρεται στην τελευταία σελίδα της δικαστικής απόφασης.

Τα στοιχεία και τα επιχειρήματα που αναφέρονται για το συγκεκριμένο θέμα στο σκεπτικό της απόφασης είναι αποκαλυπτικά και αξίζει κανείς να σταθεί, καθώς τίθεται ζήτημα εθνικής ασφάλειας και διαρροής κρίσιμων -ενίοτε και απόρρητων- κρατικών πληροφοριών. Η υπόθεση λαμβάνει πλέον άλλες διαστάσεις, καθώς εκείνοι που θα αναλάβουν εκ νέου την έρευνα θα κληθούν να διαπιστώσουν την τέλεση ή όχι ποινικών αδικημάτων κακουργηματικού χαρακτήρα -και όχι πλημμελημάτων όπως συνέβη έως τώρα- με το αδίκημα της κατασκοπείας να κατέχει περίοπτη θέση ανάμεσά τους.

Η τραγική ειρωνεία είναι πως αναφορά στο αδίκημα της κατασκοπείας δεν έκανε κάποιο από τα κυβερνητικά στελέχη που αποδείχθηκαν στόχοι του λογισμικού παρακολούθησης. Ούτε καν η πρώην ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων που βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο των υποκλοπών. Η αναφορά ήρθε από τον πρώην υπουργό του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστο Σπίρτζη.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην απόφαση του δικαστηρίου: «Περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο λειτουργίας του κατασκοπευτικού λογισμικού με δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στα αρχεία καταγραφής και την έκταση των δεδομένων που μπορεί να αποσπασθούν σε συνδυασμό με τους αποδέκτες των μηνυμάτων που περιείχαν συνδέσμους επιμόλυνσης με το λογισμικό κατασκοπείας «Predator», μεταξύ των οποίων ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχαήλ Χρυσοχοϊδης, ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Νικόλαος Δένδιας, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος, ο Αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας κ. Μιχαήλ Καραμαλάκης και άλλων Υπουργών που χειρίζονται καίρια χαρτοφυλάκια με κρατικά απόρρητα και μυστικές πληροφορίες (κατά την έννοια του άρθρου 149 ΠΚ) αλλά και των απόρρητων κρατικών εγγράφων που ο πρώην Υπουργός και ήδη παριστάμενος προς υποστήριξη της κατηγορίας κ. Χρήστος Σπίρτζης διατηρούσε στην κινητή τηλεφωνική του συσκευή σε ηλεκτρονικά μηνύματα (emails), τα οποία εισφέρθηκαν στα αναγνωστέα έγγραφα και μπορούσαν να υποκλαπούν [τα οποία αφορούσαν διαπραγματεύσεις για την μεταβολή του νομικού καθεστώτος σε σχέση με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), την αξιολόγηση του τρίτου προγράμματος στήριξης της Ελλάδας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και τηλεγράφημα της Ελληνικής Πρεσβείας στο Άμπου Ντάμπι, αναφορικά με την εγκαθίδρυση νέας γραμμής αεροπορικής σύνδεσης Ντουμπάι – Νέα Υόρκη μέσω Αθήνας], καταδεικνύεται ότι ενόψει των εν λόγω νέων στοιχείων πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω και να επανεξετασθεί η τυχόν τέλεση εκ μέρους των κατηγορουμένων και των τυχόν τρίτων συμμετόχων και άλλων αξιόποινων πράξεων και δη της κατασκοπείας του αρ. 148 ΠΚ (τουλάχιστον υπό τη μορφή της απόπειρας)».

Κοινό κέντρο δράσης για ΕΥΠ και Predator

Το άλλο σημαντικό στοιχείο που προκύπτει από τις καταθέσεις των μαρτύρων και των στοιχείων που παρουσιάστηκαν στη δίκη είναι το γεγονός ότι προκύπτει ένα κοινό κέντρο δράσης μεταξύ των χειριστών και κατόχων του λογισμικού Predator με την ΕΥΠ.

Το πιο σημαντικό όλων όμως είναι πως αναδείχθηκε η εμπλοκή της ΕΥΠ. Κυρίως μέσω της σχέσης του Αιμίλιου Κοσμίδη με τον Κωνσταντίνο Πετρίση. Υπενθυμίζεται ότι ο Κοσμίδης -κρεοπώλης στο επάγγελμα- αποδείχθηκε πως ήταν κάτοχος μιας προπληρωμένης κάρτας από την οποία πληρώθηκαν οι servers που έστειλαν μολυσμένα με Predator sms σε διάφορους στόχους στην Ελλάδα. Έδειξε τον Κωνσταντίνο Πετρίση ως φίλο του που «συνεργαζόταν με την ΕΥΠ». Κι όπως αναφέρει το κείμενο της απόφασης…

«Ωστόσο, από την ακροαματική διαδικασία και τα αποδεικτικά στοιχεία που εισφέθηκαν σε αυτή, μεταξύ των οποίων και η μαρτυρική κατάθεση του ίδιου ως άνω εγκαλουμένου Αιμίλιου Κοσμίδη, προέκυψαν νέα στοιχεία τα οποία κατά την κρίση του Δικαστηρίου χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης. Ειδικότερα, κατά την ενώπιον του ακροατηρίου μαρτυρική του κατάθεση ο ανωτέρω Αιμίλιος Κοσμίδης, κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι η προπληρωμένη κάρτα του εστάλη από την Cosmote το έτος 2010, χωρίς ποτέ ο ίδιος να λάβει pin ενεργοποίησης, αγνοούσε δε τους φακέλους που ελάμβανε από την Εθνική Τράπεζα, αναφέροντας ότι «προφανώς αυτός που την βρήκε την ενεργοποίησε με κάποιο τρόπο», σε άλλο δε σημείο, κατέθεσε ότι απασχολούσε κατά διαστήματα καθαρίστριες στο σπίτι του, αφήνοντας ως ενδεχόμενο να έχουν εκείνες πάρει την κάρτα, ενώ στη συνέχεια σε σχετικές ερωτήσεις του Δικαστηρίου ενθυμήθηκε ότι διατηρούσε φίλο και συγκεκριμένα τον Κωνσταντίνο Πετρίση, ο οποίος εργάζονταν στο κατάστημα Cosmote Αλίμου, από όπου προμηθεύτηκε την ως άνω κάρτα, ενώ παράλληλα ο ίδιος υπάλληλος, εντελώς συμπτωματικά, έκανε έναντι αμοιβής εξυπηρετήσεις για την ΕΥΠ….

[…] η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος σε απάντηση σχετικού αιτήματος του Δικαστηρίου με το από 22-01-2026 έγγραφό της απάντησε ότι η ως άνω κάρτα εκδόθηκε στις 2-06-2020 ενώ με βάση την πλήρη κίνηση του λογαριασμού της εν λόγω κάρτας καταδεικνύεται ότι αυτή χρησιμοποιήθηκε για την πληρωμή πλήθους συναλλαγών, συνολικού ύψους 3.367,65 ευρώ, συνιστάμενες σε αγορά υπηρεσιών cloud hosting, domains, αποστολής SMS και άλλων υπηρεσιών διαδικτύου, που σχετίζονται με την λειτουργία του κατασκοπευτικού λογισμικού, με την τελευταία καταγεγραμμένη συναλλαγή να λαμβάνει χώρα την 16η-12-2021, την ίδια ημέρα που αποκαλύφθηκε από τις προαναφερόμενες εκθέσεις του Citizen Lab και της ΜΕΤΑ, η διαδεδομένη χρήση του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator.

Κατόπιν τούτων, κατά την κρίση του Δικαστηρίου τα ανωτέρω στοιχεία σε συνδυασμό με τις αντιφάσεις που έχει υποπέσει ο Αιμίλιος Κοσμίδης στις καταθέσεις του, αναφορικά με την προμήθεια, ενεργοποίηση και εν γένει χρήση της κάρτας (ως προς την οποία ουδέποτε δήλωσε στην τράπεζα ή σε αστυνομικό τμήμα για την απώλεια ή κλοπή αυτής) επαρκούν για την περαιτέρω διερεύνηση της τυχόν συμμετοχικής του δράσης στην τέλεση των ενδίκων πράξεων με την ανάσυρση και συσχέτιση των προαναφερόμεων εγκλήσεων σε βάρος του.

Τέλος, μόνο συμπτωματική δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί η αναφορά του Κωνσταντίνου Πετρίση -όπως επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί από τον προαναφερόμενο μάρτυρα Αιμίλιο Κοσμίδη- ο οποίος αφενός μεν απασχολούνταν στο κατάστημα Cosmote από το οποίο παραδόθηκε η ως άνω προπληρωμένη κάρτα αφετέρου δε, είχε παραδεχθεί στον ως άνω μάρτυρα, ότι συνεργάζεται έναντι αμοιβής με την ΕΥΠ, σε συνδυασμό δε με το γεγονός ότι η εν λόγω κάρτα φορτίσθηκε μέσω ΑΤΜ υποκαταστήματος της Εθνικής τράπεζας της Ελλάδος στην Αγία Παρασκευή, κοντά δηλαδή στις κτηριακές υποδομές του ΚΕΤΥΑΚ (εντός του οποίου μάλιστα φέρεται να έχει εντοπιστεί στις 24-06-2022 το υπ’ αριθ. ΧΕΚ 1344 όχημα της εταιρείας Krikel-βλ. σχετικές επισκοπηθείσες φωτογραφίες), συντρέχουν επαρκή στοιχεία και ως εκ τούτου πρέπει να διερευνηθεί η τυχόν ευθύνη και συμετοχική δράση αυτού αλλά και τυχόν λοιπών τρίτων εμπλεκόμενων προσώπων στις ένδικες αξιόποινες πράξεις».

Εδώ πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το ΚΕΤΥΑΚ (Κέντρο Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτομίας) ήταν μια «μικρή» ΕΥΠ εντός της ΕΥΠ, με δικά του -κρυφά- κονδύλια, το οποίο δεν δίνει λογαριασμό πουθενά παρά μόνο στον εκάστοτε διοικητής της Υπηρεσίας Πληροφοριών που έχει και την αποκλειστική ευθύνη του.

Στις εγκαταστάσεις της εν λόγω υπηρεσίας βρέθηκε όχημα της εταιρείας Krikel που σχετιζόταν με την Intellexa και το Predator, με τη σχετική ταυτοποίηση του οχήματος να μην επιδέχεται ουδεμία αμφισβήτηση.

Σε άλλο σημείο το κείμενο της απόφασης αναφέρει ότι «η θέση των κατηγορουμένων όπως υπολαμβάνεται από τους υπερασπιστικούς τους ισχυρισμούς ότι τα προϊόντα της Intellexa χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνο για την άσκηση της εμπορικής τους δραστηριότητας σε κυβερνητικές αρχές δεν επαληθεύεται στην ένδικη υπόθεση, στην οποία, καθίσταται σαφές ότι, ενήργησαν από κοινού με έτερους εργαζόμενους και στελέχη των συνδεόμενων εταιριών στην τέλεση των αποδιδόμενων σε αυτούς πράξεων.

Άλλωστε, ακόμη και οι μάρτυρες που κατέθεσαν για τη συμμετοχή προσώπων της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) στις ένδικες παρακολουθήσεις, ανέφεραν για ενιαίο (κοινό) κέντρο συντονισμού, που δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς την σύμπραξη και συμβολή των κατηγορουμένων (υποδομή, τεχνογνωσία, εκπαίδευση, διαρκής υποστήριξη, πρόσβαση και πληροφόρηση των δεδομένων) αναδεικνύοντας έτσι τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο στην εγκληματική δράση τους. Περαιτέρω, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα, αναδείχθηκε ότι ο τρίτος κατηγορούμενος, Tal Dilian, ήταν ο ιδρυτής και ιδιοκτήτης του ομίλου Intellexa και μαζί με την σύζυγό του δεύτερη κατηγορούμενη έδιναν τις κατευθυντήριες γραμμές για την επίτευξη των σκοπών, που είχαν συναποφασίσει από κοινού και με τους έτερους συγκατηγορουμένους τους».

Η αλήθεια είναι πως όσο και αν έψαξαν ή… προσποιήθηκαν ότι έψαξαν οι αρμόδιες αρχές (ΑΔΑΕ, ΕΑΔ) δεν βρήκαν κάποια απτή απόδειξη συνεργασίας μεταξύ ΕΥΠ και των… ιδιωτών, όπως αρέσκεται να τους αποκαλεί η κυβέρνηση, χειριστών του Predator.

Εδώ αξίζει να θυμηθούμε βέβαια -και επιβεβαιώνεται περίτρανα από τα πρακτικά της δίκης- πως στη μεν ΑΔΑΕ μπήκαν απίστευτα προσκόμματα κατά τη διάρκεια της έρευνας από την ΕΥΠ, ενώ από την πλευράς της Εθνική Αρχή Διαφάνειας έκανε έναν εντελώς προσχηματικό έλεγχο που είναι μάλλον ανάξιος λόγου.

Πέραν όλων αυτών όμως ιδιαίτερη σημασία έχει η παρέμβαση στην εκπομπή Mega Stories την προηγούμενη εβδομάδα του Ταλ Ντίλιαν, ενός εκ των 4 καταδικασθέντων της υπόθεσης και ιδιοκτήτη της Intellexa. Η φράση του πως η εταιρεία του συνδιαλέγεται μόνο με κυβερνήσεις και υπηρεσίες επιβολής της τάξης είναι σίγουρο ότι δίνει μπόλικη τροφή για τη συνέχεια στο πλαίσιο του νέου κύκλου διερεύνησης της υπόθεσης.

Η ευθύνη «θυμάτων» που σιώπησαν

Αξίζει να σημειωθεί ότι ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η πρόταση του εισαγγελέα της έδρας Δημήτρη Παυλίδη που περιλαμβάνεται ολόκληρη στο «σώμα» της δικαστικής απόφασης.

Ο εισαγγελικός λειτουργός μεταξύ άλλων είχε αναφερθεί σε ξεχωριστό κεφάλαιο για τους υψηλά ιστάμενους στόχους του Predator επισημαίνοντας: «Ως γενικότερο σχόλιο, μπορεί να παρατηρηθεί μια μεγάλη απροθυμία που διαπιστώθηκε στους στόχους του Predator να δώσουν τα τηλέφωνα τους προς εξέταση, να υποβάλλουν εγκλήσεις ή έστω να παραστούν και ως απλοί μάρτυρες στο ακροατήριο του δικαστηρίου αυτού, ειδικά για πολύ υψηλά ιστάμενους ανθρώπους, στρατιωτικούς, υπουργούς κτλ, αρκετοί από τους οποίους είναι πιθανό να είχαν πατήσει τα σχετικά λινκ και με αυτόν τον τρόπο να είχε εγκατασταθεί στο κινητό τους παράνομο λογισμικό παρακολούθησης».

Είναι δε ενδεικτικό οτι οι κατηγορούμενοι ανέφεραν ότι το δικαστήριο θα πρέπει να κηρύξει απαράδεκτη την ποινική δίωξη σε όσες περιπτώσεις δεν έχουν υποβληθεί εγκλήσεις ή, καίτοι έχουν υποβληθεί, αυτές δεν έχουν ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως από τους φερόμενους ως παθόντες.

Ωστόσο, τα πρόσωπα που πάτησαν τα μολυσμένα με Predator links δεν ήταν μόνο δύο, σε αντίθεση με τα περιγραφόμενα στο στο πόρισμα Ζήση.

Εν προκειμένω, αναφέρεται στην απόφαση «τετελεσμένες πράξεις αποδίδονται στους κατηγορουμένους μόνο στις περιπτώσεις των εγκαλούντων και ήδη παρισταμένων προς υποστήριξη της κατηγορίας Αθανασίου Κουκάκη και Άρτεμις – Μαίρη Σίφορντ, οι οποίοι άνοιξαν τα σχετικά “links” και επιμολύνθηκαν οι κινητές συσκευές τους, όπως πιστοποιήθηκε και από τις σχετικές εκθέσεις του Citizen Lab (βλ. αντίστοιχα τις από 28-03-2022 και 18-11-2022 εκθέσεις του Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο, στις οποίες αναφέρεται ότι οι συσκευές των ανωτέρω μολύνθηκαν με το λογισμικό υποκλοπής Predator της Cytrox).

Ωστόσο, από την ακροαματική διαδικασία προέκυψε ότι εκτός από τους προαναφερόμενους, κατηγορηματικά δήλωσαν με σαφήνεια στις μαρτυρικές τους καταθέσεις ότι τους σχετικούς συνδέσμους πάτησαν και οι Μαρία Σάκαλη-Ζώη, Ιωάννης Φυτιλής και Πηνελόπη Μηνιάτη. Εφόσον δε άνοιξαν τα “links” που απεστάλησαν προς αυτούς ευνόητο είναι ότι αυτομάτως εγκαταστάθηκε και το λογισμικό παρακολούθησης στις συσκευές των ως άνω αποδεκτών με αποτέλεσμα την αθέμιτη επέμβαση σε αυτές και την πλήρη πρόσβαση στο πληροφοριακό τους σύστημα και των δεδομένων αυτών.

Επομένως, ως προς τους προαναφερόμενους αποδέκτες (Μαρία Σάκαλη-Ζώη, Ιωάννη Φυτιλή και Πηνελόπη Μηνιάτη) πρέπει κατ’ επιτρεπτή μεταβολή της κατηγορίας, […] οι αποδιδόμενες στους κατηγορουμένους αξιόποινες πράξεις να χαρακτηρισθούν από απόπειρες σε τετελεσμένες, καθώς δεν μεταβάλλονται τα πραγματικά περιστατικά των πράξεων, τα δε νεότερα στοιχεία που στηρίζουν τη μεταβολή του νομικού χαρακτηρισμού των εισαγόμενων προς εκδίκαση αξιόποινων πράξεων αποτελούν εγγενή, σύμφυτα και συμφυή στοιχεία αυτών, ενώ τελούν σε σχέση αιτιατής ενότητας αλλά και άμεσης αναγκαίας συνάφειας προς τα πραγματικά περιστατικά που περιλήφθηκαν αρχικώς στις κατηγορίες».

Η σύμπτωση των «στόχων» και το πόρισμα Ζήση

Επίσης, ο εισαγγελέας πρωτοδικών επί της ουσίας αποδομεί και το πόρισμα του πρώην αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αχιλλέα Ζήση κάνοντας μια κρίσιμη «σημείωση όσον αφορά το ποσοστό νομίμων παρακολουθήσεων της ΕΥΠ εν σχέση με το ποσοστό του Predator, με αφορμή τον Κουκάκη και τη διπλή παρακολούθησή του. Από τις 87 επιβεβαιωμένες επιμολύνσεις Predator, περίπου το 1/3 αυτών των ατόμων παρακολουθούνταν από την ΕΥΠ. Και αυτό είναι το ενδιαφέρον ποσοστό, δηλαδή προφανώς όσον αφορά ποσοστό παράνομων παρακολουθήσεων, πρώτα πρέπει να μπει ως μέτρο σύγκρισης το ποσοστό των παρανόμων παρακολουθήσεων και έπειτα η σχέση του με το νόμιμο ποσοστό, και όχι αντίστροφα, γιατί υπήρχε η αιτίαση ότι από τις 15.000 παρακολουθήσεις εκείνου του έτους οι παρακολουθήσεις με predator ήταν ένα πολύ μικρό ποσοστό.

Σημασία έχει η σύμπτωση των στόχων, επί των παρανόμων και όχι επί των νομίμων. Επίσης, το ποσοστό αυτό δεν περιλαμβάνει τυχόν παρακολουθήσεις με αίτηση της ΔΑΕΕΒ τουλάχιστον που είχε δικαίωμα αίτησης νόμιμης παρακολούθησης-γιατί αυτοί δεν ελέγχθηκαν ποτέ κατ’ ουσίαν, επομένως είναι πιθανό το ποσοστό συμπτώσεως των παρακολουθήσεων από κρατική εξουσία και από predator να είναι ακόμη μεγαλύτερο».

Τα μαζικά μηνύματα από το φερόμενο ως κινητό του Γρηγόρη Δημητριάδη

«Από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα αποδεικνύεται ότι περί τα τέλη Ιανουαρίου του έτους 2021, οπότε και ξεκίνησε η μαζική αποστολή μηνυμάτων με επιμολυσμένους συνδέσμους (links) προς τους παθόντες (βλ. ιδίως την 26η-01-2021 οπότε και απεστάλη, με φερόμενο αποστολέα τον τηλεφωνικό αριθμό του γενικού γραμματέα κ. Γρηγόρη Δημητριάδη, σε ένδεκα αποδέκτες ευχαριστήριο μήνυμα για ευχές), υπεβλήθησαν αιτήματα προς την «Hostmein» για την εγκατάσταση νέων διακομιστών, ενώ παράλληλα με την προαναφερόμενη από 17-02-2023 τροποποιητική σύμβαση τετραπλασιάστηκε ο όγκος δεδομένων της καμπίνας από 10U σε 42U και αναβαθμίστηκε η ταχύτητα δεδομένων από 100 σε 200Μbs.

Από το συνδυασμό των παραπάνω καταδεικνύεται ότι οι κατηγορούμενοι σε σύμπραξη με έτερους εργαζόμενους αναβάθμισαν και προετοίμασαν πλήρως την υποδομή τους για την εφαρμογή και αποπεράτωση του εγκληματικού τους σχεδίου με την αποστολή περαιτέρω μηνυμάτων προς τους στόχους που είχαν επιλέξει να παρακολουθήσουν μέσω των κινητών τους συσκευών.

Μολονότι η Intellexa ενδιαφέρονταν ήδη από τις αρχές Δεκεμβρίου 2021 για την περαιτέρω αύξηση του αποθηκευτικού χώρου και την εγκατάσταση επιπρόσθετου εξοπλισμού (λίγες ημέρες αργότερα και συγκεκριμένα την 16η-12-2021, ότε και δημοσιεύθηκαν οι έρευνες των Citizen Lab και MΕΤΑ για την ύπαρξη του κατασκοπευτικού λογισμικού «Predator» και τη λειτουργία του -μεταξύ άλλων Χωρών και- στην Ελλάδα, οι υπάλληλοι της Intellexa Α.Ε. Ιωάννης Τουμπής, Ιωάννης Μπόλιαρης και Stefan Mancas εισήλθαν αιφνίδια στις εγκαταστάσεις της «Lamda Helix» που υπεκμίσθωνε στην «Hostmein» και αφαίρεσαν όλο τον εγκατεστημένο εξοπλισμό.

Η εσπευσμένη και άτακτη αφαίρεση του εξοπλισμού καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι οι ως άνω εργαζόμενοι πήραν μεταξύ άλλων και υλικό εξοπλισμού που ανήκε στην ιδιοκτησία της Hostmein (βλ. ιδίως το από 16-12-2021 ηλεκτρονικό μήνυμα του Αλέξανδρου Σταμάτη Διεθύνοντος Συμβούλου Τεχνολογίας της Hostmein προς τον Ιωάννη Τουμπή).

Την ίδια ως άνω ημέρα, άλλωστε, έπαυσε και η χρήση της προπληρωμένης κάρτας του Αιμίλιου Κοσμίδη, με την οποία πληρώθηκαν και διενεργήθηκαν πολλές συναλλαγές συνολικού ύψους 3.367,65 ευρώ, για την αγορά υπηρεσιών cloud hosting, ονομάτων χώρου (domains), αποστολής SMS και άλλων υπηρεσιών διαδικτύου, που σχετίζονται με την λειτουργία του κατασκοπευτικού λογισμικού και την διεκπεραίωση της διαδικασίας δημιουργίας και αποστολής των ως άνω μηνυμάτων προς τους αποδέκτες που είχαν στοχοποιηθεί.

Προκειμένου δε οι κατηγορούμενοι να συνεχίσουν ανεμπόδιστα το έργο τους φρόντισαν, μετά την έκταση δημοσιότητας, που έλαβε η αποκάλυψη των παράνομων παρακολουθήσεων μέσω του κατασκοπευτικού λογισμικού “Predator”, να αποσυνδέσουν τα προϊόντα που προωθούσαν με την επωνυμία της Intellexa (βλ. ιδίως τo από 12-01-2023 ηλεκτρονικό μήνυμα που απέστειλε ο Ben Muskal εκ μέρους της Ιntellexa προς την εταιρεία “NOETIK”, αιτούμενος να αφαιρεθεί από το διαφημιστικό υλικό για το κατασκοπευτικό λογισμικό με την επωνυμία “TRITON” οποιαδήποτε αναφορά στην Intellexa), ενώ είχαν ήδη ξεκινήσει να προετοιμάζουν νέα λογότυπα, σχεδιασμούς και επωνυμίες για τα προϊόντα της Intellexa».

Τρίτη 24 Μαρτίου 2026

Τουρισμός για όλους 2026: Σύντομα ξεκινά η πλατφόρμα, ποιοι είναι οι δικαιούχοι του vouche

Τουρισμός για όλους 2026: Σύντομα ξεκινά η πλατφόρμα, ποιοι είναι οι δικαιούχοι του vouche


 Μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για το πρόγραμμα «Τουρισμός για Όλους 2026», μέσω του οποίου θα δοθούν επιταγές διακοπών αξίας έως και 600 ευρώ σε χιλιάδες δικαιούχους. Η σχετική Υπουργική Απόφαση εκτιμάται ότι θα εκδοθεί το προσεχές διάστημα, ανοίγοντας τον δρόμο για την έναρξη των αιτήσεων. Οι ωφελούμενοι θα λάβουν ψηφιακή κάρτα, η οποία θα είναι ενεργή για ολόκληρο το 2026, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να οργανώσουν τις διακοπές τους με μεγαλύτερη ευελιξία, επιλέγοντας το χρονικό διάστημα που τους εξυπηρετεί.

Με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας, οι δικαιούχοι θα μπορούν να προγραμματίσουν τη διαμονή τους σε οποιοδήποτε σημείο της Ελλάδας, χωρίς περιορισμούς ως προς την περιοχή ή το είδος του καταλύματος.

Τα δύο χρονικά παράθυρα για τις διακοπές

Το πρόγραμμα προβλέπει δύο βασικές περιόδους κατά τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί το voucher:

-Η πρώτη αφορά την υψηλή τουριστική περίοδο και εκτείνεται από την 1η Μαΐου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

-Η δεύτερη καλύπτει τη χαμηλή περίοδο, από την 1η Οκτωβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η χρήση του ποσού της κάρτας πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους, καθώς οποιοδήποτε υπόλοιπο δεν αξιοποιηθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χάνεται οριστικά.

Πώς χρησιμοποιείται το voucher

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη λίστα συμβεβλημένων επιχειρήσεων. Αυτό σημαίνει ότι ο δικαιούχος μπορεί να επιλέξει ελεύθερα το κατάλυμα στο οποίο επιθυμεί να διαμείνει.

Η ψηφιακή κάρτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιαδήποτε επιχείρηση διαθέτει τον κατάλληλο Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας και τερματικό POS.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το voucher μπορεί να αξιοποιηθεί σε:

-ξενοδοχεία

-ενοικιαζόμενα δωμάτια

-camping

-οργανωμένες κατασκηνώσεις

και γενικά σε τουριστικά καταλύματα σε οποιαδήποτε περιοχή της χώρας.

Παράλληλα, δεν τίθεται ελάχιστος αριθμός διανυκτερεύσεων. Έτσι, οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν το ποσό της επιδότησης ακόμη και για σύντομες αποδράσεις, διήμερα ή city breaks.

Τρόποι πληρωμής

Η εξαργύρωση του voucher πραγματοποιείται αποκλειστικά με ψηφιακό τρόπο και μπορεί να γίνει με τρεις διαφορετικές μεθόδους:

-Η πρώτη είναι μέσω ανέπαφης πληρωμής (NFC) από smartphone.

-Η δεύτερη μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων κρατήσεων που διαθέτουν τα τουριστικά καταλύματα.

-Η τρίτη με χειροκίνητη εισαγωγή των στοιχείων της ψηφιακής κάρτας σε φυσικό POS της επιχείρησης.

Ο βασικός στόχος του προγράμματος είναι η ενίσχυση του εσωτερικού τουρισμού, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους πολίτες να πραγματοποιήσουν διακοπές σε ελληνικούς προορισμούς.

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και ποια ποσά προβλέπονται

Το ύψος της επιδότησης διαφοροποιείται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και τα κοινωνικά χαρακτηριστικά των δικαιούχων.

Το βασικό ποσό ανέρχεται στα 200 ευρώ και αφορά την πλειονότητα των ωφελουμένων.

Το ποσό αυξάνεται στα 300 ευρώ για συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών, όπως άγαμα άτομα ή χήρους με παιδιά, καθώς και για έγγαμους ή μέλη συμφώνου συμβίωσης που έχουν τρία ή περισσότερα τέκνα. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται και συνταξιούχοι όλων των ταμείων που έχουν λάβει οριστική απόφαση απονομής σύνταξης.

Η επιδότηση φτάνει τα 400 ευρώ για άτομα με αναπηρία με ποσοστό 67% και άνω, καθώς και για δικαιούχους που έχουν τέκνα με αντίστοιχο ποσοστό αναπηρίας.

Το ανώτατο ποσό των 600 ευρώ προβλέπεται για δικαιούχους ΑμεΑ με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω που έχουν δηλώσει τρία ή περισσότερα τέκνα.

Βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος

Το ποσό της ενίσχυσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για διαμονή σε τουριστικά καταλύματα, όπως ξενοδοχείαενοικιαζόμενα δωμάτια και άλλες νόμιμες επιχειρήσεις φιλοξενίας σε όλη την Ελλάδα.

Η επιλογή των δικαιούχων γίνεται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης, η οποία πραγματοποιείται μετά την υποβολή των αιτήσεων στην πλατφόρμα vouchers.gov.gr.

Για το 2026, οι αιτήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν νωρίτερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, προκειμένου οι δικαιούχοι να έχουν περισσότερο χρόνο για να προγραμματίσουν τις διακοπές τους.

Σημαντικές διευκρινίσεις

Στο πρόγραμμα δεν μπορούν να συμμετάσχουν όσοι έχουν ήδη επιλεγεί ως δικαιούχοι στο πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού 2025–2026 της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ), ανεξάρτητα από το αν έκαναν χρήση της παροχής.

Επιπλέον, για τις αιτήσεις του 2026 θα ληφθεί υπόψη το εισόδημα που δηλώθηκε για το φορολογικό έτος 2024, δηλαδή η φορολογική δήλωση που υποβλήθηκε το 2025, εκτός αν οριστεί διαφορετικά στη νέα δημόσια πρόσκληση του προγράμματος.

Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026

Νέοι εκτός εργασίας και εκπαίδευσης: Γιατί η Ελλάδα «εκδικείται» τους πτυχιούχους

Νέοι εκτός εργασίας και εκπαίδευσης: Γιατί η Ελλάδα «εκδικείται» τους πτυχιούχους


 Οι νέοι που δεν σπουδάζουν αλλά ούτε δουλεύουν, περιγράφονται στις διεθνείς και ευρωπαϊκές στατιστικές με το ακρωνύμιο ΝΕΕΤs – Νot in Employment, Education or Training.

Τα ποσοστά των ΝΕΕΤs ανάμεσα στους νέους θεωρούνται εξίσου αν όχι περισσότερο κρίσιμα από τη νεανική ανεργία, καθώς αντανακλούν τις δυσκολίες μετάβασης από την εκπαίδευση και την κατάρτιση στην απασχόληση.
To νέο ενημερωτικό δελτίο της Εurobank «7 ημέρες Οικονομία» εξετάζει την εξέλιξη του φαινόμενου των NEETs στην Ελλάδα, στην ηλικιακή κατηγορία 15-29 ετών.
Όπως εξηγεί ο ερευνητής οικονομολόγος της Εurobank Κωνσταντίνος Πέππας, επιλέγεται μια διευρυμένη δημογραφική ομάδα, αντί για την κατηγορία 15-24 ετών, ακριβώς επειδή ο χρόνος σπουδών έχει παραταθεί και μαζί του ανεβαίνει η ηλικία εισόδου στην αγορά εργασίας.
Το παράδοξο ειναι ότι στη χώρα μας τα υψηλότερα ποσοστά NEETs εντοπίζονται ανάμεσα στους νέους με τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενώ στην Ευρώπη ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Επιβεβαιώνεται άλλη μια φορά, ότι νέους με προσόντα έχουμε, καλές δουλειές δεν έχουμε.
Απόκλιση από την ΕΕ
Μετά από μια μακροχρόνια οικονομική κρίση, που εκτόξευσε τη νεανική ανεργία, οι δείκτες απασχόλησης στην Ελλάδα ανακάμπτουν και μαζί τους μειώνονται τα ποσοστά των NEETs.
Παρά τη βελτίωση, η χώρα μας εξακολουθεί να έχει αισθητά υψηλότερο ποσοστό νέων 15-29 ετών εκτός εργασίας, εκπαίδευσης ή κατάρτισης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στο 14,2% έναντι 11,1%. Πρόκειται για το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ των 27, μετά τη Ρουμανία, την Ιταλία και τη Λιθουανία. Επίσης παραμένει μακριά από τον στόχο που έχει θέσει η ΕΕ για μείωση των ΝΕΕΤs στο 9% ως το 2030.
Όπως αναφέρει η έκθεση, η διατήρηση του ποσοστoύ των ΝΕΕΤs σε υψηλά επίπεδα περιορίζει την παραγωγικότητα της οικονομίας και ενισχύει το κίνδυνο διαρροής ανθρώπινου κεφαλαίου. Αντίστοιχα, έχει δυσμενείς κοινωνικές επιπτώσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο φτώχειας και περιθωριοποίησης και ενισχύοντας τις ανισότητες.
Οι περιστρεφόμενες πόρτες ανεργίας και εργασίας
Η ανάλυση της Εurobank αναγνωρίζει ότι η μετάβαση από την εκπαίδευση στην εργασία έχει γίνει πιο σύνθετη με την πάροδο του χρόνου.
Οι νέοι αλλάζουν εργασία συχνότερα, πολλοί σπουδάζουν και παράλληλα δουλεύουν part time ή εποχικά (σε νησιά και τουριστικά θέρετρα το καλοκαίρι). Συχνό είναι και το φαινόμενο των «σπουδών μετ’ εμποδίων», με νέους εργαζόμενους να επιστρέφουν στην εκπαίδευση ή στην κατάρτιση προκειμένου να βελτιώσουν τα προσόντα και τις δεξιότητές τους ώστε να διεκδικήσουν καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές και οικονομικές απολαβές.
Από τα παραπάνω προκύπτει, ότι οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ δουλειάς και ανεργίας, σπουδών και μη-σπουδών (εκείνοι που τα παρατάνε, διακόπτουν, ξαναρχίζουν ή αλλάζουν αντικείμενο), γίνονται όλο και πιο θολές.
Όσο οι συνθήκες εργασίας ελαστικοποιούνται και η αγορά εργασίας απορρυθμίζεται, τόσο οι νέοι και λιγότεροι νέοι μπαινοβγαίνουν μεταξύ κατηγοριών. Eίναι ολίγον εργαζόμενοι και ολίγον άνεργοι, ολίγον σπουδαστές και ολίγον ΝΕΕΤs. Ολίγον «καταρτιζόμενοι» και ολίγον «ωφελούμενοι», με προγράμματα που συχνά ελέγχονται για την αποτελεσματικότητά τους και έχουν βρεθεί στο επίκεντρο σκανδάλων.
Τα πέτρινα χρόνια της κρίσης.
Το 2013, την περίοδο κορύφωσης της οικονομικής κρίσης, oι νέοι ΝΕΕΤs στην Ελλάδα είχαν αγγίξει το δυσθεώρητο ποσοστό του 28,5%, στο σύνολο του πληθυσμού 15-29 ετών.
Το μεγαλύτερο χτύπημα δέχθηκαν οι νέοι πτυχιούχοι. Όπως σημειώνει η έκθεση της Εurobank, οι νέοι που ολοκληρώνουν τις σπουδές τους και επιδιώκουν να εισέλθουν στην αγορά εργασίας βρίσκουν δυσκολότερα απασχόληση καθώς σε περιόδους ύφεσης περιορίζονται σημαντικά οι προσλήψεις προσωπικού.
Επιπλέον, η επαναλαμβανόμενη αποτυχία στην αναζήτηση εργασίας (και για τους απολυμένους και για αυτούς που αναζητούν για πρώτη φορά εργασία) οδηγεί σταδιακά τα άτομα σε αποθάρρυνση και στο «πάγωμα» της διαδικασίας αναζήτησης εργασίας και κατά συνέπεια στην έξοδο από το εργατικό δυναμικό.
Παράλληλα, η προσπάθεια για επιστροφή στην εκπαίδευση κατά τη διάρκεια οικονομικών κρίσεων δεν είναι πάντα επιτυχής για λόγους όπως η αδυναμία χρηματοδότησης σπουδών, η μη επιθυμία για επιπλέον σπουδές, η αδυναμία πρόσβασης στην εκπαίδευση κ.ά.
Παρά τη βελτίωση των δεικτών, η Ελλάδα παραμένει σε μία από τις χειρότερες θέσεις στην ΕΕ σε ό,τι αφορά τα ποσοστά των ΝΕΕΤs.
Το ελληνικό παράδοξο: Υψηλή μόρφωση, χαμηλή απορρόφηση
Ίσως το πιο ενδιαφέρον εύρημα της έκθεσης της Εurostat είναι ότι στην Ελλάδα οι περισσότεροι NEETs προέρχονται από τις μεσαίες και ιδίως τις υψηλές βαθμίδες εκπαίδευσης, ενώ στην ΕΕ συμβαίνει το αντίθετο.
«Η σημαντικότερη διαφορά με την ΕΕ-27 είναι ότι στην Ελλάδα η κατηγορία που εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό νέων ηλικίας 15-29 ετών που δεν εργάζονται και ούτε συμμετέχουν στην τυπική ή μη τυπική εκπαίδευση είναι τα άτομα με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, όταν στην ΕΕ-27 είναι η κατηγορία με τα χαμηλότερα ποσοστά», σημείωνεται χαρακτηριστικά.
Το παραγωγικό υπόδειγμα της Ελλάδας «τιμωρεί» τους πτυχιούχους
Αν σκαλίσουμε τα συμπεράσματα της ανάλυσης της Εurobank, θα βρούμε και τις αιτίες που στη χώρα μας το brain drain συνεχίζεται, παρά τη μερική του ανάσχεση.
«Καταρχάς υπάρχει υπερπροσφορά αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε συνδυασμό με την περιορισμένη ζήτηση θέσεων υψηλής εξειδίκευσης καθώς η παραγωγική δομή της χώρας παραμένει προσανατολισμένη σε κλάδους χαμηλής/μεσαίας εξειδίκευσης», υπογραμμίζει η έκθεση
Με άλλα λόγια, τα παιδιά μας σπουδάζουν και αποκτούν πτυχία και προσόντα, για να γίνουν μπαρίστας, γκαρσόνια και πωλητές ή να δουλέψουν με πολύ χαμηλότερους πραγματικούς μισθούς από ό,τι συνομήλικοί τους με αντίστοιχες σπουδές σε άλλες χώρες της ΕΕ.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η Ελλάδα έχει ανάγκη για αλλαγή αναπτυξιακού μοντέλου, όχι μόνο για να διευρύνει την παραγωγική της βάση, αλλά και για να πάψει να είναι μια χώρα-Κρόνος που «τρώει» τα παιδιά της ή τους ψαλιδίζει τα φτερά.

Κυριακή 22 Μαρτίου 2026

Παγιδευμένοι στο χάος της Ελληνικής οικονομίας: Δουλεύουμε περισσότερο, παράγουμε λιγότερο

Παγιδευμένοι στο χάος της Ελληνικής οικονομίας: Δουλεύουμε περισσότερο, παράγουμε λιγότερο

 


Στην Ελλάδα δεν δουλεύουμε απλώς τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη, 
σε επίπεδο εργάσιμης εβδομάδας, αλλά έχουμε και τις λιγότερες ημέρες αναρρωτικής άδειας ανάμεσα σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ.

Κι όμως η φιλοπονία μας δεν αποζημιώνεται, ούτε με καλύτερους μισθούς, ούτε με υψηλότερη παραγωγικότητα. Για την ακρίβεια συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο.

Η παραγωγικότητα της εργασίας είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη. Το ΑΕΠ ανά εργαζόμενο ανέρχεται στο 57% του μέσου όρου της ΕΕ. Ακόμα χαμηλότερο είναι το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας, στο 40% του μέσου όρου της ΕΕ, σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Παραγωγικότητας του ΚΕΠΕ.

Αντίστοιχα, ο μέσος ισοδύναμος μισθός πλήρους απασχόλησης είναι ο δεύτερος χαμηλότερος στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία, και το πραγματικό μέσο δεδουλευμένο ωρομίσθιο (σε όρους κοινής αγοραστικής δύναμης) είναι το χαμηλότερο.

Τρέχουμε και δεν φτάνουμε

Οι Έλληνες εργαζόμενοι μοιάζουν με το χάμστερ που τρέχει στον τροχό και βρίσκεται συνεχώς στην ίδια θέση. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά τις ονομαστικές αυξήσεις των μισθών, τα περισσότερα νοικοκυριά δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα δαπανών διαβίωσης του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ (Δεκέμβριος 2025), για το 62,1% των νοικοκυριών το εισόδημα φτάνει μόνο μέχρι τις 18 του μήνα. Τον Δεκέμβριο του 2020, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 43,4% και τον Δεκέμβριο του 2022, στο ζενίθ της πληθωριστικής κρίσης,  στο 52,4%.

πηγή: ΟΟΣΑ – Data Pulse Research

Είμαστε τέρατα υγείας ή δουλεύουμε κι άρρωστοι;

Όπως αποδεικνύει νέα έρευνα της γερμανικής Data Pulse Research, οι Έλληνες εργαζόμενοι  απουσιάζουν από τη δουλειά τους λόγω ασθενείας κατά μέσο όρο 0,2 εβδομάδες τον χρόνο (μόλις 1,4 ημέρες).

Η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα με ακόμα λιγότερες απουσίες λόγω ασθενείας είναι η Ρουμανία, η οποία όμως δεν ανήκει στις οικονομίες του ΟΟΣΑ, με 0,1 εβδομάδες αναρρωτικής ετησίως (ούτε μια εργάσιμη ημέρα).

Οι Βούλγαροι εργαζόμενοι απουσιάζουν τον διπλάσιο χρόνο από εμάς, 0,4 εβδομάδες, αλλά και πάλι δεν συμπληρώνουν ούτε τρεις μέρες αναρρωτικής άδειας.

Στον αντίποδα, οι Νορβηγοί και οι Φινλανδοί ξεπερνάνε τον ένα μήνα αναρρωτικής ετησίως, με 5,9 και 5 εβδομάδες απουσίας λόγω ασθενείας αντίστοιχα. Γενναιόδωρες αναρρωτικές άδειες έχουν επίσης οι Ισπανοί, Σλοβένοι, με 4,9 και 4,7 εβδομάδες ετησίως.

Ακολουθούν ισοβαθμώντας Γάλλοι και Πορτογάλοι, με σχεδόν ένα μήνα αναρρωτικής άδειας (4,1 εβδομάδες).

Η μεθοδολογία της έρευνας

Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος απουσίας λόγω ασθενείας σε 26 χώρες, είναι  2,62 εβδομάδες ετησίως. Απουσιάζουν τα στοιχεία για την Ισλανδία, τη Βρετανία και την Ιρλανδία, καθώς δεν είναι συγκρίσιμα (μετριούνται μόνο οι πλήρεις εβδομάδες άδειας).

Η Data Pulse Research αντλεί στοιχεία από τους πίνακες του ΟΟΣΑ (επικαιροποιημένα τον Νοέμβριο του 2025) και τα συσχετίζει με δύο παράγοντες: το σύστημα αποζημίωσης ασθενείας και την παραγωγικότητα της εργασίας. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι ημέρες άδειας δεν σχετίζονται με το πόσο γενναιόδωρο ή αυστηρό είναι το σύστημα πρόνοιας.

Αντίστοιχα, η παραγωγικότητα δεν επηρεάζεται άμεσα αρνητικά από τις ημέρες απουσίας από τη δουλειά, όσο από την έλλειψη παραγωγικών επενδύσεων, αυτοματοποίησης, τεχνολογικής καινοτομίας και θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.

Yγιείς στα χαρτιά

Γιατί ορισμένες χώρες φαίνονται τόσο υγιείς στα χαρτιά και οι εργαζόμενοι μοιάζουν να μην αρρωσταίνουν σχεδόν ποτέ; Σύμφωνα με την έρευνα της Data Pulse, οι έντονες διαφορές σπάνια αποτελούν ένδειξη φυσικής ευρωστίας. «Σε περιοχές όπως η Ρουμανία ή η Ελλάδα, ο χαμηλός αριθμός ημερών ασθενείας, συνήθως υποδηλώνει υψηλή εργασιακή ανασφάλεια και, αν δεν εμφανιστείς στη δουλειά, συχνά δεν πληρώνεσαι. Έτσι, ακόμη και με τις εναρμονισμένες προσαρμογές του ΟΟΣΑ, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι συγκρίνουμε θεμελιωδώς διαφορετικές εθνικές κουλτούρες όσον αφορά την υποβολή στοιχείων και την κοινωνική ασφάλιση», σημειώνουν οι ερευνητές.

Ο μύθος της «κρίσης αναρρωτικών αδειών»

Οι Γερμανοί εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης απουσιάζουν λόγω ασθένειας 3,6 εβδομάδες ετησίως, όσο ακριβώς οι Βέλγοι. Βρίσκονται  πάνω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο, στην 7η θέση. Σε καμία περίπτωση όμως δεν είναι οι κατά συρροή «λουφαδόροι-κοπανατζήδες» όπως τους κατηγορεί ο καγκελάριος Μέρτς και όπως τους εμφανίζει σειρά δημοσιευμάτων.

Είναι γνωστό ότι στη Γερμανία γίνεται μια έντονη συζήτηση για την αύξηση του εργάσιμου χρόνου, τη μείωση των αργιών αλλά και τον περιορισμό των αναρρωτικών αδειών. Ο ίδιος ο Μερτς έχει πει ότι πρέπει να ενθαρρύνουμε τους τους Γερμανούς να πηγαίνουν στη δουλειά ακόμα και αν είναι άρρωστοι, για το καλό της οικονομίας.

Η έρευνα της Data Pulse, σε συνεργασία με την εταιρεία εργασιακών συμβούλων ΙFB, αποδομεί τη  τη θεωρία περί «κρίσης αναρρωτικών» στη Γερμανία.

Υποστηρίζει ότι η αύξηση των αναρρωτικών οφείλεται στην καλύτερη καταγραφή τους, μέσω ηλεκτρονικού συστήματος, που αποστέλλει αυτόματα τα «αδειόχαρτα» του γιατρού στην ασφαλιστική εταιρεία. Μόνο άλλες τρεις χώρες εφαρμόζουν το ίδιο σύστημα (Πολωνία, Λετονία, Εσθονία) κι αυτές το έκαναν πρόσφατα, ενώ η Γερμανία το εφαρμόζει από το 2022.

H Eλλάδα είναι στον πάτο σε παραγωγικότητα, κι ας έxει τις λιγότερες αναρρωτικές – πηγή: Data Pulse Research

Το κράτος πρόνοιας ενθαρρύνει την τεμπελιά; Κατηγορηματικά όχι

Η έρευνα – fact checking (διασταύρωσης δεδομένων), αμφισβητεί επίσης το επιχείρημα ότι ένα ισχυρό σύστημα πρόνοιας, π.χ. με πλήρη αποζημίωση λόγω ασθενείας, ενθαρρύνει την τεμπελιά.

Για παράδειγμα στην Ισπανία οι πρώτες τρεις ημέρες απουσίας λόγω ασθενείας δεν αποζημιώνονται. Θεωρητικά, αυτό θα έπρεπε να αποθαρρύνει τους εργαζόμενους από το να παίρνουν αναρρωτική, αφού χάνουν μεροκάματα. Όμως συμβαίνει το αντίθετο. Η Ισπανία έχει τον τρίτο υψηλότερο μέσο όρο αναρρωτικών αδειών στην Ευρώπη – σχεδόν πέντε εβδομάδες τον χρόνο.

Στη Λιθουανία οι απουσίες λόγω ασθένειας αποζημιώνονται πλήρως από την πρώτη ημέρα. Όμως οι εργαζόμενοι λείπουν πολύ λιγότερες μέρες από τη δουλειά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (στην 20η θέση χαμηλότερη θέση ανάμεσα σε 26 χώρες).

Λιγότερη δουλειά, υψηλότερη παραγωγικότητα

Η Νορβηγία και το Βέλγιο λαμβάνουν σημαντικά περισσότερες ημέρες αναρρωτικής άδειας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο διατηρούν μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά παραγωγικότητας στον κόσμο. Η Νορβηγία, μολονότι έχει τις περισσότερες ημέρες αναρρωτικής άδειας στην Ευρώπη, κατατάσσεται δεύτερη, μετά το Λουξεμβούργο, σε ό,τι αφορά το ΑΕΠ ανά ώρα.

Αντίθετα, χώρες όπως η Ελλάδα και η Ουγγαρία έχουν ελάχιστες ημέρες αναρρωτικής άδειας ανά εργαζόμενο, αλλά βρίσκονται στο κατώτατο σημείο της κατάταξης παραγωγικότητας.

κεντρική φωτό: Chat-GPT image

in.gr

Σάββατο 21 Μαρτίου 2026

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΞΑΝΑ Η ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΠΕΝΔΥΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΞΑΝΑ Η ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΠΕΝΔΥΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

 


Για μια χώρα που καυχιέται ότι έδωσε τα «φώτα» στη Δύση, θα περιμέναμε περισσότερα για το μέλλον των παιδιών της. Και όχι μόνο. Δύο ειδήσεις κυριαρχούν όσον αφορά το θέμα της παιδείας τις τελευταίες μέρες. Η μια φρικιαστική, η άλλη αστείαΔημιουργούν προβληματισμό εξίσου. Η είδηση του θανάτου της καθηγήτριας στη Θεσσαλονίκη ύστερα από το bullying που υπέστη από τη μία, η είδηση ότι ο μέσος όρος IQ των Ελλήνων βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο από την άλλη.

Το ερώτημα «τι πάει λάθος στην παιδεία;» ανακύπτει σχεδόν αυτόματα. Πριν όμως βγάλουμε εύκολα και γρήγορα συμπεράσματα, αξίζει να δούμε τι ακριβώς αποτυπώνει η αλήθεια της στατιστικής μακριά από διάφορα αφηγήματα.

Πόσα επενδύει η Ελλάδα σε μαθητές και καθηγητές;

posa
Τα ποσά που επενδύει η κάθε χώρα ανά μαθητή | Statistica / ΟΟΣΑ

Τα στατιστικά στοιχεία που παρέχει ο ΟΟΣΑ καταγράφουν το πόσα χρήματα επενδύει η κάθε χώρα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα (σχολεία και πανεπιστήμια) ανά μαθητή. Η Ελλάδα βρίσκεται στο τέλος του πίνακα μαζί με την Ουγγαρία, τη Χιλή, την Τουρκία και το Μεξικό. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η χώρα μας επενδύει περίπου 8.339 δολάρια ανά μαθητή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η κορυφή του πίνακα συμπληρώνεται από το Λουξεμβούργο, την Κορέα και τη Νορβηγία. Το Λουξεμβούργο επενδύει σχεδόν τα τετραπλά χρήματα απ’ ό,τι η Ελλάδα.

Διαβάστε ακόμη: Πεθαίνοντας εν ώρα εργασίας – Το «μαύρο ρεκόρ» των εργατικών δυστυχημάτων

Ανάλογη εικόνα υπάρχει και στους μισθούς των καθηγητών. Η Ελλάδα καταλαμβάνει τις τελευταίες θέσεις μαζί με τη Βοσνία και την Αλβανία. Σύμφωνα με τη Eurostat, οι καθηγητές στη χώρα μας αμείβονται με περίπου 16.000 ευρώ ετησίως. Για να έχουμε μια πλήρη εικόνα, το Λουξεμβούργο δίνει περίπου 53.000 ευρώ και η Ισπανία 37.000 ετησίως. Βέβαια, συνυπολογίζοντας το κόστος ζωής στην κάθε χώρα προκύπτει μια σύνθετη εικόνα.

eurostat
Οι ετήσιοι μισθοί των καθηγητών | Eurostat

Οφείλει όμως να σημειωθεί το προφανές: το ελληνικό κράτος έχει σταματήσει εδώ και καιρό να επενδύει σε μαθητές ή καθηγητές (στην παιδεία γενικότερα) και αρκείται στο να βρίσκει λύσεις που είναι άνευ νοήματος, όπως τα μαθήματα ραπτικής…

Τι μπορούμε να μάθουμε από τις άλλες χώρες;

Για να μην κατηγορηθούμε ως…μίζεροι, ίσως θα ήταν χρήσιμο να δούμε τι ισχύει στα εκπαιδευτικά συστήματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Εκτός από τη Φινλανδία, η χώρα που έχει κάνει δυναμική εμφάνιση στις κατατάξεις τα τελευταία χρόνια είναι η Εσθονία. Η χώρα της Ανατολικής Ευρώπης έχει δημιουργήσει ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον που ενισχύει τις ικανότητες των παιδιών, κυρίως στις θετικές επιστήμες.

Ταυτόχρονα, το εκπαιδευτικό σύστημα της Εσθονίας βασίζεται στη συμπεριληπτικότητα και στην εξάλειψη κοινωνικών διαφορών. Η παιδεία εδώ περιλαμβάνει και την συναισθηματική μόρφωση. Έχει ελάχιστη σημασία αν ένα παιδί έχει πλούσιους ή κοινωνικά ισχυρούς γονείς. Θα αντιμετωπιστεί όπως και τα υπόλοιπα.

Τα σχολεία στην Εσθονία όπως και στη Φινλανδία ακολουθούν ένα συγκεκριμένο σύστημα αντιμετώπισης του bullying πριν να είναι αργά. Πρόκειται για το «KiVa», ένα πρόγραμμα που δημιουργήθηκε από το πανεπιστήμιο του Turku στη Φινλανδία. Το «KiVa» ξεκινάει με μια βασική παραδοχή: το παιδί που θα προχωρήσει σε συμπεριφορές τραμπουκισμού ζητάει, ουσιαστικά, την προσοχή.

Εδώ είναι σημαντικός ο ρόλος των υπόλοιπων παιδιών που μαθαίνουν να μη γελάνε ή να μην ενθαρρύνουν με οποιονδήποτε τρόπο μια τέτοια συμπεριφορά. Κόβοντας την προσοχή, το bullying «χάνει» το βασικότερο στήριγμα. Το πρόγραμμα επίσης μαθαίνει με παιχνίδια ρόλων στα παιδιά την ενσυναίσθηση και την ευαλωτότητα. Ακόμα κι όταν ένα παιδί τραμπουκίσει ένα άλλο, ακολουθείται ένα αυστηρό πρωτόκολλο δράσης. Το «παιδί – δράστης» περνάει από μια συνέντευξη ώστε να κληθεί να αναγνωρίσει την κακή του συμπεριφορά.

Ταυτόχρονα, πρέπει να δεσμευτεί πως θα προχωρήσει σε συγκεκριμένες πράξεις, όπως το να καλέσει το «παιδί – θύμα» για παιχνίδι ή απλώς να το αφήσει στην ησυχία του. Η όλη κατάσταση παρακολουθείται στενά από καθηγητές και υπεύθυνους του προγράμματος.

Πάντως, το βασικότερο συμπέρασμα σε όλη αυτή τη συζήτηση, είναι πως στην περίπτωση της Ελλάδας λείπει η βούληση για πρωτοβουλίες και ουσιαστικές αλλαγές. Οι ιθύνοντες αρκούνται απλώς σε ανακοινώσεις και δελτία τύπου, μετά τα διάφορα περιστατικά…

reader.gr